Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §31.13.1-31.13.9

戦時借入金の返済要求と公有地トリエンタブールムの給与

1040 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

元老院は、第二次ポエニ戦争中に国に資金を融資した私人たちから第3回目の返済を要求される。国庫が枯渇しているため、元老院は彼らに対し、返済金の代わりにローマ近郊の公有地を提供することを決定し、この土地は「トリエンタブールム」と呼ばれるようになる。

§31.13.1expiatis omnibus religionibus — nam etiam Locris sacrilegium pervestigatum ab Q. Minucio erat, pecuniaque ex bonis noxiorum in thensauros reposita — cum consules in provincias proficisci vellent, §31.13.2privati frequentes, quibus ex pecunia, quam M. Valerio M. Claudio consulibus mutuam dederant, tertia pensio debebatur eo anno,
すべての宗教的義務が清められ(というのも、ロクリでの神聖冒涜についてもクィントゥス・ミヌキウスによって徹底的に究明され、有罪者たちの財産から没収された金銭が宝庫に戻されたからである)、執政官たちが担当属州へと出発しようとしたとき、マルクス・ウァレリウスとマルクス・クラウディウスが執政官であった年に貸し付けた金銭から、その年に第3回目の返済分を受け取る権利のある多くの私人たちが、元老院に押し寄せた。
§31.13.3adierunt senatum, quia consules, cum ad novum bellum, quod magna classe magnisque exercitibus gerendum esset, vix aerarium sufficeret, negaverant esse, unde iis in praesentia solveretur.
なぜなら、大艦隊と大軍を伴って遂行されるべき新しい戦争に対して国庫がほとんど不足していたため、当面彼らに支払う原資はないと執政官たちが言明していたからである。
§31.13.4senatus querentes eos non sustinuit: si in Punicum bellum pecunia data in Macedonicum quoque bellum uti res publica vellet, aliis ex aliis orientibus bellis quid aliud quam publicatam pro beneficio tamquam noxia suam pecuniam fore?
元老院は、不満を訴える彼らを拒みきれなかった。 もしカルタゴ戦争のために提供された金銭を、国家がマケドニア戦争にも使用したいと望むなら、次々と新たな戦争が起こる中で、彼らが親切心から提供した金銭が、まるで犯罪の罰であるかのように没収されることと何が違うというのだろうか。
§31.13.5cum et privati aecum postularent, nec tamen solvendo aere alieno res publica esset, §31.13.6quod medium inter aecum et utile erat decreverunt, ut, quoniam magna pars eorum agros volgo venales esse diceret et sibimet emptis opus esse, agri publici, qui intra quinquagesimum lapidem esset, copia iis fieret:
私人たちが公正な要求をする一方で、国家にはその債務を返済する能力がなかったため、彼らは公正と実利の中間にある決定を下した。 すなわち、彼らの大部分が、土地は一般に売りに出されており、自分たちにとって購入する必要があると言っていたので、ローマから50マイル以内の公有地を彼らに提供することとした。
§31.13.7consules agrum aestimaturos et in iugera asses vectigal testandi causa publicum agrum esse imposituros,
執政官たちがその土地を評価し、それが公有地であることを証明するために、1ユーゲルにつき1アスの税を課すこと。
§31.13.8ut, si quis, cum solvere posset populus, pecuniam habere quam agrum mallet, §31.13.9restitueret agrum populo.
それは、もし国家が支払えるようになったときに、土地よりも金銭を保有することを望む者がいれば、土地を国家に返還できるようにするためであった。
laeti eam condicionem privati accepere;
私人たちはこの条件を喜んで受け入れた。
trientabulumque is ager, quia pro tertia parte pecuniae datus erat, appellatus.
そしてその土地は、金銭の3分の1の代わりに与えられたため、「トリエンタブールム」と呼ばれた。

語釈・文法注

  1. 31.13.4quid aliud quam publicatam pro beneficio tamquam noxia suam pecuniam fore? — 間接話法における修辞的疑問文。fore(futurum esse)を述語不定詞とし、suam pecuniamを意味上の主語(対格)とする対格不定詞構文である。publicatamはこれを修飾する完了受動分詞。pro beneficioは「好意の代わりに」、tamquam noxiaは「まるで犯罪(に対する罰)であるかのように」を意味し、かつて国家の危機に際して融資を行った債権者たちの憤りを表現している。
  2. 31.13.5solvendo aere alieno — 目的あるいは適合性を示す動形容詞の与格(solvendoがaere alienoに一致)。動詞esse(ここでは接続法未完了過去esset)とともに用いられ、「債務を返済する能力がある」「資力がある」という慣用的な表現を形成している。
  3. 31.13.6emptis opus esse — 必要性を表す非人称構文 opus esse は、必要とされる対象を奪格(ここでは完了受動分詞 emptis)で取る。emptis は「購入されたもの」という名詞的用法、あるいは先行する agros を受けて「購入された土地」と解され、全体で「彼らには購入(すべき土地)が必要である」という意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §31.13.1-31.13.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.13.1-31.13.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。