§30.8.1Scipionem, velut iam debellato, quod ad Syphacem Carthaginiensesque attineret, Uticae oppugnandae intentum, iamque machinas admoventem muris avertit fama redintegrati belli;
シファクスとカルタゴ人に関する限りは、もはや戦争が終結したかのように、ウティカの包囲攻撃に没頭し、すでに城壁に攻城兵器を近づけつつあったスキピオを、戦争が再開されたという噂が引き戻した。
§30.8.2modicisque praesidiis ad speciem modo obsidionis terra marique relictis ipse cum robore exercitus ire ad hostes pergit.
陸上と海上に、単に包囲していると見せかけるためだけの、適度な守備隊を残して、彼自身は軍の主力とともに敵に向かって進み始めた。
§30.8.3primo in tumulo quattuor milia ferme distante ab castris regiis consedit;
最初は、王の陣営からおよそ4マイル離れた丘に陣取った。
postero die cum equitatu in Magnos — ita vocant — campos subiectos ei tumulo degressus succedendo ad stationes hostium lacessendoque levibus proeliis diem absumpsit.
翌日、彼は騎兵を率いて、その丘のふもとに広がる大平原――そう彼らは呼んでいる――へと下り、敵の哨所に接近して小競り合いで挑発しながら、一日を費やした。
§30.8.4et per insequens biduum tumultuosis hinc atque illinc excursionibus in vicem nihil dictu satis dignum fecerunt;
そして、続く二日間、彼らはあちらこちらから互いに騒々しい襲撃を繰り返したものの、特筆に値することは何もしなかった。
§30.8.5quarto die in aciem utrimque descensum est.
四日目、両軍ともに戦闘のために戦列へと下りて行った。
Romanus principes post hastatorum prima signa, in subsidiis triarios constituit;
ローマの指揮官は、第1列のハスタティの後方にプリンキペスを、予備兵としてトリアリイを配置した。
equitatum Italicum ab dextro cornu, ab laevo Numidas Masinissamque opposuit.
また、右翼にイタリア騎兵を、左翼にヌミディア兵とマシニッサを配して対抗させた。
§30.8.6Syphax Hasdrubalque Numidis adversus Italicum equitatum, Carthaginiensibus contra Masinissam locatis Celtiberos in mediam aciem adversus signa legionum accepere.
シファクスとハスドルバルは、ヌミディア兵をイタリア騎兵に、カルタゴ兵をマシニッサに対抗するように配置した上で、軍団の軍旗に対抗させて中央の戦列にケルティベリア人を受け入れた。
§30.8.7ita instructi concurrunt.
このように陣を整えて彼らは激突した。
primo impetu simul utraque cornua, et Numidae et Carthaginienses, pulsi;
最初の衝突で、ヌミディア兵とカルタゴ兵の両翼が同時に撃退された。
nam neque Numidae, maxima pars agrestes, Romanum equitatum neque Carthaginienses, et ipse novus miles, Masinissam recenti super cetera victoria terribilem sustinuere.
というのも、大部分が農民であったヌミディア兵はローマの騎兵を支えきれず、また彼ら自身が新兵であったカルタゴ兵も、他の何よりも最近の勝利によって恐るべき存在となっていたマシニッサを支えきれなかったからである。
nudata utrimque cornibus Celtiberum acies stabat,
両翼を失って無防備になったケルティベリア人の戦列だけが、その場に立ち残っていた。
§30.8.8quod nec in fuga salus ulla ostendebatur locis ignotis, neque spes veniae ab Scipione erat, quem bene meritum de se et gente sua mercennariis armis oppugnatum in Africam venissent.
というのも、未知の土地では逃走しても何ら安全は保障されておらず、またスキピオからの寛恕の望みもなかったからである。 彼らは、自分たちや自らの部族に対して恩義のあるそのスキピオを、傭兵の身でありながら武器をもって攻撃するために、アフリカへとやって来たのであった。
§30.8.9igitur circumfusis undique hostibus alii super alios cadentes obstinate moriebantur;
それゆえ、四方から敵に取り囲まれ、彼らは互いに重なり合って倒れながら、屈することなく死んでいった。
omnibusque in eos versis aliquantum ad fugam temporis Syphax et Hasdrubal praeceperunt.
そして、全員の注意が彼らに向けられている間に、シファクスとハスドルバルは逃走のための時間をいくらか稼ぐことができた。
fatigatos caede diutius quam pugna victores nox oppressit.
戦闘そのものよりも、むしろ殺戮によって長く疲弊していた勝者たちを、夜が襲った。