Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.7.1-30.7.13

カルタゴ元老院の紛糾とシファクスによる抗戦継続

988 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハスドルバルの逃走とローマ軍による都市の接収の後、カルタゴ元老院では和平か抗戦継続かで議論が紛糾する。最終的に、妻の懇願を受けたシファクスの協力と新たな傭兵の到着により、カルタゴ側は戦争継続を決定する。

§30.7.1Hasdrubal ex fuga cum paucis Afrorum urbem proximam petierat, eoque omnes, qui supererant, vestigia ducis sequentes se contulerant;
ハスドルバルは逃走の途上、少数のアフリカ人とともに最も近い都市へと向かい、生き残った者たちも皆、指揮官の足跡を追ってそこに集まった。
metu deinde, ne dederetur Scipioni, urbe excessit.
しかし、その後、スキピオに引き渡されるのではないかという恐れから、彼はその都市を去った。
§30.7.2mox eodem patentibus portis Romani accepti;
間もなく、ローマ軍は開かれた門からそこに受け入れられた。
nec quicquam hostile, quia voluntate concesserant in dicionem, factum.
彼らが自発的に支配に服したため、いかなる敵対行為も行われなかった。
duae subinde urbes captae direptaeque;
直後に二つの都市が攻略され、略奪された。
ea praeda et quae castris incensis ex igne rapta erat militi concessa est.
その略奪品と、陣営が燃やされた際に火の中から強奪されたものは、兵士たちに与えられた。
§30.7.3Syphax octo milium ferme inde spatio loco munito consedit;
シファクスはそこからおよそ8マイル離れた守りの固い場所に陣取った。
Hasdrubal Carthaginem contendit, ne quid per metum ex recenti clade mollius consuleretur.
ハスドルバルは、最近の惨敗による恐怖から弱腰の決定が下されることのないよう、カルタゴへと急いだ。
§30.7.4quo tantus primo terror est adlatus, ut omissa Utica Carthaginem crederent extemplo Scipionem obsessurum.
彼の到着によって、最初は非常に大きな恐怖がもたらされたため、ウティカのことは放っておいて、スキピオが直ちにカルタゴを包囲するだろうと人々は信じたほどであった。
§30.7.5senatum itaque sufetes quod velut consulare imperium apud eos erat, vocaverunt.
それゆえ、彼らの間で執政官級の権限を持っていたスフェテスが元老院を召集した。
§30.7.6ibi tribus sententiis certatum;
そこでは三つの意見が争われた。
est; una de pace legatos ad Scipionem decernebat, altera Hannibalem ad tuendam ab exitiabili bello patriam revocabat, tertia Romanae in adversis rebus constantiae erat:
一つは和平のために使節をスキピオのもとに送ることを決定するもの、もう一つは破滅的な戦争から祖国を守るためにハンニバルを召還するもの、そして第三は逆境におけるローマ風の不屈の精神を示すものであった。
§30.7.7reparandum exercitum Syphacemque hortandum, ne bello absisteret, censebat.
それは、軍隊を再建し、シファクスに戦争を辞めないよう促すべきだとするものであった。
haec sententia, quia Hasdrubal praesens Barcinaeque omnes factionis bellum malebant, vicit.
この意見は、ハスドルバルがその場に居合わせ、バルカ派の全員が戦争を望んでいたため、勝利を収めた。
§30.7.8inde dilectus in urbe agrisque haberi coeptus, et ad Syphacem legati missi, summa ope et ipsum reparantem bellum, cum uxor non iam ut ante blanditiis, satis potentibus ad animum amantis, sed precibus et misericordia valuisset, plena lacrimarum obtestans,
そこから、市内および農村部での徴兵が開始され、シファクスのもとへ使節が送られた。 彼自身も、妻がもはや以前のような愛する者の心に十分に強力だった甘言によってではなく、懇願と哀れみによって影響を及ぼし、涙に暮れながら懇願したため、全力で戦争の準備を再開していた。
§30.7.9ne patrem suum patriamque proderet isdemque flammis Carthaginem, quibus castra conflagrassent, absumi sineret.
彼女は、自らの父と祖国を裏切らず、陣営を焼き尽くしたのと同じ炎によってカルタゴが滅ぼされるのを許さないよう求めたのである。
§30.7.10spem quoque opportune oblatam adferebant legati: quattuor milia Celtiberorum circa urbem nomine Obbam, ab conquisitoribus suis conducta in Hispania, egregiae iuventutis, sibi occurrisse, et Hasdrubalem prope diem adfore cum manu haudquaquam contemnenda.
また、使節たちは都合よくもたらされた希望も伝えた。 すなわち、スペインにおいて彼らの徴募官によって雇われた、極めて優れた若者たちからなるケルティベリア人4千人が、オッバという名の都市の周辺で彼らと合流したこと、そしてハスドルバルも、決して侮ることのできない手勢を率いて近いうちに到着するであろうことである。
§30.7.11igitur non benigne modo legatis respondit, sed ostendit etiam multitudinem agrestium Numidarum, quibus per eosdem dies arma equosque dedisset, et omnem iuventutem adfirmat ex regno exciturum;
それゆえ彼は、使節たちに好意的に応じただけでなく、同じ数日間に自分が武器と馬を与えた野良のヌミディア人の大軍をも見せ、自らの王国からすべての若者を動員するだろうと言明した。
§30.7.12scire incendio, non proelio cladem acceptam; eum bello inferiorem esse, qui armis vincatur.
彼は、被った大敗が戦闘によるものではなく火災によるものであったことを知っており、戦争で劣っている者とは武器によって打ち負かされた者である、と考えた。
§30.7.13haec legatis responsa;
これらが使節たちへの返答であった。
et post dies paucos rursus Hasdrubal et Syphax copias iunxerunt.
そして数日後、ハスドルバルとシファクスは再び軍勢を合流させた。
is omnis exercitus fuit triginta ferme milium armatorum.
その全軍は、およそ3万人の武装兵であった。

語釈・文法注

  1. §30.7.1metu deinde, ne dederetur Scipioni — 懸念・恐れを表す名詞 `metu` の内容を、接続法(半過去 `dederetur`)を伴う `ne` 節が同格的に補足している(「〜ではないかという恐れ」)。
  2. §30.7.4quo tantus primo terror est adlatus — 関係副詞 `quo`(〜の場所へ)は、前文の `Carthaginem` を受け、「そこ(カルタゴ)に(ハスドルバルが到着したことによって)」という意味を表す接続関係副詞の働きをしている。
  3. §30.7.6tertia Romanae in adversis rebus constantiae erat — `Romanae ... constantiae` は所有属格の叙述用法(「〜の性質のものであった」「〜にふさわしいものであった」)で、逆境においてローマ人が見せる不屈の精神に特徴的な意見であったことを示す。
  4. §30.7.8cum uxor non iam ut ante blanditiis ... sed precibus et misericordia valuisset — 接続詞 `cum` は理由・因果を表し、接続法過去完了 `valuisset` を従えている。主節の分詞 `reparantem`(全力で準備している)の背景・理由を説明している。
  5. §30.7.10quattuor milia Celtiberorum ... sibi occurrisse — 主動詞 `adferebant`(彼らは伝えた)の目的語となる間接話法における対格不定詞構文(`sibi occurrisse` および `Hasdrubalem ... adfore`)。不定詞 `occurrisse` の主格として対格 `quattuor milia` が置かれている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.7.1-30.7.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.7.1-30.7.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。