§30.40.1legati ex Africa Romani simul Carthaginiensesque cum venissent Romam, senatus ad aedem Bellonae habitus est.
アフリカからのローマ人およびカルタゴ人の使節たちがローマに到着すると、元老院がベローナの神殿で開催された。
§30.40.2ubi cum L. Veturius Philo pugnatum cum Hannibale esse suprema Carthaginiensibus pugna finemque tandem lugubri bello inpositum ingenti laetitia patrum exposuisset, §30.40.3adiecit Verminam etiam Syphacis filium, quae parva bene gestae rei accessio erat, devictum.
そこで、ルキウス・ウェトゥリウス・ピロが、ハニバルとの間でカルタゴ人にとっての最後の戦いが行われ、ついにこの悲惨な戦争に終止符が打たれたことを、元老院議員たちの巨大な歓喜の中で報告した際、さらにシュファクスの息子ウエルミナも打ち負かされたことを付け加えた。 これは、見事に成し遂げられた成果に対する、ささやかな付け足しにすぎなかった。
in contionem inde prodire iussus gaudiumque id populo inpertire.
その後、ピロは民衆集会に進み出るよう命じられ、その喜びを民衆に分け与えた。
§30.40.4tum patefacta gratulationi omnia in urbe templa, supplicationesque in triduum decretae.
その時、都のすべての神殿が感謝のために開かれ、3日間の祈願が議決された。
legatis Carthaginiensium et Philippi regis — nam ii quoque venerant — petentibus, ut senatus sibi daretur, responsum iussu patrum ab dictatore est consules novos iis senatum daturos esse.
カルタゴ人の使節と(彼らもまた到着していたため)フィリッポス王の使節が、元老院との拝謁を求めたところ、元老院議員たちの命により、独裁官から「新たな執政官たちが彼らに元老院の拝謁を与えるであろう」と回答された。
comitia inde habita.
その後、選挙民会が開催された。
§30.40.5creati consules Cn. Cornelius Lentulus, P. Aelius Paetus;
執政官にはグナエウス・コルネリウス・レントゥルスとプブリウス・アエリウス・パエトゥスが選出された。
praetores M. Iunius Pennus, cui sors urbana evenit, M. Valerius Falto Bruttios, M. Fabius Buteo Sardiniam, P. Aelius Tubero Siciliam est sortitus.
法務官は、都市法務官の割り当てが当たったマルクス・ユニウス・ペンヌス、ブルッティウム地方がマルクス・ウァレリウス・ファルトに、サルディニアがマルクス・ファビウス・ブテオに、シキリアがプブリウス・アエリウス・トゥベロに抽選で割り当てられた。
§30.40.6de provinciis consulum nihil ante placebat agi, quam legati Philippi regis et Carthaginiensium auditi essent;
執政官たちの属州については、フィリッポス王とカルタゴ人の使節の言い分が聞き届けられるまでは、何事も決定されないことが望まれていた。
belli finem alterius, alterius principium prospiciebant animis.
彼らは、一方の戦争の終結と、他方の戦争の始まりを心の中で見通していたからである。
§30.40.7Cn.
執政官グナエウス・レントゥルスは、アフリカ属州への渇望に燃えていた。
Lentulus consul cupiditate flagrabat provinciae Africae, seu bellum foret, facilem victoriam, seu iam finiretur, finiti tanti belli a se consule gloriam petens.
もし戦争が続くならば容易な勝利を、もしすでに終わっているならば、執政官である自身によって終結した、これほど大きな戦争の栄光を求めていたからである。
§30.40.8negare itaque prius quicquam agi passurum, quam sibi provincia Africa decreta esset, concedente conlega, moderato viro et prudenti, qui gloriae eius certamen cum Scipione, praeterquam quod iniquum esset, etiam inpar futurum cernebat.
そのため、彼は自身にアフリカ属州が議決されるまでは、いかなることも議事進行させないと主張した。 これに対し、温厚で思慮深い同僚は譲歩した。 彼は、スキピオとのその栄光をめぐる争いが、不公平であることに加えて、自分にとって不利なものになるだろうと見ていたからである。
§30.40.9Q. Minucius Thermus et M’. Acilius Glabrio tribuni plebis rem priore anno nequiquam temptatam ab Ti. Claudio consule Cn. Cornelium temptare aiebant;
平民護民官のクィントゥス・ミヌキウス・テルムスとマニウス・アキリウス・グラブリオは、前年に執政官ティベリウス・クラウディウスによって試みられて無駄に終わった事柄を、グナエウス・コルネリウスが企てていると言った。
§30.40.10ex auctoritate patrum latum ad populum esse, cuius vellent imperium in Africa esse; omnes quinque et triginta tribus P. Scipioni id imperium decresse.
すなわち、元老院の権威に基づき、「アフリカにおける指揮権を誰に持たせることを望むか」が民衆に提案され、35のすべての部族がプブリウス・スキピオにその指揮権を与えることを議決したのである。
multis contentionibus §30.40.11et in senatu et ad populum acta res postremo eo deducta est, ut senatui permitterent.
元老院と民衆の双方における多くの論争を経て、この件はついに、彼らが元老院に決定を委ねるというところに落ち着いた。
patres igitur iurati — §30.40.12ita enim convenerat — censuerunt, uti consules provincias inter se conpararent sortirenturve, uter Italiam, uter classem navium quinquaginta haberet;
そこで、宣誓を行った元老院議員たちは―― そのように合意されていたからであるが――以下のように議決した。 執政官たちは、どちらがイタリアを、どちらが50隻の艦隊を管轄するかについて、属州を互いに調整するか、あるいは抽選で決定すること。
cui classis obvenisset, in Siciliam navigaret;
艦隊が当たった者は、シキリアへ航行すること。
§30.40.13si pax cum Carthaginiensibus componi nequisset, in Africam traiceret;
もしカルタゴ人との間で和平が結ばれなかった場合は、アフリカへと渡ること。
§30.40.14consul mari, Scipio eodem quo adhuc iure imperii terra rem gereret;
執政官は海上で、スキピオはこれまでと同じ指揮権に基づいて陸上で、それぞれ軍事行動を遂行すること。
si condiciones convenirent pacis, tribuni plebis populum rogarent, utrum consulem an P. Scipionem iuberent pacem dare, et quem, si. deportandus exercitus victor ex Africa esset, deportare;
もし和平の条件が合意に達したならば、平民護民官たちは民衆に対し、「執政官とプブリウス・スキピオのどちらに和平を結ぶことを命じるか」、また「もし勝者となった軍隊がアフリカから撤収されるべきであるならば、誰にそれを撤収させるか」を諮ること。
§30.40.15si pacem per P. Scipionem dari atque ab eodem exercitum deportari iussissent, ne consul ex Sicilia in Africam traiceret.
もしプブリウス・スキピオによって和平が結ばれ、かつ同じ人物によって軍隊が撤収されるべきであると民衆が命じたならば、執政官はシキリアからアフリカへ渡ってはならないこと。
§30.40.16alter consul, cui Italia evenisset, duas legiones a M. Sextio praetore acciperet.
イタリアが当たったもう一人の執政官は、法務官マルクス・セクスティウスから2個軍団を受け取ること。