Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.39.1-30.39.8

クラウディウスの遭難とローマの内政

1021 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官クラウディウスが暴風雨により艦隊に大打撃を受け、任期満了に伴い私人としてローマに帰還したこと、およびローマでの独裁官指名や政務官選出の遅延、按察官たちの動向について記述する。

§30.39.1Claudium consulem, profectum tandem ab urbe, inter portus Cosanum Loretanumque atrox vis tempestatis adorta in metum ingentem adduxit.
ついに都から出発した執政官クラウディウスは、コサとロレトゥムの港の間で、激しい嵐の襲撃に遭って巨大な恐怖に陥った。
§30.39.2Populonium inde cum pervenisset stetissetque ibi dum reliquum tempestatis exsaeviret, Ilvam insulam et ab Ilva Corsicam, a Corsica in Sardiniam traiecit.
その後、彼がポプロニウムに到着し、嵐の残りが収まるまでそこに留まった後、イルウァ島へ、そしてイルウァからコルシカへ、コルシカからサルディニアへと渡った。
ibi superantem Insanos montes multo et saevior et infestioribus locis tempestas adorta disiecit classem.
そこで、インサニ山脈を越えている艦隊を、はるかに激しく、かつより危険な場所で嵐が襲い、これを散り散りにした。
§30.39.3multae quassatae armamentisque spoliatae naves, quaedam fractae.
多くの船が揺さぶられて艤装を奪われ、いくつかの船は破壊された。
ita vexata ac lacerata classis Carales tenuit.
このようにして痛めつけられ、引き裂かれた艦隊はカラレスに到着した。
ubi dum subductae reficiuntur naves, hiems oppressit, circumactumque anni tempus, et nullo prorogante imperium privatus Ti.
そこで、引き揚げられた船が修理されている間に冬が到来し、年の任期が満了した。
Claudius classem Romam reduxit.
そして、誰も指揮権を延長しなかったため、私人の身分となったティベリウス・クラウディウスは艦隊をローマへと率い戻した。
M. Servilius, §30.39.4ne comitiorum causa ad urbem revocaretur, dictatore dicto C. Servilio Gemino in provinciam est profectus.
一方、マルクス・セルウィリウスは、選挙民会のために都へ呼び戻されることのないよう、ガイウス・セルウィリウス・ゲミヌスを独裁官に指名した上で、属州へと出発した。
dictator magistrum equitum P. Aelium Paetum dixit.
独裁官はプブリウス・アエリウス・パエトゥスを騎兵長官に指名した。
§30.39.5saepe comitia indicta perfici tempestates prohibuerunt;
しばしば嵐が、布告された選挙民会の挙行を妨げた。
itaque cum pridie idus Martias veteres magistratus abissent, novi suffecti non essent, res publica sine curulibus magistratibus erat.
そのため、3月15日の前日に旧政務官たちが退任したものの、新たな政務官たちが選出されていなかったため、国家はクールーリス政務官のいない状態であった。
T. Manlius Torquatus pontifex eo anno mortuus; §30.39.6in locum eius suffectus C. Sulpicius Galba.
この年、神祇官ティトゥス・マンリウス・トルクァトゥスが死去し、その代わりにガイウス・スルピキウス・ガルバが選出された。
ab L. Licinio Lucullo et Q. Fulvio aedilibus curulibus ludi Romani ter toti instaurati.
上級按察官ルキウス・リキニウス・ルクッルスとクィントゥス・フルウィウスによって、ローマ競技会は3回、そのすべてが最初からやり直された。
§30.39.7pecuniam ex aerario scribae viatoresque aedilicii clam egessisse per indicem comperti damnati sunt, non sine infamia Luculli aedilis.
按察官付きの書記官たちと刑吏たちが国庫から金を密かに持ち出したことが、密告者によって発覚して有罪判決を下され、これは按察官ルクッルスの不名誉ともなった。
P. Aelius Tubero §30.39.8et L. Laetorius aediles plebis vitio creati magistratu se abdicaverunt, cum ludos ludorumque causa epulum Iovi fecissent et signa tria ex multaticio argento facta in Capitolio posuissent.
プブリウス・アエリウス・トゥベロとルキウス・ラエトリウスは、鳥占い上の瑕疵をもって平民按察官に選出されたため、競技会を行い、競技会のためにユーピテルへの饗宴を催し、さらに罰金から得られた銀で作られた3つの像をカピトリウムに奉納した後に、官職を辞した。
Cerialia ludos dictator et magister equitum ex senatus consulto fecerunt.
ケレアリス祭の競技会は、元老院議決に基づき、独裁官と騎兵長官が挙行した。

語釈・文法注

  1. 30.39.2superantem — 現在分詞 superantem(単数対格)は、文脈上、直接の目的語である classem(艦隊、女性単数対格)を修飾し、艦隊がインサニ山脈の沖合を通過している最中であったことを示す。省略された eum(クラウディウス)に係るとする解釈もあるが、艦隊の移動に直接言及する方が自然である。
  2. 30.39.3nullo prorogante — nullo(代名詞の奪格)と現在分詞 prorogante からなる絶対的奪格。「誰も[指揮権を]延長しなかったため」という原因を表す。当時のプロコンスル(前執政官)の指揮権(imperium)の延長制度(prorogatio)を背景とする。
  3. 30.39.7clam egessisse per indicem comperti damnati sunt — 主格の分詞 comperti(発見された)が主語(scribae viatoresque)を修飾し、これに完了不定詞 egessisse(持ち出したこと)が伴う「〜したと発覚した」という構文。per indicem(密告者によって)は comperti にかかる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.39.1-30.39.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.39.1-30.39.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。