Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.38.1-30.38.12

三ヶ月の休戦締結と使節派遣およびローマの凶兆

1020 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カルタゴとの3ヶ月の休戦協定、ローマへの使節派遣、およびローマ市内と周辺で相次いだ不吉な前兆と、テヴェレ川の氾濫によるアポローン祭の対応について。

§30.38.1postquam redierunt ad Scipionem legati, quae publica in navibus fuerant, ex publicis descripta rationibus quaestores, quae privata profiteri domini iussi;
使節たちがシピオのもとに戻った後、船の中にあったもののうち、公有財産であったものは、財務官たちが公的な帳簿に基づいて書き写し、私有財産であったものは、その所有者たちが申告するように命じられた。
§30.38.2pro ea summa pecuniae viginti quinque milia pondo argenti praesentia exacta; indutiaeque Carthaginiensibus datae in tres menses.
その金額の代わりに、2万5千ポンドの銀が即座に徴収され、カルタゴ人には3ヶ月の休戦協定が与えられた。
§30.38.3additum, ne per indutiarum tempus alio usquam quam Romam mitterent legatos, et quicumque legati Carthaginem venissent, ne ante dimitterent eos, quam Romanum imperatorem, qui et quae petentes venissent, certiorem facerent.
休戦期間中、ローマ以外のいかなる場所にも使節を送らないこと、また、いかなる使節がカルタゴにやって来ようとも、彼らが誰であり、何を求めてやって来たのかをローマの将軍に知らせるまでは、彼らを帰してはならないという条件が付け加えられた。
§30.38.4cum legatis Carthaginiensibus Romam missi L. Veturius Philo et M. Marcius Ralla et L. Scipio imperatoris frater.
カルタゴの使節たちとともに、ルキウス・ウェトゥリウス・ピロ、マルクス・マルキウス・ラッラ、そして将軍の弟ルキウス・シピオがローマに送られた。
§30.38.5per eos dies commeatus ex Sicilia Sardiniaque tantam vilitatem annonae effecerunt, ut pro vectura frumentum nautis mercator relinqueret.
その数日の間、シキリアとサルディニアからの食糧供給によって穀物価格が非常に安くなったため、商人が運賃の代わりに穀物を船乗りたちに残していくほどであった。
§30.38.6Romae ad nuntium primum rebellionis Carthaginiensium trepidatum fuerat, iussusque erat Ti. Claudius mature classem in Siciliam ducere atque inde in Africam traicere, et alter consul M. Servilius ad urbem morari, donec, quo statu res in Africa essent, sciretur.
ローマでは、カルタゴ人の反乱の最初の報せに恐慌が起きており、ティベリウス・クラウディウスは速やかに艦隊をシキリアへ率いてそこからアフリカへ渡るよう命じられ、もう一人の執政官マルクス・セルウィリウスは、アフリカの情勢がどのような状態にあるかが判明するまで、首都の近くに留まるよう命じられていた。
§30.38.7segniter omnia in comparanda deducendaque classe ab Ti.
執政官ティベリウス・クラウディウスによる艦隊の準備と出航に関するすべての行動は、遅々として進まなかった。
Claudio consule facta erant, quod patres de pace P. Scipionis potius arbitrium esse, quibus legibus daretur, quam consulis censuerant.
なぜなら元老院議員たちは、いかなる条件で和平が与えられるかという決定権は、執政官よりもプブリウス・シピオにこそあると議決していたからである。
§30.38.8prodigia quoque nuntiata sub ipsam famam rebellionis terrorem adtulerant: Cumis solis orbis minui visus et pluit lapideo imbri, et in Veliterno agro terra ingentibus cavernis consedit, arboresque in profundum haustae;
反乱の噂とほぼ同時に報告された不吉な前兆もまた恐怖をもたらした。 クマイでは太陽の円盤が縮小したように見え、石の雨が降り、ウェリトラエの領地では大地が巨大な裂け目となって陥没し、樹木が深淵へと飲み込まれた。
Ariciae forum et circa tabernae, §30.38.9Frusinone murus aliquot locis et porta de caelo tacta; et in Palatio lapidibus pluit.
アリキアの広場とその周辺の店舗、フルシノではいくつかの場所で壁と門が落雷に遭い、パラティウムでは石の雨が降った。
id prodigium more patrio novemdiali sacro, cetera hostiis maioribus expiata.
この前兆は、祖先伝来の慣習に従って9日間の祭礼によって、その他の前兆はより大きな生贄によってお祓いされた。
§30.38.10inter quae etiam aquarum insolita magnitudo in religionem versa;
これらの出来事の中で、異常な洪水もまた宗教的な恐れと捉えられた。
nam ita abundavit Tiberis, ut ludi Apollinares circo inundato extra portam Collinam ad aedem Erycinae Veneris parati sint.
というのも、テヴェレ川が激しく溢れたため、キルクスが冠水し、アポローン祭の競技会がコッリナ門の外にあるエリュクスのウェヌス神殿において準備されたからである。
§30.38.11ceterum ludorum ipso die subita serenitate orta pompa duci coepta ad portam Collinam revocata deductaque in circum est, cum decessisse inde aquam nuntiatum esset;
しかし、競技会の当日に突然の晴天が訪れたため、コッリナ門に向けて行進し始めていた行列は呼び戻され、水がそこから引いたという報せが入ると、キルクスへと導き入れられた。
§30.38.12laetitiamque populo et ludis celebritatem addidit sedes sua sollemni spectaculo reddita.
そして、この厳かな見世物に本来の開催場所が返されたことは、民衆に喜びを与え、競技会をさらに盛大なものとした。

語釈・文法注

  1. 30.38.1quae publica in navibus fuerant, ex publicis descripta rationibus quaestores — 非常に強い省略がある文。`quae publica [fuerant]`が先行詞を含んだ関係節(「公有財産であったもの」)で、これに主動詞 `descripta [sunt]`(書き写された)が補われる。`quaestores`は本来能動の主語として解釈され、全体として「財務官たちが公的帳簿に基づいて書き写した」という意味になる。後半の `domini iussi` も同様に `iussi [sunt]`(命じられた)と受動態の補助動詞が省略されている。
  2. 30.38.6trepidatum fuerat — 不自動詞 `trepido`(恐慌を来す、うろたえる)の非人称受動態。過去完了形 `trepidatum fuerat`(`trepidatum erat`に相当)によって、主語を特定せずに「(ローマで)恐慌が起きていた」という当時の一般的な状況を示している。
  3. 30.38.8Ariciae forum et circa tabernae — 次の §30.38.9 に現れる動詞句 `de caelo tacta [sunt]`(落雷に遭った、直訳すると「天から触れられた」)が、本節末尾の `Ariciae forum et circa tabernae` にも遡及して係っている。
  4. 30.38.12sedes sua sollemni spectaculo reddita — 主格の名詞+完了分詞の構造(`sedes sua ... reddita`)が動詞 `addidit` の主語となっており、「本来の開催場所が返されたこと」という事実そのものを表す(いわゆる *ab urbe condita* 構文)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.38.1-30.38.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.38.1-30.38.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。