Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.37.1-30.37.13

スキピオの和平条件提示とハンニバルの講和支持

1019 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

翌日、シピオはカルタゴの使節に厳しい和平条件を提示し、カルタゴの民会ではギスゴーの和平反対論をハンニバルが実力で制止し、不作法を謝罪しつつ和平の不可避性を説く。また、停戦中の略奪品の返還問題の処理と、ハンニバルの逃亡に関する異説が言及される。

§30.37.1postero die revocatis legatis et cum multa castigatione perfidiae monitis, ut tot cladibus edocti tandem deos et ius iurandum esse crederent, condiciones pacis dictae, ut liberi legibus suis viverent;
翌日、使節たちが呼び戻され、彼らの裏切りに対して厳しく叱責され、これほど多くの惨害によって教え諭され、ついに神々が存在することと誓いというものがあることを信じるようにと警告された後、和平の条件が告げられた。
§30.37.2quas urbes quosque agros quibusque finibus ante bellum tenuissent, tenerent, populandique finem eo die Romanus faceret; §30.37.3perfugas fugitivosque et captivos omnes redderent Romanis et naves rostratas praeter decem triremes traderent elephantosque, quos haberent, domitos, neque domarent alios; §30.37.4bellum neve in Africa neve extra Africam iniussu populi Romani gererent; §30.37.5Masinissae res redderent foedusque cum eo facerent;
それは、彼らが自らの法律に従って自由な身として暮らすこと、戦争前にいかなる都市、いかなる土地を、いかなる境界において領有していたかを、そのまま領有すること、そしてローマ人はその日に略奪に終わりを告げること、脱走兵、逃亡者、およびすべての捕虜をローマ人に返還し、10隻の三段櫂船を除くすべての衝角付き軍船を引き渡し、彼らが所有している象については、調教されたものを引き渡し、それ以外の象を新たに調教しないこと、ローマ人民の命令なしには、アフリカの内においても外においても、いかなる戦争も行わないこと、マシニッサに彼の領土を返還し、彼と条約を結ぶこと。
frumentum stipendiumque auxiliis, donec ab Roma legati redissent, praestarent.
ローマから使節たちが戻るまでの間、補助軍に対して穀物と俸給を提供すること。
decem milia talentum argenti, discripta pensionibus aequis in annos quinquaginta, solverent;
1万タラントンの銀を、50年間にわたる均等な年賦に分割して支払うこと。
obsides centum arbitratu Scipionis darent, §30.37.6ne minores quattuordecim annis neu triginta maiores.
シピオの裁量によって100人の人質を差し出すこと、その人質は14歳未満でなく、また30歳を超えないこと。
indutias ita se daturum, si per priores indutias naves onerariae captae, quaeque fuissent in navibus, restituerentur;
自分が休戦協定を与えるのは、先の休戦期間中に奪われた輸送船と、その船の中にあったものが返還される場合に限るということ。
aliter nec indutias nec spem pacis ullam esse.
そうでなければ、休戦も和平の希望も一切ないこと、であった。
§30.37.7has condiciones legati cum domum referre iussi in contione ederent, et Gisgo ad dissuadendam pacem processisset audireturque a multitudine inquieta eadem et inbelli, §30.37.8indignatus Hannibal dici ea in tali tempore 57S audirique, arreptum Gisgonem manu sua ex superiore loco detraxit.
使節たちがこれらの条件を、本国へ持ち帰るよう命じられて民会において公表し、ギスゴーが和平を思いとどまらせるために演壇に立ち、不穏でかつ戦いを好まない群衆によって彼の話が聞かれていたとき、ハンニバルは、このような重大な時期にそのようなことが語られ、また聞かれていることに憤慨し、ギスゴーを掴んで自らの手で高い場所から引きずり下ろした。
quae insueta liberae civitati species cum fremitum populi movisset, perturbatus militaris vir urbana libertate §30.37.9“novem” inquit “annorum a vobis profectus post sextum et tricesimum annum redii.
自由な国家においては見たこともないこの光景が市民の怒りのどよめきを引き起こしたとき、都会の自由に戸惑ったこの軍人は、「私は9歳の時にあなた方のもとを去り、36年後に戻ってきました。
militares artes, quas me a puero fortuna nunc privata nunc publica docuit, probe videor scire;
少年時代から、時には個人の、時には国家の運命が私に教えてくれた軍事の技術については、私は十分に熟知しているように思われます。
§30.37.10urbis ac fori iura, leges, mores vos me oportet doceatis.
都市や広場の法、法律、慣習については、あなた方が私に教えるべきです」と言った。
” excusata inprudentia de pace multis verbis disseruit, quam nec iniqua et necessaria esset.
そして自らの不作法を釈明した上で、和平について多くの言葉を尽くして論じ、それが不当なものではなく、かつ不可避なものであることを示した。
§30.37.11id omnium maxime difficile erat, quod ex navibus per indutias captis nihil praeter ipsas comparebat naves;
すべての中で最も困難であったのは、休戦期間中に奪われた船のうち、船自体を除いては何一つ現存していなかったことであった。
nec inquisitio erat facilis, adversantibus paci qui arguerentur.
また、非難されるべき者たちが和平に反対していたため、調査も容易ではなかった。
§30.37.12placuit naves reddi et homines utique inquiri; cetera, quae abessent, aestimanda Scipioni permitti, atque ita pecunia luere is Carthaginienses.
船を返還し、人々を徹底的に捜索すること、不足しているその他のものについては、その評価をシピオに委ね、カルタゴ人が金銭でそれらを償うことが決定された。
§30.37.13sunt, qui Hannibalem ex acie ad mare pervenisse, inde praeparata nave ad regem Antiochum extemplo profectum tradant, postulantique ante omnia Scipioni, ut Hannibal sibi traderetur, responsum esse Hannibalem in Africa non esse.
ハンニバルが戦場から海へ達し、そこから用意された船で直ちにアンティオコス王のもとへ出発したと伝える人々がいる。 そして、何よりもまずハンニバルを自分に引き渡すよう要求したシピオに対し、ハンニバルはアフリカにはいないという回答がなされた、と伝える。

語釈・文法注

  1. 30.37.1revocatis legatis et cum multa castigatione perfidiae monitis — revocatis legatis および monitis は legatis を修飾する奪格名詞句を伴う独立奪格。cum multa castigatione は monitis にかかり、「厳しい叱責を伴って警告された」という副詞的表現。
  2. 30.37.1ut liberi legibus suis viverent — condiciones pacis dictae「和平の条件が告げられた」の内容を具体的に規定する ut 節。これに続く §30.37.2 から §30.37.5 の接続法(tenerent, faceret, redderent, traderent, gererent, solverent, darent 等)は、すべてこの ut 節に並列する間接命令の接続法である。
  3. 30.37.6indutias ita se daturum, si — 間接話法。伝達動詞が省略されており、se daturum [esse] が対格不定詞句。ita ... si は「もし〜であるならば、そのように(のみ)〜する」という限定的条件を表す。
  4. 30.37.8perturbatus militaris vir urbana libertate — militaris vir(軍人、すなわちハンニバル)が urbana libertate(都市市民の自由、民会での自由な発言権)という奪格(原因または手段の奪格)によって perturbatus(戸惑った、狼狽した)状態にあることを表す。
  5. 30.37.10quam nec iniqua et necessaria esset — quam は感嘆・程度の疑問副詞(「いかに〜か」)。disseruit(論じた)の目的語となる間接疑問節を導き、接続法未完了 esset を伴う。
  6. 30.37.12atque ita pecunia luere is Carthaginienses — luere は不定詞、Carthaginienses はその主語対格。主節の非人称表現 placuit「〜することが決定された」にかかる不定詞句の一部。is は中性複数対格の指示代名詞 ea(前述の cetera「その他の失われた物」を指す)の古風な表記(または iis の誤記。ここでは「それら」を目的語とする)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.37.1-30.37.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.37.1-30.37.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。