Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §30.37.1-30.37.13

西庇阿提出和约条款与汉尼拔力主求和

第 1019 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

次日,西庇阿向迦太基使节口授了严厉的和平条件;在迦太基大会上,汉尼拔动手阻止了反对和平的吉斯戈,并在为自己不熟悉城市自由道歉后,力陈和平的必要性。此外还提到了解决停战期间被掠财产的问题,以及关于汉尼拔逃往安条克国王处的异说。

§30.37.1postero die revocatis legatis et cum multa castigatione perfidiae monitis, ut tot cladibus edocti tandem deos et ius iurandum esse crederent, condiciones pacis dictae, ut liberi legibus suis viverent; §30.37.2quas urbes quosque agros quibusque finibus ante bellum tenuissent, tenerent, populandique finem eo die Romanus faceret; §30.37.3perfugas fugitivosque et captivos omnes redderent Romanis et naves rostratas praeter decem triremes traderent elephantosque, quos haberent, domitos, neque domarent alios; §30.37.4bellum neve in Africa neve extra Africam iniussu populi Romani gererent; §30.37.5Masinissae res redderent foedusque cum eo facerent; frumentum stipendiumque auxiliis, donec ab Roma legati redissent, praestarent.
第二天,使节们被召回,并在因其背信弃义而受到严厉斥责和警告后——使他们由于遭受了如此多的灾难,终于能够相信神明和誓言的存在——和平条件被口授如下:他们应当作为自由人依其自身的法律生活;他们在战前于何种边界内占有哪些城市和土地,便继续占有它们,且罗马人应在当天停止掠夺;他们应向罗马人归还所有的逃兵、逃亡奴隶和俘虏,并移交除十艘三段舵战船之外的所有带冲角战船,以及他们拥有的已驯服的战象,且不得驯服其他的象;未经罗马人民的命令,无论是在非洲境内还是在非洲境外,他们都不得发动战争;他们应向马西尼萨归还财产并与他缔结盟约;在使节从罗马返回之前,他们应向辅助军提供粮食和军饷。
decem milia talentum argenti, discripta pensionibus aequis in annos quinquaginta, solverent; obsides centum arbitratu Scipionis darent, §30.37.6ne minores quattuordecim annis neu triginta maiores.
他们应支付一万塔兰特白银,在五十年内均等分期偿付;他们应根据西庇阿的裁决提供一百名人质,其年龄不得小于十四岁,亦不得大于三十岁。
indutias ita se daturum, si per priores indutias naves onerariae captae, quaeque fuissent in navibus, restituerentur; aliter nec indutias nec spem pacis ullam esse.
西庇阿表示,只有在先前停战期间被俘获的运输船及船内之物被归还的情况下,他才会给予停战协定;否则,既没有停战协议,也没有任何和平的希望。
§30.37.7has condiciones legati cum domum referre iussi in contione ederent, et Gisgo ad dissuadendam pacem processisset audireturque a multitudine inquieta eadem et inbelli, §30.37.8indignatus Hannibal dici ea in tali tempore 57S audirique, arreptum Gisgonem manu sua ex superiore loco detraxit.
当使节们被命将这些条件带回国内并在民众大会上宣布时,吉斯戈站出来劝阻和平,并受到那群既动荡又不习军事的群众的倾听,汉尼拔对在如此时刻57S 诉说和倾听这些话感到愤慨,亲手抓住吉斯戈,将他从高处拉了下来。
quae insueta liberae civitati species cum fremitum populi movisset, perturbatus militaris vir urbana libertate §30.37.9“novem” inquit “annorum a vobis profectus post sextum et tricesimum annum redii.
当这种在自由城邦中罕见的景象激起了人民的喧哗时,这位习惯了军旅、对城市自由感到不安的军人说道:“我九岁时离开你们,三十六年之后才回来。
militares artes, quas me a puero fortuna nunc privata nunc publica docuit, probe videor scire; §30.37.10urbis ac fori iura, leges, mores vos me oportet doceatis.
从孩提时代起,命运——时而处于私人地位,时而处于国家地位——教给我的军事艺术,我似乎已经十分精通;而城市与广场的权利、法律和习俗,应当由你们来教导我。
” excusata inprudentia de pace multis verbis disseruit, quam nec iniqua et necessaria esset.
”在为自己的鲁莽行为道歉后,他用许多话语论述了和平,说明它是如何既非不公又是不可避免的。
§30.37.11id omnium maxime difficile erat, quod ex navibus per indutias captis nihil praeter ipsas comparebat naves; nec inquisitio erat facilis, adversantibus paci qui arguerentur.
在所有事情中,最困难的是:在停战期间被俘的船只中,除了船只本身之外,其余财物皆不见踪影;调查也并不容易,因为那些被指控的人反对和平。
§30.37.12placuit naves reddi et homines utique inquiri; cetera, quae abessent, aestimanda Scipioni permitti, atque ita pecunia luere is Carthaginienses.
最终决定归还船只并务必搜寻人员;其余缺失之物留给西庇阿进行评估,并由此让迦太基人以金钱予以偿付。
§30.37.13sunt, qui Hannibalem ex acie ad mare pervenisse, inde praeparata nave ad regem Antiochum extemplo profectum tradant, postulantique ante omnia Scipioni, ut Hannibal sibi traderetur, responsum esse Hannibalem in Africa non esse.
有人传言说,汉尼拔从战场逃到了海边,随即乘着准备好的船只前往安条克国王处,而当西庇阿首先要求将汉尼拔移交给他时,得到的回答是汉尼拔不在非洲。

词汇与语法注释

  1. 30.37.1revocatis legatis et cum multa castigatione perfidiae monitis — revocatis legatis 和 monitis 构成与夺格名词 legatis 连用的独立夺格。cum multa castigatione 修饰分词 monitis,意为“在受到严厉训诫的同时被警告”。
  2. 30.37.1ut liberi legibus suis viverent — ut 从句具体规定了“和平条件”(condiciones pacis)的内容。随后从 §30.37.2 到 §30.37.5 的一系列虚拟式动词(如 tenerent、faceret、redderent、traderent、gererent、solverent、darent 等)皆为与此从句并列的间接命令虚拟式。
  3. 30.37.6indutias ita se daturum, si — 间接引语中省略了传达动词;se daturum [esse] 为对格不语。关联结构 ita ... si 表示限制性条件(“只有在……的情况下,才会……”)。
  4. 30.37.8perturbatus militaris vir urbana libertate — 此句描述了“军人”(militaris vir,指汉尼拔)因“城市的自由”(urbana libertate,原因或工具夺格,指在公民大会上自由发言的权利)而感到“不安、不知所措”(perturbatus)。
  5. 30.37.10quam nec iniqua et necessaria esset — quam 为表示程度的疑问副词(“如何”、“多么”)。它引导一个间接疑问从句作为 disseruit(“论述”)的宾语,从句中动词为虚拟式未完成时 esset。
  6. 30.37.12atque ita pecunia luere is Carthaginienses — luere 为不定式,其逻辑主语为对格的 Carthaginienses,作为非人称动词 placuit(“决定……”)的宾语从句之一。is 是中性复数对格代词 eis(指代前文的 cetera,即“其他缺失的财物”)的古体拼写,作为 luere 的直接宾语,意为“由迦太基人以金钱偿付它们”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §30.37.1-30.37.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.37.1-30.37.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。