Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.3.1-30.3.10

偽の和平交渉と敵陣営への放火計画

984 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

将官たちはアフリカのスキピオへの支援に注力する。スキピオは、シファクスとの和平交渉を口実として自軍の者を敵陣に送り込み、敵の冬営地が極めて燃えやすい構造であることを知って、放火の好機をうかがう。

§30.3.1his transactis consules praetoresque in provincias profecti.
これらのことが執り行われたのち、執政官たちと法務官たちは属州へと出発した。
omnibus tamen, velut eam sortitis, Africae cura erat, seu quia ibi summam rerum bellique verti cernebant seu ut Scipioni gratificarentur, in quem tum omnis versa civitas erat.
しかしながら、誰もがまるでその地を割り当てられたかのように、アフリカへの関心を抱いていた。 それは、そこで国事と戦争の帰趨が決すると見ていたためか、あるいは、当時すべての市民が目を向けていたスキピオの歓心を買おうとしていたためであった。
§30.3.2itaque non ex Sardinia tantum, sicut ante dictum est, sed ex Sicilia quoque et Hispania vestimenta frumentumque, et arma etiam ex Sicilia et omne genus commeatus eo portabantur.
そのため、先に述べたようにサルディニアからだけでなく、シキリアやイスパニアからも衣類や穀物が、またシキリアからは兵器やあらゆる種類の兵站物資もそこへと運ばれた。
§30.3.3nec Scipio ullo tempore hiemis belli opera remiserat, quae multa simul undique eum circumstabant: Uticam obsidebat; castra in conspectu Hasdrubalis erant;
そしてスキピオもまた、冬の間いかなる時も戦争の遂行を緩めることはなかった。 その活動は、彼の周囲に四方八方から同時に数多く取り巻いていた。 彼はウティカを包囲しており、その陣営はハスドルバルの目の前にあった。
§30.3.4Carthaginienses deduxerant naves, classem paratam instructamque ad commeatus intercipiendos habebant.
カルタゴ人は船を進水させており、兵站物資を遮断するために整備され武装した艦隊を擁していた。
inter haec ne Syphacis quidem reconciliandi curam ex animo miserat, si forte iam satias amoris in uxore ex multa copia eum cepisset.
これらの中で、彼は、もしや妻に対する愛の飽和が、豊かな満悦の末に彼を捉えているのではないかと、シファクスを味方に引き戻す気遣いさえも心から捨ててはいなかった。
§30.3.5ab Syphace magis pacis cum Carthaginiensibus condiciones, ut Romani Africa, Poeni Italia excederent, quam, si bellaretur, spes ulla desciturum adferebatur.
シファクスからは、もし戦争が続くならば寝返るといういかなる希望よりも、むしろカルタゴ人との和平条件、すなわちローマ人はアフリカから、カルタゴ人はイタリアから撤退するという条件が提示されていた。
§30.3.6haec per nuntios acta magis equidem crediderim — et ita pars maior auctores sunt — quam ipsum Syphacem, ut Antias Valerius prodit, in castra Romana ad conloquium venisse.
私は、ヴァレリウス・アンティアスが伝えるように、シファクス自身が会談のためにローマの陣営にやって来たということよりは、むしろこれらが使者を通じて行われたのだと信じたい。 そして大半の歴史家もそう主張している。
§30.3.7primo eas condiciones imperator Romanus vix auribus admisit;
最初、ローマの将軍はその条件にほとんど耳を貸さなかった。
postea, ut causa probabilis suis commeandi foret in castra hostium, mollius eadem illa abnuere ac spem facere saepius ultro citroque agitantibus rem conventuram.
しかしのちに、自軍の者が敵の陣営に行き来するための、もっともらしい理由ができるように、それらと同じ条件をより和らげて拒絶し、さらに双方がより頻繁にこの件について協議を重ねるならば、合意に達するであろうという希望を抱かせた。
§30.3.8hibernacula Carthaginiensium congesta temere ex agris materia exaedificata, lignea ferme tota erant.
カルタゴ人の冬営の小屋は、耕地から適当に集められた資材で建てられており、ほぼすべてが木造であった。
§30.3.9Numidae praecipue harundine textis storeaque pars maxima tectis passim nullo ordine, quidam, ut sine imperio occupatis locis, extra fossam etiam vallumque habitabant.
とりわけヌミディア人は、編んだ葦や、大部分がむしろで葺かれた屋根の下で、至る所に無秩序に暮らしており、一部の者は、あたかも規律なく占拠された場所であるかのように、壕や土塁の外側でさえ暮らしていた。
§30.3.10haec relata Scipioni spem fecerant castra hostium per occasionem incendendi.
これらの報告がスキピオに、機会を捉えて敵の陣営に放火できるという希望を抱かせた。

語釈・文法注

  1. 30.3.1velut eam sortitis — sortitis は形式受動動詞 sortior(鬮で分ける、割り当てる)の完了分詞で、ここでは与格の omnibus に一致する形容詞的用法。「まるで彼らがそれ(eam = Africam)を鬮で割り当てられたかのように」の意。
  2. 30.3.4si forte iam satias amoris in uxore ex multa copia eum cepisset — 接続詞 si は「〜かどうか」という期待や試みを表す。satias は satietas(飽和、十分)の古風な形態。in uxore の in は対象(妻に対する)を表す。ex multa copia は「多くの交わりの結果として」または「有り余るほどの十分さから」の意。
  3. 30.3.7mollius eadem illa abnuere ac spem facere saepius ultro citroque agitantibus rem conventuram — abnuere と facere は歴史的不定詞。agitantibus は与格で、spem facere(〜に希望を抱かせる)の対象。対格不定詞句 rem conventuram [esse](合意に達すること)は spem の同格的内容を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.3.1-30.3.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.3.1-30.3.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。