§30.25.1nondum ab Roma reverterant legati, neque sciebatur, quae senatus Romani de bello aut pace sententia esset, necdum indutiarum dies exierat;
使節たちはまだローマから戻っておらず、ローマ元老院の戦争または平和に関する意向が何であるかも知られておらず、休戦の期限もまだ終了していなかった。
§30.25.2eo indigniorem iniuriam ratus Scipio, ab iis, qui petissent pacem et indutias, et spem pacis et fidem indutiarum violatam esse, legatos Carthaginem L. Baebium, L. Sergium, L. Fabium extemplo misit.
スキピオは、平和と休戦を求めた者たち自身によって、平和への希望と休戦の信義が踏みにじられたという不法行為は、それゆえにいっそう許しがたいものであると考え、直ちに使節としてルキウス・バエビウス、ルキウス・セルギウス、ルキウス・ファビウスをカルタゴへ送った。
§30.25.3qui cum multitudinis concursu prope violati essent nec reditum tutiorem futurum cernerent, petierunt a magistratibus, quorum auxilio vis prohibita erat, ut naves mitterent, quae se prosequerentur.
彼らは群衆の殺到によって危うく暴行を受けそうになり、帰路も安全ではないと察したため、その援助によって暴力が阻止された官職者たちに、自分たちを護送する船を送ってくれるよう求めた。
§30.25.4datae triremes duae cum ad Bagradam flumen pervenissent, unde castra Romana conspiciebantur, Carthaginem rediere.
与えられた2隻の三段櫂船は、そこからローマの陣営が望まれるバグラダス川に到達したとき、カルタゴへと引き返した。
classis Punica ad Uticam stationem habebat.
カルタゴの艦隊はウティカに停泊していた。
§30.25.5ex ea tres quadriremes — seu clam misso a Carthagine nuntio, ut id fieret, seu Hasdrubale, qui classi praeerat, sine publica fraude auso facinus — §30.25.6quinqueremem Romanam superantem promunturium ex alto repente adgressae sunt.
そこから3隻の四段櫂船が、――そうするようにとカルタゴから密使が送られたためか、あるいは艦隊を率いていたハスドルバルが、公の指示なしに自ら凶行を企てたためか―― 岬を回ろうとしていたローマの五段櫂船を、沖合から突如襲撃した。
sed neque rostro ferire celeritate sua praeterlabentem poterant, §30.25.7neque transilire armati ex humilioribus in altiorem navem, et defendebatur egregie, quoad tela suppeditarunt.
しかし、ローマ船の速度ゆえに傍らをすり抜けていく船を衝角で突くこともできず、より低い船からより高い船へと武装兵が飛び移ることもできず、武器が十分にある限りは、ローマ船は見事に防衛されていた。
quis deficientibus iam nulla alia res eam quam propinquitas terrae multitudoque a castris in litus effusa tueri potuit.
武器が尽きかけると、もはや陸地が近いことと、陣営から海岸へと押し寄せた大勢の兵たち以外には、その船を守り得るものは何もなかった。
§30.25.8concitatam enim remis, quanto maximo impetu poterant, in terram cum immisissent, navis tantum iactura facta, incolumes ipsi evaserunt.
なぜなら、彼らは櫂を全力で漕ぎ、できる限りの勢いで船を陸地に乗り上げさせたため、船だけの損失がこうむられ、彼ら自身は無傷で逃れることができたからである。
§30.25.9ita alio super aliud scelere cum haud dubie indutiae ruptae essent, Laelius Fulviusque ab Roma cum legatis Carthaginiensibus supervenerunt.
こうして、悪行の上に悪行が重なり、休戦が疑いなく破られたとき、レリウスとフルウィウスが、カルタゴの使節たちを伴ってローマから到着した。
§30.25.10quibus Scipio, etsi non indutiarum modo fides a Carthaginiensibus sed ius etiam gentium in legatis violatum esset, tamen se nihil nec institutis populi Romani nec suis moribus indignum in iis facturum esse cum dixisset, dimissis legatis bellum parabat.
彼らに対しスキピオは、カルタゴ人によって休戦の信義だけでなく、使節に対する万民法までもが侵されたものの、それでも自分は、ローマ民衆の慣行にも自分自身の品性にもふさわしくないことは彼らに対して何一つ行わないであろうと述べたうえで、使節たちを送り出し、戦争の準備を始めた。
§30.25.11Hannibali iam terrae adpropinquanti iussus e nauticis unus escendere in malum, ut specularetur, quam tenerent regionem,
すでに陸地に近づきつつあったハンニバルに対し、自分たちがどこの地域にいるのかを偵察するために、水夫の一人がマストに登るよう命じられた。
§30.25.12cum dixisset sepulchrum dirutum proram spectare, abominatus praetervehi iusso gubernatore ad Leptim adpulit classem atque ibi copias exposuit.
彼が「荒れ果てた墓が船首の向いている方に見えます」と言ったとき、これを不吉な前兆として忌み嫌ったハンニバルは、通り過ぎるよう舵手に命じて、レプティスに艦隊を接岸させ、そこで軍勢を上陸させた。