Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.23.1-30.23.8

カルタゴ使節の追放と戦争続行の元老院決議

1004 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

カルタゴの使節退去後、ローマ元老院で和平交渉に関する激しい討論が行われ、リウィウスは執政官の召喚を、メテッルスは現地司令官スキピオへの一任を主張するが、最終的には使節をスパイとみなして即座に退去させ、スキピオに戦争続行を促すラエウィヌスの厳硬策が採択される。

§30.23.1Emotis deinde curia legatis sententiae interrogari coeptae.
その後、使節たちが議事堂から退去させられると、意見の諮問が始まった。
M. Livius C. Servilium consulem, qui propior esset, arcessendum, ut coram eo de pace ageretur, censebat;
マルクス・リウィウスは、より近くにいる執政官ガイウス・セルウィリウスを召喚し、彼の面前で和平について審議すべきであると主張した。
§30.23.2cum de re maiore, quam quanta ea esset, consultatio incidere non posset, non videri sibi absente consulum altero ambobusve eam rem agi satis ex dignitate populi Romani esse.
これより重大な事柄についての審議が生じることはあり得ないのだから、執政官の一方または両方が不在のままでこの件が処理されることは、ローマ人民の尊厳に十分にかなうものとは思われない、という理由からであった。
§30.23.3Q. Metellus, qui triennio ante consul dictatorque fuerat: cum P. Scipio caedendo exercitus, agros populando in eam necessitatem hostes compulisset, ut supplices pacem peterent, et nemo omnium verius existumare posset, qua mente ea pax peteretur, §30.23.4quam qui ante portas Carthaginis bellum gereret, nullius alterius consilio quam Scipionis accipiendam abnuendamve pacem esse.
三年前の執政官であり独裁官でもあったクィントゥス・メテッルスは、次のように主張した。 プブリウス・スキピオが、敵の軍勢を殺戮し、その領土を荒廃させることによって、彼らが嘆願者として和平を求めるほどの窮地に追い込んだのであり、また、いかなる意図でその和平が求められているのかを、他の誰よりも正しく判断できる者は、カルタゴの城門の前で戦争を遂行している者をおいて他にはいないのであるから、和平を受け入れるべきか拒絶すべきかは、スキピオ以外のいかなる者の判断によっても決められるべきではない、と。
§30.23.5M. Valerius Laevinus qui bis consul fuerat, speculatores, non legatos venisse arguebat iubendosque Italia excedere et custodes cum iis usque ad naves mittendos Scipionique scribendum, ne bellum remitteret.
二度執政官を務めたマルクス・ウァレリウス・ラエウィヌスは、やって来たのは使節ではなく偵察兵であると主張し、彼らに対してイタリアから退去するよう命じ、船に至るまで監視兵を同行させるべきであり、スキピオには戦争を緩めないよう手紙を書くべきであると主張した。
§30.23.6Laelius Fulviusque adiecerunt et Scipionem in eo positam habuisse spem pacis, si Hannibal et Mago ex Italia non revocarentur.
ラエリウスとフルウィウスもこれに付け加え、スキピオもまた、ハンニバルとマゴがイタリアから呼び戻されない場合にのみ和平の希望を抱いていた、と述べた。
§30.23.7ceterum omnia simulaturos Carthaginienses duces eos exercitusque expectantes; deinde quamvis recentium foederum et deorum omnium oblitos bellum gesturos.
その一方で、カルタゴ人たちは彼ら将軍たちとその軍勢を待ち受ける間、あらゆることを偽るであろうが、その後は、いかに最近の条約であろうとも、またすべての神々であろうとも忘れて、戦争を仕掛けてくるであろう、とした。
§30.23.8eo magis in Laevini sententiam discessum.
それゆえ、いっそうラエウィヌスの提案への支持が決議された。
legati pace infecta ac prope sine responso dimissi.
使節たちは和平が合意に達しないまま、またほとんど何の返答も得られないまま退去させられた。

語釈・文法注

  1. §30.23.1Emotis deinde curia legatis sententiae interrogari coeptae. — Emotis... legatis は独立奪格。interrogari は受動態不定詞で、受動動詞 coeptae [sunt](受動態不定詞を伴う際に自らも受動態をとる)の補語。
  2. §30.23.2non videri sibi absente consulum altero ambobusve eam rem agi satis ex dignitate populi Romani esse. — 前節の動詞 censebat から続く間接話法。non videri sibi(自分には〜と思われない)の主語は、不定詞句 eam rem agi... satis ex dignitate... esse(この件が処理されることが尊厳に十分かなうことであること)。absente consulum altero ambobusve は独立奪格で「執政官の一方または両方が不在のままで」という状況・条件を表す。
  3. §30.23.4quam qui ante portas Carthaginis bellum gereret, nullius alterius consilio quam Scipionis accipiendam abnuendamve pacem esse. — quam qui... gereret は、前節 §30.23.3 の比較級 verius(より正しく)に係る比較節。qui... gereret(カルタゴの城門の前で戦争を遂行している者)の動詞は間接話法(または性質の接続法)による接続法。nullius alterius... quam Scipionis は consilio(判断、忠告)を修飾する。accipiendam abnuendamve [pacem] esse は受動周辺曲折法で、義務・当然を表す。
  4. §30.23.6Laelius Fulviusque adiecerunt et Scipionem in eo positam habuisse spem pacis, si Hannibal et Mago ex Italia non revocarentur. — in eo は、後ろに続く条件節 si... non revocarentur(もし呼び戻されないならば)の内容を前もって指している。positam habuisse は、完了分詞 positam と habere(ここでは完了形 habuisse)を組み合わせた構成で、結果の状態の維持(あるいは過去完了の代用)を示す。
  5. §30.23.7deinde quamvis recentium foederum et deorum omnium oblitos bellum gesturos. — quamvis はここでは形容詞 recentium を修飾する副詞として機能している(「いかに最近の〜であろうとも」)。oblitos は異言動詞 obliviscor(忘れる)の完了分詞(能動の意味を持つ)で、属格支配(foederum, deorum)を伴い、gesturos [esse] の省略された主語(Carthaginienses)に一致する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.23.1-30.23.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.23.1-30.23.8

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。