Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §30.19.1-30.19.12

マゴの死とハンニバルへの帰還命令

1000 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

負傷したマゴはアフリカへ召還される航海中に死亡する。一方、イタリアでは執政官セルウィリウスらが活動し、ハンニバルにもアフリカへの帰還命令が下る。

§30.19.1Mago proximae silentio noctis profectus, quantum pati viae per vulnus poterat itineribus extentis, ad mare in Ligures Ingaunos pervenit.
マゴは、次の夜の静寂に乗じて出発し、傷のために道中に耐えられる限り強行軍を重ねて、リグリア人のインガウニ族の領地内の海辺に到着した。
§30.19.2ibi eum legati ab Carthagine paucis ante diebus in sinum Gallicum adpulsis navibus adierunt iubentes primo quoque tempore in Africam traicere;
そこで彼のもとに、数日前にガリア湾に船を寄せたカルタゴからの使節たちがやってきて、できるだけ速やかにアフリカに渡るよう命じた。
§30.19.3id et fratrem eius Hannibalem — nam ad eum quoque isse legatos eadem iubentes — facturum; non in eo esse Carthaginiensium res, ut Galliam atque Italiam armis obtineant.
彼の兄弟であるハンニバルもそうするであろうこと――なぜなら彼のもとにも同じことを命じる使節が行ったからである――、そしてカルタゴ人の情勢は、ガリアやイタリアを武力で保持できるような状態にはないことを彼らは告げた。
§30.19.4Mago non imperio modo senatus periculoque patriae motus, sed metuens etiam, ne victor hostis moranti instaret, Liguresque ipsi, relinqui Italiam a Poenis cernentes, ad eos, quorum mox in potestate futuri essent, §30.19.5deficerent, simul sperans leniorem in navigatione quam in via iactationem vulneris fore et curationi omnia commodiora, impositis copiis in naves profectus, vixdum superata Sardinia ex vulnere moritur.
マゴは、元老院の命令や祖国の危機に動かされただけでなく、もし自分がとどまれば勝利した敵が追い詰めてくるのではないか、また、カルタゴ人によってイタリアが見捨てられるのを見て、リグリア人自身が、まもなくその支配下に入るであろう人々のもとへと寝返るのではないかと恐れ、同時に、航海においては陸路におけるよりも傷の揺れが穏やかになり、治療にとってもすべてがより好都合になるであろうと期待して、軍勢を船に乗せて出発したが、サルディニアを越えるか越えないかのうちに傷がもとで死亡した。
naves quoque aliquot Poenorum disiectae in alto a classe Romana, quae circa Sardiniam erat, capiuntur.
カルタゴ人の船も数隻、外海で散り散りになり、サルディニア周辺にいたローマ艦隊によって捕らえられた。
§30.19.6haec terra marique in parte Italiae qua iacet ad Alpes, gesta.
これらが、アルプスに隣接するイタリアの地方において、陸と海で遂行されたことである。
consul C. Servilius nulla memorabili re in provincia Etruria Galliaque — §30.19.7nam eo quoque processerat — gesta, patre C. Servilio et C. Lutatio ex servitute post sextum decimum annum receptis, qui ad vicum Tannetum a Bois capti fuerant, §30.19.8hinc patre, hinc Catulo lateri circumdatis privato magis quam publico decore insignis Romam rediit.
執政官ガイウス・セルウィリウスは、自らの属州であるエトルリアおよびガリアにおいて、何ら特筆すべき事績をあげることなく―― なぜなら彼はこちらへも進出していたからである――、ボイイ族によってタンネトゥムの村の近くで捕らえられていた父ガイウス・セルウィリウスとガイウス・ルタティウスを、16年後に奴隷状態から救い出し、一方の側に父を、他方の側にカトゥルスを従えて、公的な栄誉というよりはむしろ私的な光栄によって際立ちつつ、ローマに帰還した。
§30.19.9latum ad populum est, ne C. Servilio fraudi esset, quod patre, qui sella curuli sedisset, vivo, cum id ignoraret, tribunus plebis atque aedilis plebis fuisset, contra quam sanctum legibus erat.
民衆に法案が提案された。 それは、ガイウス・セルウィリウスにとって、総裁椅子に座ったことのある父が生存している間に、そのことを彼が知らずに、平民護民官および平民按察官を務めていたことが、法律で禁じられていることに反していたにもかかわらず、不利益とならないようにするためのものであった。
hac rogatione perlata in provinciam rediit.
この法案が可決されると、彼は属州へ戻った。
§30.19.10ad Cn. Servilium consulem qui in Bruttiis erat, Consentia, Aufugum, Bergae, Besidiae, Ocriculum, Lymphaeum, Argentanum, Clampetia multique ignobiles populi, senescere Punicum bellum cernentes, defecere.
ブルッティウム地方にいた執政官グナエウス・セルウィリウスのもとへ、コンセンティア、アウフグム、ベルガエ、ベシディアエ、オクリクルム、リュムパエウム、アルゲンタヌム、クラムペティア、および多くの無名の諸部族が、プニクス戦争が衰退していくのを見て、寝返った。
§30.19.11idem consul cum Hannibale in agro Crotoniensi acie conflixit.
同じ執政官は、クロトン領内においてハンニバルと交戦した。
obscura eius pugnae fama est.
その戦闘の記録は曖昧である。
Valerius Antias quinque milia hostium caesa ait; quae tanta res est, ut aut impudenter ficta sit aut neglegenter praetermissa.
ウァレリウス・アンティアスは敵五千人が殺されたと述べているが、これは、恥知らずにも捏造されたか、あるいは怠慢にも見過ごされたか、どちらかでなければならないほど大きな出来事である。
§30.19.12nihil certe ultra rei in Italia ab Hannibale gestum;
確かに、これ以上イタリアにおいてハンニバルによって事績が遂行されることはなかった。
nam ad eum quoque legati ab Carthagine vocantes in Africam iis forte diebus, quibus ad Magonem, venerunt.
なぜなら、彼のもとにも、カルタゴからのアフリカへの召還を伝える使節たちが、たまたまマゴのもとへ行ったのと同じ日にやってきたからである。

語釈・文法注

  1. 30.19.1quantum pati viae per vulnus poterat — viae は quantum にかかる部分属格。「傷(per vulnus)のために旅路(viae)のどれほどに彼が耐えられたか、その限りにおいて」を意味する。
  2. 30.19.4ne victor hostis moranti instaret, Liguresque ipsi... deficerent — 懸念を示す形容詞分詞 metuens に支配される接続法名詞節。ne のもとで instaret と deficerent が並列されている。moranti は Mago にかかる現在分詞与格で、「彼が遅滞するなら」という条件的に機能する。
  3. 30.19.9ne C. Servilio fraudi esset, quod... fuisset — fraudi は目的(結果)の与格で、「不利益となる」の意。quod... fuisset(〜であったこと)が主語節として機能し、提案(rogatio)の内容を示している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §30.19.1-30.19.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.19.1-30.19.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。