§3.66.1T. Quinctius Capitolinus quartum et Agrippa Furius consules inde facti nec seditionem domi nec foris bellum acceperunt;
その後、執政官に選出されたティトゥス・クィンクティウス・カピトリヌス(四度目)とアグリッパ・フリウスは、国内の騒乱も国外の戦争も引き継がなかった。
§3.66.2sed inminebat utrumque.
しかし、その両方が差し迫っていた。
iam non ultra discordia civium reprimi poterat et tribunis et plebe incitata in patres, cum dies alicui nobilium dicta novis semper certaminibus contiones turbaret.
市民の不和はもはやこれ以上抑え込むことができず、護民官たちも平民も父祖たちに対して駆り立てられており、貴族の誰かに対する裁判日の設定が、常に新たな争いによって民会を混乱させていた。
§3.66.3ad quorum primum strepitum velut signo accepto arma cepere Aequi ac Volsci, simul quod persuaserant iis duces cupidi praedarum biennio ante dilectum indictum haberi non potuisse abnuente iam plebe imperium; §3.66.4eo adversus se non esse missos exercitus. dissolvi licentia militandi morem, nec pro communi iam patria Romam esse. quidquid irarum simultatiumque cum externis fuerit, in ipsos verti. occaecatos lupos intestina rabie opprimendi occasionem esse.
これらの騒音の最初の響きに対して、まるで合図を受け取ったかのようにアイクイ族とウォルスキ族は武器を手にした。 同時に、略奪を望む彼らの指導者たちが、二年前から布告されていた徴兵が、平民がもはや命令を拒否しているために実施不可能であったこと、そのために自分たちに対して軍隊が送られなかったこと、軍役の習慣が放縦によって解体されつつあり、ローマはもはや共通の祖国とはみなされていないこと、外国人に向けられていた怒りや敵意のすべてが自分たち自身に向けられていること、そして、内なる狂気によって盲目となった狼たちを打ち倒す好機であること、を彼らに説き伏せていたからである。
§3.66.5coniunctis exercitibus Latinum primum agrum perpopulati sunt;
彼らは軍勢を合流させ、まずラティウムの領土を徹底的に荒らし回った。
deinde, postquam ibi nemo vindex occurrebat, tum vero exsultantibus belli auctoribus ad moenia ipsa Romae populabundi regione portae Esquilinae accessere vastationem agrorum per contumeliam urbi ostentantes.
その後、そこには誰も防衛者として現れなかったため、いよいよ戦争の主導者たちは気勢を上げ、略奪を働きながらローマの城壁そのもの、エスクィリア門の辺りまで接近し、田野の荒廃を、都市に対する侮辱として見せつけた。
§3.66.6unde postquam inulti praedam prae se agentes retro ad Corbionem agmine iere, Quinctius consul ad contionem populum vocavit.
そこから彼らが、誰からも罰せられることなく、略奪品を前方に駆り立てながら、隊列を整えてコルビオへと退却したのち、執政官クィンクティウスは民会に民衆を招集した。