§3.47.1at in urbe prima luce cum civitas in foro expectatione erecta staret, Verginius sordidatus filiam secum obsoleta veste comitantibus aliquot matronis cum ingenti advocatione in forum deducit.
しかしローマ市内では、夜明けとともに、市民たちが緊張して待ちわびながら広場に立ち並ぶなか、悲哀の衣をまとったウェルギニウスが、みすぼらしい衣服を身につけた娘を連れ、何人かの既婚女性たちを従え、大勢の支持者を伴って広場へと入ってきた。
§3.47.2circumire ibi et prensare homines coepit et non orare solum precariam opem, sed pro debita petere: se pro liberis eorum ac coniugibus cottidie in acie stare, nec alium virum esse, cuius strenue ac fortiter facta in bello plura memorari possent; quid prodesse, si incolumi urbe, quae capta ultima timeantur, liberis suis sint patienda?
彼はそこで人々を回って手を握り始め、施しのような援助を哀願するだけでなく、当然なされるべき債務としてそれを求めた。 すなわち、自分は彼らの子供や妻たちのために毎日戦列に立っていること、また戦争において自分より精力的に、勇敢に戦った事績が多く記憶されているような男は他にはいないこと、都市が無事であるにもかかわらず、都市が占領されたときに最後に恐れられるような運命を、自分の子供たちが甘受せねばならないのだとしたら、何の益があるだろうか、と。
§3.47.3haec prope contionabundus circumibat homines.
彼はまるで民会で演説するかのようにして、人々の間をこのように巡り歩いた。
§3.47.4similia his ab Icilio iactabantur.
イキリウスによっても同様の言葉が叫ばれていた。
comitatus muliebris plus tacito fletu quam ulla vox movebat.
女性たちの同行は、いかなる言葉よりも、その静かな涙によって人々の心を動かした。
adversus quae omnia obstinato animo Appius — tanta vis amentiae verius quam amoris mentem turbaverat — in tribunal escendit, et ultro querente pauca petitore, quod ius sibi pridie per ambitionem dictum non esset, priusquam aut ille postulatum perageret aut Verginio respondendi daretur locus, Appius interfatur.
これらすべてに対して、頑なな心をもつアッピウスは――愛というよりはむしろ狂気のすさまじい力が彼の理性を狂わせていたのだが――裁判壇に登った。 そして、原告が、前日は人気取りのために自分に対して法が執行されなかったと、自ら進んで短く不満を述べると、彼が要求を言い終えるよりも前に、あるいはウェルギニウスに答弁の機会が与えられるよりも前に、アッピウスは言葉を遮った。
quem decreto sermonem praetenderit, §3.47.5forsan aliquem verum auctores antiqui tradiderint;
彼が判決にあたってどのような言論を口実として用いたかについては、おそらく古代の著述家たちは本物の言葉を伝えているかもしれない。
quia nusquam ullum in tanta foeditate decreti veri similem invenio, id, quod constat, nudum videtur proponendum, decresse vindicias secundum servitutem.
というのも、このような恐るべき判決において、私には信じるに足る言葉がどこにも見当たらないからである。 それゆえ、確実な事実だけを、そのまま飾らずに提示すべきであると思われる。 すなわち、彼は奴隷状態に従って暫定的な占有権を認める判決を下したのである。
§3.47.6primo stupor omnes admiratione rei tam atrocis defixit;
最初、人々はこれほど残虐な事態への驚きから呆然と立ち尽くした。
silentium inde aliquamdiu tenuit.
それからしばらくの間、静寂が支配した。
dein, cum M. Claudius circumstantibus matronis iret ad prendendam virginem lamentabilisque eum mulierum comploratio excepisset, §3.47.7Verginius intentans in Appium manus “Icilio” inquit, “Appi, non tibi filiam despondi et ad nuptias, non ad stuprum educavi.
その後、マルクス・クラウディウスが、周囲を取り囲む既婚女性たちを押しのけて少女を捕らえに行こうとし、女性たちの悲痛な慟哭が彼を阻んだとき、ウェルギニウスはアッピウスに向けて両手を突き出し、こう叫んだ。 「アッピウスよ、私は娘をイキリウスに婚約させたのであって、お前にではない。 そして結婚のために育てたのであって、辱めのためではない。
placet pecudum ferarumque ritu promiscue in concubitus ruere? passurine haec isti sint, nescio;
家畜や野獣のように、無秩序に交わりに身を投じるのがお望みか。 ここにいる人々がこれを許すかどうかは私は知らない。
non spero esse passuros illos, qui arma habent.
しかし、武器を携えている者たちが、それを許すとは思わない。
” §3.47.8cum repelleretur adsertor virginis a globo mulierum circumstantiumque advocatorum, silentium factum per praeconem.
」少女の請求者が、周囲を取り囲む女性たちや支持者たちの群れによって押し戻されたとき、布告官によって静粛が命じられた。