§3.29.1castris hostium receptis plenis omnium rerum — nudos enim emiserat — praedam omnem suo tantum militi dedit;
奪取された敵の陣営はあらゆるものに満ちていたが――というのも、彼は彼らを裸で去らせたからである――その戦利品すべてを、彼は自身に付き従う兵士たちにのみ与えた。
§3.29.2consularem exercitum ipsumque consulem increpans “carebis” inquit “praedae parte, miles, ex eo hoste, cui prope praedae fuisti;
執政官の軍隊と執政官自身を厳しく叱責しながら、彼は言った。 「兵士たちよ、お前たちは、もう少しで自分たちがその獲物になるところだった敵からの戦利品の分配を欠く(受け取らない)ことになる。
et tu, L. Minuci, donec consularem animum incipias habere, legatus his legionibus praeeris.
そしてお前、L. ミヌキウスよ、執政官としての気概を持ち始めるまでは、副官としてこれらの軍団を率いることになるのだ。
” §3.29.3ita se Minucius abdicat consulatu iussusque ad exercitum manet.
」こうしてミヌキウスは執政官職を辞し、命じられたとおりに軍にとどまった。
sed adeo tum imperio meliori animus mansuete oboediens erat, ut beneficii magis quam ignominiae hic exercitus memor et coronam auream dictatori libram pondo decreverit et proficiscentem eum patronum salutaverit.
しかし、当時の人々の精神は、より優れた指揮に対してきわめて従順に服従していたので、この軍は受けた辱めよりもむしろ恩義を記憶にとどめ、独裁官に1ポンドの重さの黄金の冠を贈ることを決議し、出発する彼をパトローヌスと呼んで歓呼して送り出した。
§3.29.4Romae a Q. Fabio praefecto urbis senatus habitus triumphantem Quinctium quo veniebat agmine urbem ingredi iussit.
ローマでは、首都長官 Q. ファビウスによって元老院が招集され、凱旋するクィンクティウスに対して、彼がやって来た隊列のまま市に入るよう命じた。
ducti ante currum hostium duces, militaria signa praelata, secutus exercitus praeda onustus.
戦車の前には敵の指導者たちが引かれ、軍旗が先頭に掲げられ、戦利品を積み込んだ軍隊がこれに従った。
epulae instructae dicuntur fuisse ante omnium domus, §3.29.5epulantesque cum carmine triumphali et sollemnibus iocis comisantium modo currum secuti sunt.
すべての人の家の前には宴席が設けられたと言われており、饗宴を共にする人々は、凱旋の歌と恒例の冗談を交え、お祭り騒ぎをする人々の様子で戦車に従った。
§3.29.6eo die L. Mamilio Tusculano adprobantibus cunctis civitas data est.
その日、全員の賛同を得て、トゥスクルムのL. マミリウスに市民権が与えられた。
confestim se dictator magistratu abdicasset, ni comitia M. Volsci, falsi testis, tenuissent: ea ne inpedirent tribuni, dictatoris obstitit metus.
偽証者であるM. ウォルスキウスの裁判が彼を引き留めていなければ、独裁官はただちに自らの官職を辞したであろう。 護民官たちがその裁判を妨げないように、独裁官に対する畏怖の念が立ちふさがったのである。
Volscius damnatus Lanuvium in exilium abiit.
ウォルスキウスは有罪宣告を受け、ラヌウィウムへ追放されて去った。
§3.29.7Quinctius sexto decimo die dictatura in sex menses accepta se abdicavit.
クィンクティウスは、6ヶ月の任期で引き受けた独裁官の職を、16日目に辞した。
per eos dies consul Nautius ad Eretum cum Sabinis egregie pugnat; ad vastatos agros ea quoque clades accessit Sabinis.
この数日の間、執政官ナウティウスはエレトゥムの近くでサビニ人たちと輝かしく戦い、荒廃した田野に加えて、この大敗もサビニ人たちに加わった。
Minucio Fabius successor in Algidum missus.
ミヌキウスの後継者としてファビウスがアルギドゥスへと派遣された。
§3.29.8extremo anno agitatum de lege ab tribunis est;
一年の終わりに、護民官たちによって法案をめぐる活動が行われた。
sed quia duo exercitus aberant, ne quid ferretur ad populum, patres tenuere;
しかし、二つの軍隊が遠征中であったため、民衆に何の提案も提出されないようにと、元老院議員たちがこれを阻止した。
plebes vicit, ut quintum eosdem tribunos crearent.
それでも平民は、同じ護民官たちを5度目として選出することにおいて勝利した。
§3.29.9lupos visos in Capitolio ferunt a canibus fugatos; ob id prodigium lustratum Capitolium esse.
カピトリウムで目撃された複数の狼が、犬たちによって追い払われたと伝えられており、その不吉な前兆のためにカピトリウムの清めの儀式が行われた。
haec eo anno gesta.
これらがその年に成し遂げられたことである。