Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §3.29.1-3.29.9

辛辛纳图斯的凯旋式与辞去独裁官

第 155 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

独裁官奎恩克提乌斯将米努基乌斯降为副官,随后返回罗马举行了盛大的凯旋式。在确保伪证者沃尔斯基乌斯被判有罪后,奎恩克提乌斯辞去独裁官职务,而罗马军队在其他战线也取得了胜利。

§3.29.1castris hostium receptis plenis omnium rerum — nudos enim emiserat — praedam omnem suo tantum militi dedit; §3.29.2consularem exercitum ipsumque consulem increpans “carebis” inquit “praedae parte, miles, ex eo hoste, cui prope praedae fuisti; et tu, L. Minuci, donec consularem animum incipias habere, legatus his legionibus praeeris.
在夺取了塞满各种物资的敌营之后——因为他让敌人们赤条条地离去——他将所有的战利品只分给了他自己的士兵;他斥责执政官的军队及执政官本人,说道:“士兵们,你们将得不到从那个敌人那里获取的战利品,因为你们自己差点就成了他们的猎物;而你,卢基乌斯·米努基乌斯,在你开始具有执政官的气魄之前,你将作为副官指挥这些军团。
§3.29.3ita se Minucius abdicat consulatu iussusque ad exercitum manet.
” 于是米努基乌斯辞去了执政官之职,并按命令留在了军队中。
sed adeo tum imperio meliori animus mansuete oboediens erat, ut beneficii magis quam ignominiae hic exercitus memor et coronam auream dictatori libram pondo decreverit et proficiscentem eum patronum salutaverit.
但在当时,人们的心灵对于更优越的指挥是如此温顺地服从,以至于这支军队记住恩惠多于记住耻辱,不仅决定向独裁官献上一顶重达一磅的金冠,而且在他出发时尊称他为庇护者。
§3.29.4Romae a Q. Fabio praefecto urbis senatus habitus triumphantem Quinctium quo veniebat agmine urbem ingredi iussit.
在罗马,由城市长官奎恩图斯·法比乌斯召集元老院,下令让凯旋的奎恩克提乌斯以他来时的队列进入城市。
ducti ante currum hostium duces, militaria signa praelata, secutus exercitus praeda onustus.
敌人的首领们被押解在战车前,军旗在前方引领,满载战利品的军队紧随其后。
epulae instructae dicuntur fuisse ante omnium domus, §3.29.5epulantesque cum carmine triumphali et sollemnibus iocis comisantium modo currum secuti sunt.
据说在所有人的家门口都摆设了宴席,赴宴的人们唱着凯旋之歌,开着惯常的玩笑,像狂欢者一样尾随着战车。
§3.29.6eo die L. Mamilio Tusculano adprobantibus cunctis civitas data est.
在那一天,经所有人一致赞同,图斯库鲁姆人卢基乌斯·马米利乌斯被授予了公民权。
confestim se dictator magistratu abdicasset, ni comitia M. Volsci, falsi testis, tenuissent: ea ne inpedirent tribuni, dictatoris obstitit metus.
若非对伪证者马尔库斯·沃尔斯基乌斯的审判留住了他,独裁官本会立即辞去官职;而对独裁官的畏惧阻止了护民官去阻挠这一审判。
Volscius damnatus Lanuvium in exilium abiit.
沃尔斯基乌斯被判有罪,前往拉努维乌姆流亡。
§3.29.7Quinctius sexto decimo die dictatura in sex menses accepta se abdicavit.
奎恩克提乌斯在第十六天辞去了他接受的为期六个月的独裁官职务。
per eos dies consul Nautius ad Eretum cum Sabinis egregie pugnat; ad vastatos agros ea quoque clades accessit Sabinis.
在那些日子里,执政官瑙提乌斯在埃雷图姆附近与萨宾人进行了一场杰出的战斗;除了被蹂躏的农田之外,萨宾人又遭到了这一惨败。
Minucio Fabius successor in Algidum missus.
法比乌斯作为米努基乌斯的继任者被派往阿尔吉杜斯。
§3.29.8extremo anno agitatum de lege ab tribunis est; sed quia duo exercitus aberant, ne quid ferretur ad populum, patres tenuere; plebes vicit, ut quintum eosdem tribunos crearent.
在年底,护民官们推动了关于法案的争议;但因为两支军队在外,为了不向民众提出任何法案,贵族们进行了阻止;然而平民取得了胜利,得以第五次选举相同的护民官。
§3.29.9lupos visos in Capitolio ferunt a canibus fugatos; ob id prodigium lustratum Capitolium esse.
据传,在卡皮托林山上出现的狼被狗驱逐了;因为这一神异预兆,卡皮托林山举行了净化仪式。
haec eo anno gesta.
这些是那一年发生的事。

词汇与语法注释

  1. 3.29.2cui prope praedae fuisti — 结合了关系代词 cui(与格,先行词为 hoste)与表示目的或结果的与格 praedae 的双重与格结构。字面意思是“对于他们(敌人),你几乎成了猎物”。
  2. 3.29.3coronam auream dictatori libram pondo decreverit — 由 adeo... ut 引导的结果从句。尽管主句使用次要时态 erat(未完成过去时),但从句中的动词 decreverit 和 salutaverit 采用了完成时虚拟语气(历史完成时),用以强调结果作为既成事实的历史发生。短语 libram pondo 意为“重一磅”,其中 pondo 起初为表示“按重量”的夺格。
  3. 3.29.6confestim se dictator magistratu abdicasset, ni comitia M. Volsci, falsi testis, tenuissent — 过去非真实条件句。条件从句中的动词 tenuissent 和主句中的 abdicasset(abdicaverisset 的缩略形式)均为虚拟语气过去完成时。短语 abdicasset se magistratu 意为“他本会辞去官职”。复数名词 comitia(民众大会,此处指司法审判)作 tenuissent 的主语,意为“若非马尔库斯·沃尔斯基乌斯的审判留住了他”。
  4. 3.29.8ne quid ferretur ad populum, patres tenuere — 虚拟语气未完成过去时从句 ne... ferretur 表达了贵族们(patres)的意图或目的(“为了不向平民提出任何提案”),或在主句动词后充当某种阻止性从句。动词 tenuere(tenuerunt 的缩略形式)在此处作不及物动词使用(或省略了动作对象),意为“坚持住”或“阻止了(法案的提出)”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §3.29.1-3.29.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.29.1-3.29.9

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。