Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §29.5.1-29.5.9

マゴのリグリア動員とローマ軍の迎撃態勢

948 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ラエリウスはシキリアに戻ってマシニッサの伝言をスキピオに伝え、一方マゴはカルタゴからの増援を受け取ってガリア人とリグリア人の協力を求め、軍を整えようとした。これに対してローマの将軍リウィウスはルクレティウスと合流してマゴの動きに備えた。

§29.5.1ab hoc sermone dimisso Masinissa Laelius postero die naves praeda onustas ab Hippone solvit revectusque in Siciliam mandata Masinissae Scipioni exposuit.
この対話からマシニッサを帰らせた後、ラエリウスは翌日、戦利品を満載した船をヒッポから出航させ、シキリアへと帰還してマシニッサの委託をスキピオに説明した。
§29.5.2eisdem ferme diebus naves quae ab Carthagine ad Magonem missae erant, inter Albingaunos Ligures Genuamque accesserunt.
ほぼ同じ頃、カルタゴからマゴのもとへ送られた船が、アルビンガウヌス・リグリア人の地とゲヌアの間に到着した。
§29.5.3in iis locis tum forte Mago tenebat classem;
その場所に、当時たまたまマゴは艦隊を留めていた。
qui legatorum auditis verbis iubentium exercitus quam maximos comparare, extemplo Gallorum et Ligurum — namque utriusque gentis ingens ibi multitudo erat — §29.5.4concilium habuit, et missum se ad eos vindicandos in libertatem ait, et, ut ipsi cernant, mitti sibi ab domo praesidia;
彼は、できる限り大きな軍勢を準備せよと命じる使節たちの言葉を聞くと、ただちに、ガリア人とリグリア人の(というのも、そこには両部族の巨大な群衆がいたからであるが)―― 会議を招集し、自分は彼らを自由に復帰させるために送られたのだと語り、また、彼ら自身が目にしているように、本国から自分のもとに増援が送られていると述べた。
sed quantis viribus, quanto exercitu id bellum geratur, in eorum potestate esse.
しかし、いかに大きな戦力、いかに大きな軍勢でその戦争が戦われるかは、彼らの権能にかかっているのだとした。
§29.5.5duos exercitus Romanos, unum in Gallia, alterum in Etruria esse; satis scire Sp. Lucretium se cum M. Livio iuncturum; multa milia armanda esse, ut duobus ducibus, duobus exercitibus Romanis resistatur.
ローマの軍勢は二つあり、一つはガリアに、もう一つはエトルリアにあること、また、スプリウス・ルクレティウスがマルクス・リウィウスと合流することを自分は十分に知っていること、そして、二人の指揮官と二つのローマ軍に対抗するためには、何万人もの人々を武装させねばならないことを(マゴは述べた)。
§29.5.6Galli summam ad id suam voluntatem esse dicere;
ガリア人たちは、それに対する自分たちの意志は極めて強いと答えた。
sed cum una castra Romana intra fines, altera in finitima terra Etruria prope in conspectu habeant, si palam fiat auxiliis adiutum ab se esse Poenum, extemplo infestos utrimque exercitus in agrum suum incursuros: ea ab Gallis desideraret, quibus occulte adiuvari posset.
しかし、彼らは一つのローマ軍営を領内に、もう一つを隣国のエトルリアに、ほぼ目の届く場所に持っているため、もし自分たちがカルタゴ人を補助兵によって援助したことが公になれば、ただちに両側から敵対的な軍勢が自分たちの領土に侵入してくるだろう、と述べた。 それゆえ、隠密裏に援助され得るような事柄のみをガリア人に求めるべきだ、とした。
§29.5.7Liguribus, quod procul agro urbibusque eorum castra Romana sint, libera consilia esse; illos armare iuventutem et capessere pro parte bellum aequum esse.
リグリア人にとっては、ローマの軍営が彼らの領土や都市から遠く離れているため、決定は自由であること、それゆえ彼らが若者を武装させ、自分たちの割り当てに応じて戦争を引き受けるのは当然であること(をガリア人たちは述べた)。
Ligures haud abnuere, tempus modo duorum mensum petere ad dilectus habendos.
リグリア人たちは拒否せず、徴兵を行うためにただ二ヶ月の時間を求めた。
interim Mago milites Gallos dimissis clam per agro. §29.5.8eorum mercede conducere;
その間にマゴは、隠密裏に地方へ(伝令を)派遣し、ガリア人の兵士たちを―― 彼らのうちから金で雇用した。
commeatus quoque omnis generis occulte ad eum a Gallicis populis mittebantur.
あらゆる種類の食糧もまた、ガリアの諸部族から彼のもとへ隠密裏に送られた。
§29.5.9M. Livius exercitum volonum ex Etruria in Galliam traducit iunctusque Lucretio, si se Mago ex Liguribus propius urbem moveat, obviam ire parat, si Poenus sub angulo Alpium quietus se contineat, et ipse in eadem regione circa Ariminum Italiae praesidio futurus.
マルクス・リウィウスは志願奴隷の軍勢をエトルリアからガリアへと移動させ、ルクレティウスと合流すると、もしマゴがリグリア人の地からローマ市により近くへと移動してくるならば迎撃する準備を整え、もしカルタゴ人がアルプスの角の下で静かに留まるならば、自らも同じ地域のアリミヌム周辺に留まってイタリアの守備に当たるつもりであった。

語釈・文法注

  1. 29.5.1ab hoc sermone dimisso Masinissa — 奪格独立句。直訳すると「この対話からマシニッサが立ち去らされた後」となる。マゴの件に移る前に、前節での対話を終わらせた状況を示す。
  2. 29.5.4ad eos vindicandos in libertatem — 目的を表す形容動詞(動形容詞)構文。前置詞 `ad` が対格の名詞 `eos` とそれに呼応する形容動詞 `vindicandos` を伴い、「彼らを自由へと奪還するために」という目的を表す。
  3. 29.5.5satis scire Sp. Lucretium se cum M. Livio iuncturum — 間接話法における「対格+不定詞」構文。`satis scire`(十分に知っている)の主語(Mago)は省略されており、その目的語となる節の主語 `Sp. Lucretium` に能動未来不定詞 `iuncturum [esse]` が続く。再帰代詞 `se` は `iuncturum` の意味上の主語であるルクレティウス自身を指し、「ルクレティウス自身がリウィウスと合流する」ことを意味する。
  4. 29.5.6ea ab Gallis desideraret, quibus occulte adiuvari posset — 間接話法における接続法現在 `desideraret`。直接話法における命令法または意志を表す接続法が、時制の一致により接続法未完了過去(歴史的時制の主節 `dicere` に続く)となって表現されている。`quibus ... posset` は特徴の接続法を伴う関係節。
  5. 29.5.7dimissis clam per agro — 奪格独立句の省略形。`dimissis ... [nuntiis]` のように、「伝令」を意味する名詞が省略されている。`per agro` は写本上の異読または文法的な変則(本来は対格の `per agros`)と考えられ、「地方の至る所に隠密裏に伝令を派遣して」という状況を示す。
  6. 29.5.9et ipse ... futurus — 能動未来分詞 `futurus` が、繋ぎ動詞 `erat` または `esset` を伴わずに独立して、あるいは主節 `parat` と並列して、「〜するつもりであった」という主体の意図や予定を表現している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §29.5.1-29.5.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.5.1-29.5.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。