§29.26.1multae classes Romanae e Sicilia atque ipso illo portu profectae erant;
多くのローマの艦隊がシキリアから、またまさにその港から出発したことがあった。
ceterum non eo bello solum — nec id mirum, praedatum enim tantummodo pleraeque classes ierant —, sed ne priore quidem ulla profectio tanti spectaculi fuit;
しかし、この戦争においてのみならず――それも当然のことであり、というのも大半の艦隊は単に略奪を行うために行ったにすぎなかったからである――、前の戦争においてさえ、いかなる出発もこれほど壮大な見ものではなかった。
§29.26.2quamquam, si magnitudine classes aestimares, et bini consules cum binis exercitibus ante traiecerant et prope totidem rostratae in illis classibus fuerant, quot onerariis Scipio tum traiciebat;
もっとも、もし艦隊の規模によって評価するならば、かつて二人の執政官がそれぞれ二つの軍勢を率いて渡ったこともあったし、それらの艦隊には、スキピオが今回渡らせている輸送船とほぼ同数の軍船があったのであるが。
§29.26.3nam praeter quadraginta longas naves quadringentis ferme onerariis exercitum travexit.
というのも、彼は40隻の軍船に加えて、ほぼ400隻の輸送船によって軍勢を渡らせたからである。
§29.26.4sed et bellum bello secundum priori ut atrocius Romanis videretur, cum quod in Italia bellabatur, tum ingentes strages tot exercituum simul caesis ducibus effecerant, §29.26.5et Scipio dux partim factis fortibus partim suapte fortuna quadam ingenti ad incrementa gloriae celebratus converterat animos, §29.26.6simul et mens ipsa traiciendi nulli ante eo bello duci temptata, quod ad Hannibalem detrahendum ex Italia transferendumque et finiendum in Africa bellum se transire vulgaverat.
しかし、前の戦争に次ぐこの第二の戦争が、ローマ人にとってより悲惨なものと思われるようになったのは、イタリア国内で戦われていたことと、また将軍たちもろともこれほど多くの軍勢が同時に殺戮された、あの巨大な大惨事とがそれをもたらしていたからであり、また、将軍スキピオが、一方では勇敢な行為によって、他方では自ずから備わっていた何か大いなる幸運によって、栄光を増大させるものとして称えられ、人々の関心を引きつけていたからであり、同時にまた、渡航すること自体の構想が、この戦争においてそれ以前のどの将軍も試みたことのないものであった。 彼は、ハニバルをイタリアから撤退させ、アフリカへと移して、アフリカで戦争を終結させるために自分が渡るのだということを公にしていたからである。
§29.26.7concurrerat ad spectaculum in portum omnis turba non habitantium modo Lilybaei, sed legationum omnium ex Sicilia, quae et ad prosequendum Scipionem officii causa convenerant et praetorem provinciae M. Pomponium secutae fuerant;
港にはこの光景を見るために、リリュバウムの住民だけでなく、シキリア中からのあらゆる使節団の群衆がことごとく集まっていた。 彼らは敬意を表してスキピオを見送るために集まり、また属州プラエトルのマルクス・ポンポニウスに随行していたのである。
§29.26.8ad hoc legiones, quae in Sicilia relinquebantur, ad prosequendos commilitones processerant;
これに加えて、シキリアに残されるレギオが、戦友たちを見送るために進み出ていた。
nec classis modo prospectantibus e terra, sed terra etiam omnis circa referta turba spectaculo navigantibus erat.
そして、陸から眺める人々にとって艦隊が見ものであっただけでなく、周囲の陸全体も群衆で満ちており、航海する者たちにとって見ものであった。