Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §29.19.1-29.19.13

ファビウスによるスキピオの非難と召還提案

962 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ロクリス使節の訴えを聞いた元老院で、クィントゥス・ファビウスは副官プレミニウスの処罰と将軍スキピオの召還および指揮権剥奪を提案し、スキピオのローマ風でない放縦な生活態度をも非難した。

§29.19.1haec cum ab legatis dicta essent, quaesissetque ab iis Q. Fabius, detulissentne eas querellas ad P. Scipionem, responderunt missos legatos esse, sed eum belli apparatu occupatum esse et in Africam aut iam traiecisse aut intra paucos dies traiecturum;
使節たちによってこれらのことが語られ、クィントゥス・ファビウスが彼らに、それらの苦情をプブリウス・スキピオに伝えたのかどうかを尋ねると、彼らは、使節は派遣されたが、彼は戦争の準備に没頭しており、アフリカへすでに渡ったか、さもなくば数日以内に渡るだろうと答えた。
et legati gratia quanta esset apud imperatorem,
そして、副官の寵愛が将軍のもとでいかに大きいかを、自分たちは身をもって知ったと答えた。
§29.19.2expertos esse, cum inter eum et tribunos cognita causa tribunos in vincla coniecerit, legatum aeque sontem aut magis etiam in ea potestate reliquerit.
それは、彼と護民官たちとの間の事件を審理したスキピオが、護民官たちを投獄する一方で、同等に、あるいはそれ以上に有罪である副官を、その権限に留め置いた時のことである。
§29.19.3iussis excedere templo legatis, non Pleminius modo, sed etiam Scipio principum orationibus lacerari.
使節たちが神殿から退去するように命じられると、プレミニウスだけでなくスキピオもまた、有力者たちの演説によって激しく非難された。
ante omnes Q. Fabius natum eum ad conrumpendam disciplinam militarem arguere;
誰よりもまずクィントゥス・ファビウスが、彼(スキピオ)は軍規を破滅させるために生まれた者であると強く主張した。
§29.19.4sic et in Hispania plus prope per seditionem militum quam bello amissum.
このようにしてヒスパニアでも、戦争によるよりも、兵士たちの反乱によってほぼ多くのものが失われた。
externo et regio more et indulgere licentiae militum et saevire in eos.
外国の、また王者のような流儀で、彼は兵士たちの放縦を甘やかすこともあれば、彼らに対して残虐に振る舞うこともあった。
§29.19.5sententiam deinde aeque trucem orationi adiecit: Pleminium legatum vinctum Romam deportari placere et ex vinculis causam dicere ac, si vera forent, quae Locrenses quererentur, in carcere necari bonaque eius publicari;
その後、彼は演説に同様に厳しい提案を付け加えた。 すなわち、副官プレミニウスは縛られた状態でローマに連行され、獄中から弁明を行い、もしロクリス人たちの訴えることが事実であれば、牢獄で処刑され、彼の財産は没収されるべきである。
§29.19.6P. Scipionem, quod de provincia decessisset iniussu senatus, revocari, agique cum tribunis plebis, ut de imperio eius abrogando ferrent ad populum;
プブリウス・スキピオについては、元老院の命令なしに任地を離れたという理由で召還され、民衆護民官たちと交渉して彼の指揮権を剥奪する法案を民衆に提出させるべきである。
§29.19.7Locrensibus coram senatum respondere, quas iniurias sibi factas quererentur, eas neque senatum neque populum Romanum factas velle, viros bonos sociosque et amicos eos appellari, liberos, coniuges quaeque alia erepta essent, restitui;
ロクリス人に対しては、元老院がその面前で回答し、彼らが自分たちに引き起こされたと訴える不法行為について、それらが元老院によってもローマ民衆によっても望まれたことではないとすること。 彼らを「善き人々であり、同盟者であり、友人である」と呼ぶこと。 奪われた自由の身の者たち、妻たち、その他のすべてのものを返還すること。
pecuniam, quanta ex thensauris Proserpinae sublata esset, conquiri, duplamque pecuniam in thensauros reponi,
プロセルピナの宝物庫から持ち去られただけの金額を捜し出し、その倍の金額を宝物庫に戻すこと。
§29.19.8et sacrum piaculare fieri, ita ut prius ad conlegium pontificum referretur, quod sacri thensauri moti violati essent, quae piacula, quibus deis, quibus hostiis fieri placeret;
そして、神聖な宝物が動かされ汚されたことについて、どのような贖罪の儀式を、どの神々に対して、いかなる犠牲獣をもって行うのがよいかを、神官団にまず諮問した上で、贖罪の祭儀が執り行われること。
milites, §29.19.9qui Locris essent, omnes in Siciliam transportari;
兵士たちについては、ロクリスにいる者は全員シチリアに送られること。
quattuor cohortes sociorum Latini nominis in praesidium Locros adduci.
ラティウム名の同盟者の4つの歩兵大隊が守備隊としてロクリスに導入されること。
§29.19.10perrogari eo die sententiae accensis studiis pro Scipione et adversus Scipionem non potuere.
その日は、スキピオ支持派とスキピオ反対派の熱意が燃え上がったため、意見を順次最後まで徴収することができなかった。
§29.19.11praeter Plemini facinus Locrensiumque cladem ipsius etiam imperatoris non Romanus modo sed ne militaris quidem cultus iactabatur:
プレミニウスの悪行とロクリス人たちの破滅に加えて、将軍自身のローマ風ではない、いや軍人らしくさえもない生活様式が取り沙汰された。
§29.19.12cum pallio crepidisque inambulare in gymnasio, libellis eum palaestraeque operam dare;
彼がギリシア風のマントとサンダルを身に着けて体育館を散歩し、読書やレスリング場の活動に没頭していること。
aeque segniter molliterque cohortem totam Syracusarum amoenitate frui;
同様に怠惰に、かつ軟弱に、彼の護衛兵全体がシラクサの快適さを享受していること。
Carthaginem atque Hannibalem excidisse de memoria;
カルタゴとハニバルのことが記憶から消え去っていること。
§29.19.13exercitum omnem licentia corruptum, qualis Sucrone in Hispania fuerit, qualis nunc Locris, sociis magis quam hosti metuendum.
全軍隊が、かつてヒスパニアのスクロでそうであったように、また今ロクリスでそうであるように、放縦によって腐敗しており、敵よりも同盟者にとって恐るべきものとなっていること。

語釈・文法注

  1. 29.19.1expertos esse — 前文の responderunt に導かれる間接話法(対格不定詞構文)の続き。対格主語の se(使節たち)が省略されている。後続の cum 節の中の動詞 coniecerit および reliquerit は、元々の直説法完了時制が、伝聞の間接話法(接続法完了)になったものである。
  2. 29.19.3lacerari... arguere — これらは歴史的不定詞(infinitivus historicus)であり、直説法未完了過去(lacerabantur / arguebat)と同等の意味で用いられ、活き活きとした叙述を表す。主語である Scipio および Q. Fabius は対格ではなく主格である。
  3. 29.19.5Pleminium legatum vinctum Romam deportari placere — ファビウスの意見・提案(sententiam)の内容を伝える対格不定詞構文。非人称表現の placere(〜が宜しい、決定されるべきである)を主動詞として、deportari や、後続する causam dicere, necari, publicari などがその主語として機能している。この非人称の placere を受ける不定詞の連鎖は §29.19.9 の adduci まで継続する。
  4. 29.19.12cum pallio crepidisque inambulare — §29.19.11 の iactabatur(取り沙汰された、非難された)の具体的な内容を説明する間接話法の不定詞句。inambulare, operam dare, frui, excidisse などの対格不定詞構文が連続しており、その対格主語は eum(スキピオ)や cohortem totam である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §29.19.1-29.19.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.19.1-29.19.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。