§29.17.1senatu dato maximus natu ex iis: “scio, quanti aestimentur nostrae apud vos querellae, patres conscripti, plurimum in eo momenti esse, si probe sciatis, et quo modo proditi Locri Hannibali sint et quo modo pulso Hannibalis praesidio restituti in dicionem vestram;
元老院の聴問が与えられると、彼らの中の最長老が言った。 「元老院議員諸父よ、私たちの苦情があなた方の間でどれほど重んじられるかについては、もしあなた方が、ロクリスがどのようにハニバルに引き渡され、またハニバルの守備隊が撃退されたのち、どのようにあなた方の支配下に復帰したかを熟知しておられるなら、まさにその点に最大の重みがあることを、私は知っております。
§29.17.2quippe si et culpa defectionis procul a publico consilio absit, et reditum in vestram dicionem appareat non voluntate solum, sed ope etiam ac virtute nostra, magis indignemini bonis ac fidelibus sociis tam indignas iniurias ab legato vestro militibusque fieri.
というのも、もし離反の罪が公の決定によるものでないことが明らかであり、またあなた方の支配への復帰が、私たちの意志だけでなく、私たちの援助と勇気によってもなされたことが明らかになるならば、あなた方は、善良で忠実な同盟者に対して、あなた方の副官や兵士たちによってこれほど不当な侮辱が加えられていることに、よりいっそう憤慨されるでしょうから。
§29.17.3sed ego causam utriusque defectionis nostrae in aliud tempus differendam arbitror esse duarum rerum gratia,
しかし、私は、私たちのこれら両方の離反の理由を別の機会に延期すべきであると考えます。 それは二つの理由のためです。
§29.17.4unius, ut coram P. Scipione, qui Locros recepit et omnium nobis recte perperamque factorum est testis, agatur; alterius, quod, qualescumque sumus, tamen ea, quae passi sumus, pati non debuimus.
第一には、ロクリスを奪還し、私たちのすべての善行と悪行の証人であるプブリウス・スキピオの面前で審議されるためであり、第二には、私たちがどのような者であれ、被ったような苦しみは、被るべきではなかったからという理由からです。
§29.17.5non possumus dissimulare, patres conscripti, nos, cum praesidium Punicum in arce nostra haberemus, multa foeda et indigna et a praefecto praesidii Hamilcare et ab Numidis Afrisque passos esse;
元老院議員諸父よ、私たちの城砦にカルタゴの守備隊を置いていたとき、守備隊長ハミルカルからも、ヌミディア兵やアフリカ兵からも、多くの忌まわしく不当なことを被ったことを、私たちは隠すことはできません。
sed quid illa sunt conlata cum iis, quae hodie patimur?
しかし、今日私たちが被っていることに比べれば、それらのことは何でしょうか。
§29.17.6cum bona venia, quaeso, audiatis, patres conscripti, id, quod invitus dicam.
元老院議員諸父よ、私が不本意ながら申し上げることを、どうか寛大なお心でお聞きください。
in discrimine est nunc humanum omne genus, utrum vos an Carthaginienses principes orbis terrarum videat.
全人類は今、あなた方とカルタゴ人のどちらを世界の支配者として見るかという岐路に立たされています。
§29.17.7si ex iis, quae Locrenses aut ab illis passi sumus aut a vestro praesidio nunc cum maxime patimur, aestimandum Romanum ac Punicum imperium sit, nemo non illos sibi quam vos dominos praeoptet.
もし、私たちロクリス人がかつて彼らから被ったことや、今まさにあなた方の守備隊から被っていることによって、ローマの支配とカルタゴの支配が評価されるべきであるならば、あなた方よりも彼らを主人として望まない者は一人もいないでしょう。
§29.17.8et tamen videte quem ad modum in vos Locrenses animati sint.
それでも、ロクリス人があなた方に対してどのような気持ちを抱いているかをご覧ください。
cum a Carthaginiensibus iniurias tanto minores acciperemus, ad vestrum imperatorem confugimus;
カルタゴ人からはるかに軽い不条理を被っていたときには、私たちはあなた方の将軍のもとに逃れました。
cum a vestro praesidio plus quam hostilia patiamur, nusquam alio quam ad vos querellas detulimus.
あなた方の守備隊から敵対行為以上のものを被っている今、私たちはあなた方以外のどこにも苦情を申し立てませんでした。
§29.17.9aut vos respicietis perditas res nostras, patres conscripti, aut ne ab diis quidem immortalibus, quod precemur, quicquam superest.
元老院議員諸父よ、あなた方が私たちの破滅に瀕した状況を顧みてくださるか、さもなければ、不滅の神々にさえ、私たちが祈り求めるべきものは何も残されていません。
§29.17.10Q. Pleminius legatus missus est cum praesidio ad recipiendos a Carthaginiensibus Locros et cum eodem ibi relictus est praesidio.
副官クィントゥス・プレミニウスは、カルタゴ人からロクリスを奪還するために守備隊を率いて派遣され、そして同じ守備隊とともにその地に残されました。
§29.17.11in hoc legato vestro — dant enim animum ad loquendum libere ultimae miseriae — nec hominis quicquam est, patres conscripti, praeter figuram et speciem neque Romani civis praeter habitum vestitumque et sonum Latinae linguae:
あなた方のこの副官には――というのも、極限の悲惨さが自由に発言する勇気を与えるからです――元老院議員諸父よ、人間の姿と容貌以外には人間らしさは何一つなく、また身なりや衣服、そしてラテン語の響き以外にはローマ市民らしさも何一つありません。
§29.17.12pestis ac belua inmanis, quales fretum quondam, quo ab Sicilia dividimur, ad perniciem navigantium circumsedisse fabulae ferunt.
彼は災厄であり、巨大な怪物です。 かつて、私たちがシチリアから隔てられている海峡の周りに、航海者たちを破滅させるために潜んでいたと伝説が伝える、そのような怪物です。
ac si scelus libidinemque §29.17.13et avaritiam solus ipse exercere in socios vestros satis haberet, unam profundam quidem voraginem tamen patientia nostra expleremus;
そして、もし彼が犯罪と肉欲と強欲を、彼ひとりだけであなた方の同盟者に対して行うことで満足していたならば、私たちは耐え忍ぶことによって、一つの底なしの深淵を満たしたことでしょう。
nunc omnes centuriones militesque vestros — §29.17.14adeo in promiscuo licentiam atque improbitatem esse voluit — Pleminios fecit;
しかし今や、あなた方の百人隊長や兵士たちすべてを―― 彼は放縦と邪悪さがそれほどまでに広く共有されることを望んだのです――(全員を)プレミニウスたちにしてしまいました。
§29.17.15omnes rapiunt, spoliant, verberant, vulnerant, occidunt, constuprant matronas, virgines, ingenuos raptos ex complexu parentium;
彼らは皆、奪い、略奪し、鞭打ち、傷つけ、殺害し、親の抱擁から引き離された人妻や処女、自由身分の若者たちを凌辱しています。
§29.17.16cotidie capitur urbs nostra, cotidie diripitur;
毎日私たちの都市は陥落し、毎日略奪されています。
dies noctesque omnia passim mulierum puerorumque, qui rapiuntur atque asportantur, ploratibus sonant.
昼も夜も、いたるところで、拉致され連れ去られる女や子供たちの泣き叫ぶ声が響き渡っています。
§29.17.17miretur, qui sciat, quo modo aut nos ad patiendum sufficiamus, aut illos, qui faciunt, nondum tantarum iniuriarum satietas ceperit.
知る者は、どのようにして私たちが耐え忍ぶことができているのか、あるいは、それを行う者たちに、これほど多くの不当な行いに対する飽きが未だに生じていないのかを、不思議に思うことでしょう。
neque ego exsequi possum nec vobis operae est audire, singuli quae passi sumus;
私は私たちが個々に被ったことを詳細に述べることはできませんし、あなた方にとっても、それに耳を傾ける余裕はありません。
communiter omnia amplectar.
すべてを包括的に述べましょう。
§29.17.18nego domum ullam Locris, nego quemquam hominem expertem iniuriae esse, nego ullum genus sceleris, lubidinis, avaritiae superesse, quod in ullo, qui pati potuerit, praetermissum sit.
ロクリスに不当な扱いを免れた家など一つもなく、そのような人間も一人もいないと私は断言します。 犯罪、肉欲、強欲のいかなる種類も残されておらず、被る能力のあったあらゆる人に対して、それが実行されずに終わったものは何一つないと。
§29.17.19vix ratio iniri potest, uter casus civitati sit detestabilior, cum hostes bello urbem cepere, an cum exitiabilis tyrannus vi atque armis oppressit.
国家にとってどちらの運命がより忌むべきものであるか、すなわち、敵が戦争によって都市を占領したときか、それとも破滅的な暴君が武力によって制圧したときか、その判断を立てることはほとんど不可能です。
§29.17.20omnia, quae captae urbes patiuntur, passi sumus et cum maxime patimur, patres conscripti;
元老院議員諸父よ、占領された都市が被るすべてのことを私たちは被ってきましたし、今まさに被っています。
omnia, quae crudelissimi atque inportunissimi tyranni scelera in oppressos cives edunt, Pleminius in nos liberosque nostros et coniuges edidit.
最も残酷で最も不遜な暴君の悪行が、制圧された市民に対してなすすべての行為を、プレミニウスは私たち、そして私たちの子供たちや妻たちに対して行いました。 」