Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §29.16.1-29.16.7

戦時献金の返還決議とロクリス使節の来訪

959 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

元老院にて以前の戦時献金の返還が決議され、続いてロクリスの使節が到着してプレミニウスの暴挙とスキピオの怠慢による惨劇を訴え出る。

§29.16.1altera item res, prope aeque longo neglecta silentio, relata a M. Valerio Laevino est, qui privatis conlatas pecunias se ac M. Claudio consulibus reddi tandem aequum esse dixit;
もう一つの件もまた、ほぼ同じくらい長い間忘れ去られていたが、マルクス・ウァレリウス・ラエウィヌスによって提起された。 彼は、自分とマルクス・クラウディウスが執政官であったときに個人から提供された資金が、ついに返還されることが正当であると主張した。
§29.16.2nec mirari quemquam debere in publica obligata fide suam praecipuam curam esse;
そして、公の信義が誓われていることに対して、彼が特別な関心を抱いていることに、誰も驚くべきではない。
nam praeterquam quod aliquid proprie ad consulem eius anni, quo conlatae pecuniae essent, pertineret, etiam se auctorem ita conferendi fuisse inopi aerario nec plebe ad tributum sufficiente.
なぜなら、その資金が供出された年の執政官にその件が特別に関係しているというだけでなく、国庫が窮乏し平民に戦時税を負担する余裕がなかったときに、そのように献金することを提案した張本人が彼自身だったからである。
§29.16.3grata ea patribus admonitio fuit, iussisque referre consulibus decreverunt, ut tribus pensionibus ea pecunia solveretur;
元老院議員たちはこの進言を歓迎し、執政官たちに議案を上程するよう命じた上で、その資金を3回の分割払いで返済することを決議した。
primam praesentem ii, qui tum essent, duas tertii et quinti consules numerarent.
第1回は現任の執政官たちが即座に支払い、残りの2回は3年目と5年目の執政官たちが支払うものとした。
§29.16.4omnes deinde alias curas una occupavit postquam Locrensium clades, quae ignoratae ad eam diem fuerant, legatorum adventu vulgatae sunt.
その後、それまで知られていなかったロクリスの惨劇が使節たちの到着によって公にされると、他の一切の関心事はただ一つの懸念によってかき消された。
§29.16.5nec tam Plemini scelus quam Scipionis in eo aut ambitio aut neglegentia iras hominum inritavit.
そして、プレミニウスの悪行そのものよりも、その件におけるスキピオの野心、あるいは怠慢が、人々の怒りをかき立てた。
§29.16.6decem legati Locrensium, obsiti squalore et sordibus, in comitio sedentibus consulibus velamenta supplicum, ramos oleae, ut Graecis mos est, porgentes, ante tribunal cum flebili vociferatione humi procubuerunt.
汚れとみすぼらしい衣をまとったロクリスの10人の使節たちが、コミティウムで執政官たちが執務の席に着いているところへ現れ、ギリシア人の習わしに従い、嘆願者の印であるオリーブの枝を差し出しながら、演壇の前で涙ながらに叫び声を上げ、地面にひれ伏した。
§29.16.7quaerentibus consulibus Locrenses se dixerunt esse, ea passos a Q. Pleminio legato Romanisque militibus, quae pati ne Carthaginienses quidem velit populus Romanus;
執政官たちが尋ねると、彼らは自分たちがロクリス人であると述べ、副官クィントゥス・プレミニウスとローマの兵士たちから、カルタゴ人でさえ受けることをローマ民衆が望まないほどの苦しみを受けたと語った。
orare, uti sibi patres adeundi deplorandique aerumnas suas potestatem facerent.
そして、元老院に参内して自分たちの苦難を涙ながらに訴える機会を自分たちに与えてくれるよう懇願した。

語釈・文法注

  1. 29.16.1se ac M. Claudio consulibus — 代名詞 se(話者ラエウィヌスを指す)と固有名詞 M. Claudio、および同格の名詞 consulibus からなる絶対奪格。「彼(ラエウィヌス)自身とマルクス・クラウディウスが執政官であったとき」という執政官年号による年代(前210年)の提示。
  2. 29.16.2nec mirari quemquam debere in publica obligata fide suam praecipuam curam esse — 前節の dixit に導かれる間接話法。debere の主語は quemquam で、mirari の目的語として対格不定詞句 suam... curam esse が続く。suam は発話者 Laevinus を指す再帰代名詞の所有形容詞。
  3. 29.16.3iussisque referre consulibus — 完了受動分詞 iussis と名詞 consulibus が一致する絶対奪格。referre は「(議案を)上程する」を意味する能動不定詞で、iussis に依存する。「執政官たちが議案上程を命じられたうえで」の意。
  4. 29.16.7patres adeundi deplorandique aerumnas suas — 名詞 potestatem に係る属格の限定。patres adeundi は動名詞 adeundi + 直接目的語の対格 patres、deplorandique aerumnas suas も同様に動名詞 + 直接目的語。動形容詞(gerundive)による parallel な構成(patrum adeundorum...)ではなく、動名詞が直接目的語を伴う構文が選択されている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §29.16.1-29.16.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:29.16.1-29.16.7

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。