Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §28.8.1-28.8.14

フィリッポスの同盟諸国鼓舞とマケドニア帰還

905 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

フィリッポスは、好機を逃したことを悔やみつつも、同盟者たちの前で自らの迅速な行動を主張して鼓舞し、領土の返還や軍事行動を行う。その後、彼はギリシアの平穏を確保した上で、ダルダニア人との戦争に備えて自らの王国へと帰還する。

§28.8.1Philippus maerebat quidem et angebatur, cum ad omnia ipse raptim isset, nulli tamen se rei in tempore occurrisse, et rapientem omnia ex oculis elusisse celeritatem suam fortunam.
フィリッポスは確かに嘆き、また苦悩していた。 彼自身はあらゆる場所に急行したにもかかわらず、何一つとして期に及んで対処できたことがなく、あらゆるものを目の前から奪い去っていく運命が、自らの迅速さを嘲笑ったからである。
§28.8.2in concilio autem dissimulans aegritudinem elato animo disseruit, testatus deos hominesque se nulli loco nec tempori defuisse, quin, ubi hostium arma concrepuissent, eo quanta maxima posset celeritate tenderet;
しかし、会議においては苦悩を隠し、意気揚々と演説した。 彼は、敵の武器の響きが聞こえた場所には、可能な限り最大の速度で赴かなかったことなどないと、神々と人間を証人に立てて主張した。
§28.8.3sed vix rationem iniri posse, utrum a se audacius an fugacius ab hostibus geratur bellum: sic ab Opunte Attalum, sic Sulpicium ab Chalcide, sic eis ipsis diebus Machanidam e manibus suis elapsum.
だが、自分によってより大胆に戦争が遂行されているのか、それとも敵によってより逃げ腰に遂行されているのかは、ほとんど判断がつかないほどである。 このようにアッタロスがオプスから、このようにスルピキウスがカルキスから、このようにまさにその数日間にマカニダスが自らの手から逃れていったのだから、と。
§28.8.4sed non semper felicem esse fugam, nec pro difficili id bellum habendum, in quo si modo congressus cum hostibus sis, viceris.
しかし、逃亡が常に幸運であるわけではなく、またこの戦争を困難なものとみなすべきではない。 この戦争においては、ただ敵と交戦しさえすれば、勝利することになるのだから。
§28.8.5quod primum esset, confessionem se hostium habere nequaquam pares esse sibi; brevi et victoriam haud dubiam habiturum, nec meliore eventu eos secum quam spe pugnaturos.
何よりも、敵が到底自分に対抗できないという自認を自分は得ており、間もなく疑いのない勝利を手にするであろうし、彼らが自分と戦っても、その結末は彼らの期待よりも良くはならないだろう。
§28.8.6laeti regem socii audierunt.
同盟者たちは喜んで王の言葉を聞いた。
reddidit inde Achaeis Heraeam et Triphyliam; Alipheram autem Megalopolitis, quod suorum fuisse finium satis probabant, restituit.
その後、彼はアカイア人にヘライアとトリピュリアを返還し、またアリフェラについては、メガロポリス市民がそれが自分たちの領土であったことを十分に証明したため、彼らに復帰させた。
§28.8.7inde navibus acceptis ab Achaeis — erant autem tres quadriremes et biremes totidem — Anticyram traiecit.
その後、アカイア人から船を受け取り――それらは4段櫂船が3隻、2段櫂船が同数であったが――、アンティキュラへと渡った。
§28.8.8inde quinqueremibus septem et lembis viginti amplius, quos ut adiungeret Carthaginiensium classi, miserat in Corinthium sinum, profectus ad Erythras Aetolorum, quae prope Eupalium sunt, escensionem fecit.
そこから、5段櫂船7隻と20隻以上の快速船――それらは、カルタゴ人の艦隊に合流させるために彼がコリントス湾に送っておいたものであったが――を率いて出発し、エウパリウムの近くにあるアイトリア人のエリュトライへと上陸作戦を行った。
§28.8.9haud fefellit Aetolos: nam hominum quod aut in agris aut in propinquis castellis Potidaniae atque Apolloniae fuit, in silvas montesque refugit;
これはアイトリア人の意表を突かなかった。 というのも、耕作地や、ポティダニアおよびアポロニアの近隣の砦にいた人々は、森や山へと逃げ込んだからである。
§28.8.10pecora, quae inter festinationem abigi nequierant, sunt direpta et in naves conpulsa.
急ぎ慌てる中で追い立てることができなかった家畜は、略奪されて船に追い込まれた。
§28.8.11cum ceteraque praeda Nicia praetore Achaeorum Aegium misso, cum Corinthum petisset, pedestris inde copias per Boeotiam terra duci iussit.
これらとその他の戦利品を、アカイア人のプラエトルであるニキアスとともにアイギウムへ送った後、彼がコリントスを目指したとき、そこから陸軍をボイオティアを通って陸路で先導するように命じた。
ipse ab Cenchreis praeter terram Atticam super Sunium navigans inter medias prope hostium classes Chalcidem pervenit;
彼自身はケンクレイアイから出発し、アッティカの地のそばを通り、スニオン岬を回って航行し、敵の艦隊のほぼ真ん中を通り抜けてカルキスに到着した。
inde conlaudata fide ac virtute,
そこで彼らの忠誠と勇気を称賛した。
§28.8.12quod neque timor nec spes flexisset eorum animos, hortatusque, in posterum ut eadem constantia permanerent in societate, si suam quam Oritanorum atque Opuntiorum fortunam mallent, ab Chalcide Oreum navigat principumque iis,
恐れも希望も彼らの心を屈服させなかったからである。 また、もし自分たちの運命を、オレウス人やオプス人の運命よりも望ましいと思うのであれば、今後も同じ不屈さで同盟に留まるよう奨励し、カルキスからオレウスへと航行した。
§28.8.13qui fugere capta urbe quam se Romanis tradere maluerant, summa rerum et custodia urbis permissa, ipse Demetriadem ab Euboea, unde primum ad opem ferendam sociis profectus erat, traiecit.
そして、都市が占領された際にローマ人に降伏するよりも逃亡することを選んだ有力者たちに、最高権力と都市の守備を委ねた上で、彼自身はエウボイアから、そもそも同盟者たちを救援するために最初に出発した場所であるデメトリアスへと渡った。
§28.8.14Cassandreae deinde centum navium longarum carinis positis contractaque ad effectum eius operis multitudine fabrorum navalium, quia res in Graecia tranquillas et profectio Attali fecerat et in tempore laborantibus sociis latum ab se auxilium, retro in regnum concessit, ut Dardanis bellum inferret.
その後、カッサンドレイアで100隻の軍船の竜骨を据え、その作業を完了させるために多数の造船工を集めると、アッタロスの出発と、苦境にあった同盟者たちに対して自らが適時に差し伸べた援助の双方が、ギリシアの情勢を平穏なものにしていたため、ダルダニア人に対して戦争を仕掛けるために、自らの王国へと退いた。

語釈・文法注

  1. 28.8.1nulli tamen se rei in tempore occurrisse — 不定詞句 nulli ... occurrisse および elusisse は、主節の動詞 maerebat ... et angebatur(嘆き、苦悩していた)に導かれる対格不定詞構文(AcI)で、彼の嘆きの内容を表す。
  2. 28.8.2quin... eo quanta maxima posset celeritate tenderet — defuisse(欠けたことはない)に続く quin 節。non deesse quin + 接続法で「必ず…する」「…することに欠けることはない」という強い肯定の意味を表す。
  3. 28.8.5confessionem se hostium habere nequaquam pares esse sibi — nequaquam pares esse sibi は、名詞 confessionem(告白、自認)の内容を説明する同格の対格不定詞節。「彼らが到底自分に対抗できないという、敵自身の告白」を意味する。
  4. 28.8.12si suam quam Oritanorum atque Opuntiorum fortunam mallent — malo(…をより望む)の構文。比較対象を示す quam を挟み、suam fortunam(自分たちの運命)と Oritanorum atque Opuntiorum fortunam(オレウス人やオプス人の運命)を対比させている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §28.8.1-28.8.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.8.1-28.8.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。