§28.8.1Philippus maerebat quidem et angebatur, cum ad omnia ipse raptim isset, nulli tamen se rei in tempore occurrisse, et rapientem omnia ex oculis elusisse celeritatem suam fortunam.
필리포스는 참으로 한탄하고 괴로워했으니, 자신이 온갖 곳에 급히 갔음에도 제때에 맞추어 대처한 일이 하나도 없었고, 눈앞에서 모든 것을 빼앗아 가는 운명이 자신의 신속함을 조롱했기 때문이었다.
§28.8.2in concilio autem dissimulans aegritudinem elato animo disseruit, testatus deos hominesque se nulli loco nec tempori defuisse, quin, ubi hostium arma concrepuissent, eo quanta maxima posset celeritate tenderet;
그러나 회의에서는 괴로움을 감추고 기세등등하게 연설하였으며, 적들의 무기 부딪치는 소리가 들리는 곳이라면 어디든 자신이 낼 수 있는 가장 빠른 속도로 향함으로써 어떠한 장소나 시간에도 결코 빠지지 않았음을 신들과 인간들을 증인으로 삼아 증언했다.
§28.8.3sed vix rationem iniri posse, utrum a se audacius an fugacius ab hostibus geratur bellum: sic ab Opunte Attalum, sic Sulpicium ab Chalcide, sic eis ipsis diebus Machanidam e manibus suis elapsum.
하지만 전쟁이 자신에 의해 더 대담하게 수행되고 있는지, 아니면 적들에 의해 더 도망치듯 수행되고 있는지는 거의 판단을 내리기 어려울 정도라고 했다. 이처럼 아탈로스가 오푸스에서, 이처럼 술피키우스가 칼키스에서, 이처럼 바로 요 며칠 사이에 마카니다스가 자신의 손아귀에서 빠져나갔다는 것이다.
§28.8.4sed non semper felicem esse fugam, nec pro difficili id bellum habendum, in quo si modo congressus cum hostibus sis, viceris.
그러나 도망이 늘 성공적인 것은 아니며, 이 전쟁을 어려운 것으로 여겨서도 안 되니, 이 전쟁에서는 단지 적과 맞닥뜨리기만 하면 승리할 것이기 때문이라고 했다.
§28.8.5quod primum esset, confessionem se hostium habere nequaquam pares esse sibi; brevi et victoriam haud dubiam habiturum, nec meliore eventu eos secum quam spe pugnaturos.
무엇보다도, 그는 적들이 자신에게 도저히 대적할 수 없다는 자인을 확보하고 있으며, 머지않아 확실한 승리를 거둘 것이고, 그들이 자신과 싸우더라도 그 결과는 그들의 기대보다 결코 좋지 않을 것이라 했다.
§28.8.6laeti regem socii audierunt.
동맹국들은 기뻐하며 왕의 말을 들었다.
reddidit inde Achaeis Heraeam et Triphyliam; Alipheram autem Megalopolitis, quod suorum fuisse finium satis probabant, restituit.
그 후 그는 아카이아인들에게 헤라에아와 트리필리아를 돌려주었고, 알리페라는 메갈로폴리스인들이 그것이 자신들의 영토였음을 충분히 입증했으므로 그들에게 반환했다.
§28.8.7inde navibus acceptis ab Achaeis — erant autem tres quadriremes et biremes totidem — Anticyram traiecit.
이어서 아카이아인들로부터 배들을 인도받아 ―― 그것들은 4단노선 3척과 같은 수의 2단노선이었는데 ―― 안티키라로 건너갔다.
§28.8.8inde quinqueremibus septem et lembis viginti amplius, quos ut adiungeret Carthaginiensium classi, miserat in Corinthium sinum, profectus ad Erythras Aetolorum, quae prope Eupalium sunt, escensionem fecit.
거기서 카르타고 함대에 합류시키기 위해 자신이 코린토스 만으로 보냈던 5단노선 7척과 20척 이상의 고속선들을 이끌고 출발하여, 에우팔리움 근처에 있는 아이톨리아인들의 에리트라이에 상륙했다.
§28.8.9haud fefellit Aetolos: nam hominum quod aut in agris aut in propinquis castellis Potidaniae atque Apolloniae fuit, in silvas montesque refugit;
이는 아이톨리아인들의 허를 찌르지 못했으니, 들판이나 포티다니아 및 아폴로니아의 인근 요새에 있던 사람들 대부분이 숲과 산으로 도망쳤기 때문이었다.
§28.8.10pecora, quae inter festinationem abigi nequierant, sunt direpta et in naves conpulsa.
황급한 와중에 몰고 가지 못한 가축들은 약탈당해 배 안으로 몰려 들어갔다.
§28.8.11cum ceteraque praeda Nicia praetore Achaeorum Aegium misso, cum Corinthum petisset, pedestris inde copias per Boeotiam terra duci iussit.
이것들과 나머지 전리품을 아카이아인들의 스트라테고스인 니키아스와 함께 아이기움으로 보낸 뒤, 그가 코린토스로 향했을 때, 그곳으로부터 육상 군대를 보이오티아를 거쳐 육로로 인도하도록 명령했다.
ipse ab Cenchreis praeter terram Atticam super Sunium navigans inter medias prope hostium classes Chalcidem pervenit;
자신은 켄크레아이에서 출발하여 아티카 땅을 지나 수니온 곶을 돌아 항해하여, 거의 적의 함대들 한가운데를 지나 칼키스에 이르렀다.
inde conlaudata fide ac virtute, §28.8.12quod neque timor nec spes flexisset eorum animos, hortatusque, in posterum ut eadem constantia permanerent in societate, si suam quam Oritanorum atque Opuntiorum fortunam mallent, ab Chalcide Oreum navigat principumque iis,
그곳에서 그들의 충성심과 용기를 칭찬했으니, 두려움도 희망도 그들의 마음을 꺾지 못했기 때문이었다. 또한 만약 자신들의 운명이 오레우스인들이나 오푸스인들의 운명보다 낫기를 바란다면, 향후에도 동일한 확고함으로 동맹에 머물도록 권고하고서 칼키스에서 오레우스로 항해했다.
§28.8.13qui fugere capta urbe quam se Romanis tradere maluerant, summa rerum et custodia urbis permissa, ipse Demetriadem ab Euboea, unde primum ad opem ferendam sociis profectus erat, traiecit.
그리고 도시가 함락되었을 때 로마인들에게 항복하기보다 도망치는 것을 택했던 유력자들에게 국정 전반과 도시의 수비를 맡긴 뒤, 자신은 에우보이아에서 동맹국들을 구원하기 위해 처음으로 출발했던 곳인 데메트리아스로 건너갔다.
§28.8.14Cassandreae deinde centum navium longarum carinis positis contractaque ad effectum eius operis multitudine fabrorum navalium, quia res in Graecia tranquillas et profectio Attali fecerat et in tempore laborantibus sociis latum ab se auxilium, retro in regnum concessit, ut Dardanis bellum inferret.
그 후 카산드레이아에서 100척의 군선의 용골을 거치하고 그 작업의 완수를 위해 수많은 조선공들을 소집한 뒤, 아탈로스의 출발과 곤경에 처한 동맹국들에게 자신이 적시에 베푼 구원이 그리스의 정세를 평온하게 만들었으므로, 다르다니아인들에게 전쟁을 선포하기 위해 왕국으로 물러갔다.