Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §28.35.1-28.35.13

スキピオとマシニッサの秘密会談と同盟の誓約

932 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

スキピオはマシニッサと直接会談するために長途を旅し、マシニッサは巧妙な口実を設けて大陸に渡り、二人は対面して将来の強固な同盟関係を誓い合った。

§28.35.1incohata res iam ante de Masinissa aliis atque alis de causis dilata erat, quod Numida cum ipso utique congredi Scipione volebat atque eius dextra fidem sancire: ea tum itineris tam longi ac tam devii causa Scipioni fuit.
以前からすでに始まっていたマシニッサに関する交渉は、様々かつ多岐にわたる理由から延期されていた。 そのヌミディア人は、どうしてもスキピオ自身と会って彼の右手によって信義を確立することを望んでいたからであり、これが当時のスキピオにとって、あれほど長く、またあれほど回り道な旅の理由となった。
§28.35.2Masinissa cum Gadibus esset, certior adventare eum a Marcio factus, causando corrumpi equos inclusos in insula penuriamque omnium rerum et facere ceteris et ipsos sentire, ad hoc equitem marcescere desidia, §28.35.3Magonem perpulit, ut se traicere in continentem ad depopulandos proximos Hispaniae agros pateretur.
マシニッサはガデスにいたとき、マルキウスからスキピオが近づいていることを知らされ、島に閉じ込められている馬たちが衰弱していること、またあらゆる物資の不足を他者にももたらし、自分たち自身も感じていること、さらに騎兵が怠惰によって無気力になっているという口実を設けて、マゴを説得し、スペインの近隣の地を略奪するために自分が大陸へ渡ることを許させた。
§28.35.4transgressus tres principes Numidarum praemittit ad tempus locumque conloquio statuendum.
大陸に渡ると、彼は会談の時間と場所を定めるために、ヌミディア人の主だった者3名をあらかじめ派遣した。
duos pro obsidibus retineri ab Scipione iubet; remisso tertio, qui quo iussus erat adduceret Masinissam, cum paucis in conloquium venerunt.
彼はそのうちの2名を人質としてスキピオのもとに留め置くよう命じ、命じられた場所へマシニッサを連れてくるために3人目が送り返されると、彼らは少人数で会談に臨んだ。
§28.35.5ceperat iam ante Numidam ex fama rerum gestarum admiratio viri, substitueratque animo speciem quoque corporis amplam ac magnificam;
すでに以前から、その人物の実績の評判によって彼に対する感嘆がこのヌミディア人を捉えており、彼は心の中に彼の身体の容姿をも堂々として壮麗なものとして描いていた。
§28.35.6ceterum maior praesentis veneratio cepit;
しかし、実際に目の前に現れた彼に対するさらに大きな敬意が彼を捉えた。
et, praeterquam quod suapte natura multa maiestas inerat, adornabat promissa caesaries habitusque corporis non cultus munditiis, sed virilis vere ac militaris,
彼(スキピオ)の生まれ持った性質の中に多くの威厳が備わっていたことに加えて、豊かに伸ばされた髪と、繊細な装飾によって飾られるのではなく真に男らしくかつ軍人らしいその身体の佇まいが、彼を引き立たせていたからである。
§28.35.7et aetas erat in medio virium robore, quod plenius nitidiusque ex morbo velut renovatus flos iuventae faciebat.
また年齢も体力の全盛期にあり、病気から回復してあたかも新たに蘇った若さの盛りが、その全盛期をより豊かで輝かしいものにしていた。
§28.35.8prope attonitus ipso congressu Numida gratias de fratris filio remisso agit.
その会面自体にほとんど圧倒されたヌミディア人は、解放された甥について感謝を述べた。
ex eo tempore adfirmat eam se quaesisse occasioned, quam tandem oblatam deum immortalium beneficio non omiserit;
その時以来、自分がそのような機会を捜し求めていたのであり、不死なる神々の恩恵によってようやく提供されたその機会を逃さなかったのだと、彼は主張した。
§28.35.9cupere se illi populoque Romano operam navare ita, ut nemo unus externus magis enixe adiuverit rem Romanam.
そして、いかなる一人の外国人もこれほど熱心にローマの国家を援助したことがないほどに、彼とローマ人民のために全力を尽くすことを望んでいるとした。
§28.35.10id se, etiamsi iam pridem vellet, minus praestare in Hispania, aliena atque ignota terra, potuisse; in qua autem genitus educatusque in spem paterni regni esset, facile praestaturum.
彼は、それをすでに以前から望んでいたとしても、異郷であり未知の土地であるスペインにおいては十分に果たすことができなかったが、自分が生まれ育ち、父の王国の継承を望んでいる土地においてならば、容易に果たすであろうと言った。
§28.35.11si quidem eundem Scipionem ducem in Africam Romani mittant, satis sperare perbrevis aevi Carthaginem esse.
もし実際に、ローマ人がまさにこのスキピオを将軍としてアフリカへ派遣するならば、カルタゴの寿命はきわめて短いものであると確信しているとのことだった。
§28.35.12laetus eum Scipio vidit audivitque, cum caput rerum in omni hostium equitatu Masinissam fuisse sciret, et ipse iuvenis specimen animi prae se ferret.
スキピオは彼を喜んで見て、またその言葉を聞いた。 敵のすべての騎兵においてマシニッサがその中心人物であったことを知っており、彼自身も若者として優れた精神の気概を示していたからである。
fide data acceptaque profectus retro Tarraconem est.
信義を交わすと、スキピオはタラコへと引き返した。
§28.35.13Masinissa permissu Romanorum, ne sine causa traiecisse in continentem videretur, populatus proximos agros Gades rediit.
マシニッサは、理由もなく大陸へ渡ったと見られないようにするために、ローマ人たちの許可を得て、近隣の土地を略奪した上でガデスへと帰還した。

語釈・文法注

  1. §28.35.1ea tum itineris tam longi ac tam devii causa Scipioni fuit — ea は前節の内容(マシニッサがスキピオ本人と会うことを望んだこと)を指す主語で、causa が補語。Scipioni は「所有の与格」あるいは「基準・関与の与格」として機能し、「それがスキピオにとって…の理由となった」の意味を表す。
  2. §28.35.2causando corrumpi equos — causando は奪格の動名詞で、「口実を設けることによって」という手段・状況を表す。これに続く対格不定詞句(corrumpi equos...)がその口実の内容を示す間接話法として機能している。
  3. §28.35.4duos pro obsidibus retineri ab Scipione iubet — iubet の主語は文脈上マシニッサである。彼自身が安全と信義の保証として、3人のうち2人を人質としてスキピオの側に留め置くよう指示(提案)したことを表す。
  4. §28.35.7quod plenius nitidiusque ex morbo velut renovatus flos iuventae faciebat — quod は前文の内容(全盛期の年齢)を受ける関係代名詞で、faciebat の直接目的語。主語は renovatus flos iuventae で、ex morbo は renovatus に、plenius nitidiusque(中性比較級形容詞の副詞的用法)は faciebat に係る。
  5. §28.35.11perbrevis aevi Carthaginem esse — perbrevis aevi は「性質の属格(genitive of quality)」で、不定詞の主語対格 Carthaginem に対する述語として機能し、「カルタゴが極めて短い寿命のものであること」を意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §28.35.1-28.35.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.35.1-28.35.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。