§28.29.1Coriolanum quondam damnatio iniusta, miserum et indignum exilium, ut iret ad oppugnandam patriam, impulit;
かつて不当な有罪判決と、悲惨で不名誉な追放が、コリオラヌスを駆り立てて祖国を攻撃させようとした。
revocavit tamen a publico parricidio privata pietas:
しかし、私的な孝心が彼を国家に対する反逆から引き戻した。
§28.29.2vos qui dolor, quae ira incitavit? stipendiumne diebus paucis imperatore aegro serius numeratur satis digna causa fuit, cur patriae indiceretis bellum, cur ad Ilergetes descisceretis a populo Romano, cur nihil divinarum humanarumve rerum inviolatum vobis esset?
あなた方には、いかなる苦痛、いかなる怒りが拍車をかけたのか。 将軍が病気であるときに、支払いが数日遅れたということが、祖国に対して戦争を布告し、イレルゲテス族のもとへとローマ人民から離反し、神聖なものも世俗的なものもいかなるものもあなた方によって侵されないままにされないようにするに十分な理由であったというのか。
§28.29.3insanistis profecto, milites, nec maior in corpus meum vis morbi quam in vestras mentes invasit.
兵士たちよ、あなた方は確かに狂気に陥っていた。 私の肉体に襲いかかった病の力も、あなた方の精神に侵入した病の力より大きくはなかった。
§28.29.4horret animus referre quid crediderint homines, quid speraverint, quid optaverint: auferat omnia inrita oblivio, si potest;
人々が何を信じ、何を望み、何を願ったかを語ることは、心が慄く。 もし可能ならば、すべてのことを無効なものとして忘却が連れ去ってくれるように。
si non, utcumque silentium tegat.
もし不可能ならば、どのようにしてでも沈黙がそれを覆い隠すように。
§28.29.5non negaverim tristem atrocemque vobis visam orationem meam: quanto creditis facta vestra atrociora esse quam dicta mea? et me ea, quae fecistis, pati aequum censetis; vos ne dici quidem omnia aequo animofertis?
私の演説があなた方に悲痛で過酷なものと思われたことを、私は否定しない。 だが、あなた方の行為は、私の言葉よりもどれほど過酷であるとあなた方は思っているのか。 そして、あなた方が行ったことを私が耐えるのは当然だとあなた方は考えながら、あなた方自身はすべてのことが語られることさえ平気な心で耐えられないのか。
§28.29.6sed ne ea quidem ipsa ultra exprobrabuntur.
しかし、それらのこと自体さえ、これ以上責め立てられることはないだろう。
utinam tam facile vos obliviscamini eorum, quam ego obliuiscar.
私が忘れるのと同じくらい容易に、あなた方がそれらを忘れてくれるように。
§28.29.7itaque quod ad universos vos attinet, si erroris paenitet, satis superque poenarum habeo.
それゆえ、あなた方全体に関する限り、もし過ちを悔いるならば、私は十分すぎるほどの罰を得たことになる。
§28.29.8Albius Calenus et Atrius Umber et ceteri nefariae seditionis auctores sanguine luent quod admiserunt;
アルビウス・カレヌスとアトリウス・ウムベル、およびその他の不道徳な反乱の首謀者たちは、自ら犯した罪を血をもって償うだろう。
vobis supplicii eorum spectaculum non modo non acerbum sed laetum etiam, si sana mens rediit, debet esse: de nullis enim quam de vobis infestius aut inimicius consuluerunt. ”
あなた方にとって、彼らの処罰の光景は、もし正気の日が戻っているならば、苦痛であるどころかむしろ喜ばしいものであるべきだ。 なぜなら、彼らはあなた方に対するよりも激しく、あるいは敵意に満ちて、誰に対しても策謀を巡らせなかったからである。
§28.29.9Vix finem dicendi fecerat cum ex praeparato simul omnium rerum terror oculis auribusque est offusus.
語り終えるか終えないかのうちに、あらかじめ準備されていた計画に従って、すべての物事の恐怖が同時に目と耳に浴びせられた。
§28.29.10exercitus, qui corona contionem circumdederat, gladiis ad scuta concrepuit;
集会を円陣で取り囲んでいた軍隊が、剣を盾に打ち鳴らした。
§28.29.11praeconis audita vox citantis nomina damnatorum in consilio;
評議会で有罪と宣告された者たちの名前を呼び上げる布告者の声が聞こえた。
nudi in medium protrahebantur, et simul omnis apparatus supplicii expromebatur;
彼らは裸で中央へと引き出され、同時にすべての処刑の道具が用意された。
deligati ad palum virgisque caesi et securi percussi, adeo torpentibus metu qui aderant, ut non modo ferocior vox adversus atrocitatem poenae sed ne gemitus quidem exaudiretur.
柱に縛り付けられ、鞭で打たれ、斧で首をはねられたが、その場にいた者たちは恐怖で麻痺していたため、処罰の過酷さに対する激しい抗議の声はおろか、呻き声さえも聞こえなかった。
§28.29.12tracti inde de medio omnes, purgatoque loco citati milites nominatim apud tribunos militum in verba P. Scipionis iurarunt, stipendiumque ad nomen singulis persolutum est.
その後、全員が中央から引きずり出され、その場所が清められた後、兵士たちは名前を呼び上げられ、軍事トリブヌスたちの前でプブリウス・スキピオの言葉に従って忠誠の誓いを立て、給与が一人一人に名簿通りに支払われた。
hunc finem exitumque seditio militum coepta apud Sucronem habuit.
スクロで始まった兵士たちの反乱は、このような結末と終焉を迎えた。