§28.29.1Coriolanum quondam damnatio iniusta, miserum et indignum exilium, ut iret ad oppugnandam patriam, impulit;
옛날, 부당한 유죄 판결과 비참하고 불명예스러운 추방이 코리올라누스를 충동질하여 조국을 공격하러 가게 만들었다.
revocavit tamen a publico parricidio privata pietas: §28.29.2vos qui dolor, quae ira incitavit? stipendiumne diebus paucis imperatore aegro serius numeratur satis digna causa fuit, cur patriae indiceretis bellum, cur ad Ilergetes descisceretis a populo Romano, cur nihil divinarum humanarumve rerum inviolatum vobis esset? §28.29.3insanistis profecto, milites, nec maior in corpus meum vis morbi quam in vestras mentes invasit. §28.29.4horret animus referre quid crediderint homines, quid speraverint, quid optaverint: auferat omnia inrita oblivio, si potest;
그러나 사사로운 효심이 공적인 반역죄로부터 그를 불러 세웠다. 여러분에게는 어떤 고통이, 어떤 분노가 자극을 주었는가? 장군이 병석에 있을 때 며칠 동안 급료가 늦게 지급되었다는 것이, 조국에 전쟁을 선포하고, 로마 인민으로부터 이레르게테스족에게로 이탈하며, 신성하거나 세속적인 일들 중 그 어떤 것도 여러분에 의해 침해되지 않은 채로 남겨두지 않을 만큼 충분히 정당한 이유가 되었단 말인가? 군사들이여, 여러분은 분명히 미쳤었다. 내 육체에 침투한 병마의 힘도 여러분의 마음속에 침입한 광기보다 크지 않았다. 사람들이 무엇을 믿었고, 무엇을 바랐으며, 무엇을 원했는지를 말하려니 마음이 떨린다. 만일 가능하다면, 망각이 그 모든 것을 무효한 것으로서 쓸어가 버리기를.
si non, utcumque silentium tegat. §28.29.5non negaverim tristem atrocemque vobis visam orationem meam: quanto creditis facta vestra atrociora esse quam dicta mea? et me ea, quae fecistis, pati aequum censetis;
만일 불가능하다면, 어떻게 해서든 침묵이 그것을 덮어버리기를. 내 연설이 여러분에게 슬프고 가혹하게 보였다는 것을 나는 부인하지 않겠다. 하지만 여러분의 행동은 내 말보다 얼마나 더 가혹하다고 여러분은 생각하는가?
vos ne dici quidem omnia aequo animofertis? §28.29.6sed ne ea quidem ipsa ultra exprobrabuntur.
그리고 여러분은 자신들이 저지른 일을 내가 견디는 것은 당연하다고 여기면서, 여러분 자신은 그 모든 일들이 입에 담기는 것조차 평온한 마음으로 견디지 못하는가? 하지만 그 일들 자체조차 더 이상 꾸짖어지지는 않을 것이다.
utinam tam facile vos obliviscamini eorum, quam ego obliuiscar. §28.29.7itaque quod ad universos vos attinet, si erroris paenitet, satis superque poenarum habeo. §28.29.8Albius Calenus et Atrius Umber et ceteri nefariae seditionis auctores sanguine luent quod admiserunt;
내가 잊는 것만큼이나 쉽게 여러분도 그것들을 잊게 되기를 바란다. 그러므로 여러분 전체에 관한 한, 만일 과오를 뉘우친다면 나는 충분하고도 넘치는 벌을 받은 셈이다. 알비우스 칼레누스와 아트리우스 움브르 및 그 밖의 사악한 반란의 주모자들은 자신들이 저지른 죄를 피로써 치를 것이다.
vobis supplicii eorum spectaculum non modo non acerbum sed laetum etiam, si sana mens rediit, debet esse: de nullis enim quam de vobis infestius aut inimicius consuluerunt. ” §28.29.9Vix finem dicendi fecerat cum ex praeparato simul omnium rerum terror oculis auribusque est offusus. §28.29.10exercitus, qui corona contionem circumdederat, gladiis ad scuta concrepuit; §28.29.11praeconis audita vox citantis nomina damnatorum in consilio;
여러분에게 그들이 처벌받는 광경은, 만일 온전한 정신이 돌아왔다면, 고통스럽기는커녕 오히려 기쁜 일이어야만 한다. 왜냐하면 그들은 그 누구에 대해서보다 바로 여러분에 대해 더 적대적이고 해롭게 모의했기 때문이다.” 말을 마치기가 무섭게, 미리 준비된 계획에 따라 모든 것의 공포가 동시에 눈과 귀에 들이닥쳤다. 집회를 원형으로 둘러싸고 있던 군대가 칼로 방패를 두드렸다. 평의회에서 유죄 판결을 받은 자들의 이름을 부르는 포고꾼의 목소리가 들렸다.
nudi in medium protrahebantur, et simul omnis apparatus supplicii expromebatur;
그들은 알몸으로 중앙으로 끌려 나왔고, 동시에 모든 처형 도구들이 갖추어졌다.
deligati ad palum virgisque caesi et securi percussi, adeo torpentibus metu qui aderant, ut non modo ferocior vox adversus atrocitatem poenae sed ne gemitus quidem exaudiretur. §28.29.12tracti inde de medio omnes, purgatoque loco citati milites nominatim apud tribunos militum in verba P. Scipionis iurarunt, stipendiumque ad nomen singulis persolutum est.
기둥에 묶여 매질을 당하고 도끼로 참수당하는 동안, 그곳에 있던 자들은 공포로 너무나도 마비되어 있어서 처벌의 가혹함에 맞서는 격렬한 목소리는커녕 신음 소리조차 들리지 않았다. 그 후 모든 이들이 중앙에서 끌려 나갔고, 자리가 정돈된 뒤 병사들은 이름이 호명되어 군사 트리부누스들 앞에서 푸블리우스 스키피오의 이름 아래 충성 서약을 하였으며, 급료가 명부에 따라 한 사람 한 사람에게 전액 지급되었다.
hunc finem exitumque seditio militum coepta apud Sucronem habuit.
수크로에서 시작된 병사들의 반란은 이와 같은 종지부와 결말을 맺었다.