§28.28.1atque ego, quamquam nullum scelus rationem habet, tamen, ut in re nefaria, quae mens, quod consilium vestrum fuerit, scire velim.
そして私は、いかなる犯罪も合理的な理由を持たないとはいえ、それでも、この不道徳な事柄において、あなた方の精神が、あなた方の計画がいかなるものであったのかを知りたいと思う。
§28.28.2Regium quondam in praesidium missa legio interfectis per scelus principibus civitatis urbem opulentam per decem annos tenuit;
かつてレギウムへ守備隊として送られた軍団は、犯罪行為によって市の主だった人々を殺害した上で、豊かなその都市を10年間にわたって占拠した。
§28.28.3propter quod facinus tota legio, milia hominum quattuor, in foro Romae securi percussi sunt.
その罪のために、軍団全体、4千人の男たちがローマのフォルムで斧によって打ち首にされた。
§28.28.4sed illi primum non Atrium Umbrum semilixam, nominis etiam abominandi ducem, sed D. Vibellium tribunum militum secuti sunt, nec cum Pyrrho nec cum Samnitibus aut Lucanis, hostibus populi Romani, se coniunxerunt;
しかし彼らは、第一に、半ば酒保商人であり、名前さえも忌まわしい指導者であるアトリウス・ウムベルではなく、軍事トリブヌスであるデキムス・ウィベッリウスに従ったのであり、またローマ人民の敵であるピュロスとも、サムニウム人やルカニア人とも結託しなかった。
§28.28.5vos cum Mandonio et Indibili et consilia communicastis et arma consociaturi fuistis.
それに対してあなた方は、マンドニウスやインディビリスと計画を通じ合わせ、武器を共にしようとしていた。
§28.28.6illi, sicut Campani Capuam Tuscis veteribus cultoribus ademptam, Mamertini in Sicilia Messanam, sic Regium habituri perpetuam sedem erant, nec populum Romanum nec socios populi Romani ultro lacessituri bello: —
彼らは、カンパーニア人がかつての居住者であった古いエトルリア人から奪い取ったカプアを、またマメルティニ人がシキリアでメッサナを占有したように、レギウムを永続的な定住地にするつもりであったし、ローマ人民をも、ローマ人民の同盟者をも、自ら進んで戦争で挑発するつもりはなかった。
§28.28.7Sucronemne vos domicilium habituri eratis? ubi si vos decedens confecta provincia imperator relinquerem, deum hominumque fidem implorare debebatis, quod non rediretis ad coniuges liberosque vestros.
あなた方はスクロを居住地にするつもりだったのか。 もし私が州の任務を終えて立ち去るに際し、将軍としてあなた方をそこに残したとしたら、自分たちの妻や子供のもとに戻れないということについて、神々と人間の信義に懇願すべきであったのだ。
§28.28.8sed horum quoque memoriam, sicut patriae meique, eieceritis ex animis vestris;
だが、これら(家族)の記憶をも、祖国や私の記憶と同様に、あなた方は自分たちの心から追い出してしまったのだろう。
viam consilii scelerati, sed non ad ultimum dementis exsequi volo.
私は、犯罪的ではあるが、極限まで狂っているわけではない計画の進路を追ってみたい。
§28.28.9mene vivo et cetero incolumi exercitu, cum quo ego die uno Carthaginem cepi, cum quo quattuor imperatores, quattuor exercitus Carthaginiensium fudi, fugavi, Hispania expuli, vos octo milia hominum, minores certe omnes pretii quam Albius et Atrius sunt, quibus vos subiecistis, Hispaniam provinciam populo Romano erepturi eratis?
私が生きており、残りの軍隊が無事であるのに――彼らと共に私は一日でカルタゴを奪い、彼らと共にカルタゴ人の4人の将軍、4つの軍隊を打ち破り、敗走させ、ヒスパニアから駆逐したのだが――あなた方8千人の男たちが、あなた方が屈従したアルビウスやアトリウスよりも確実に全員が価値の劣る者たちであるのに、ヒスパニア州をローマ人民から奪い取るつもりだったのか。
§28.28.10amolior et amoveo nomen meum;
私は自分の名を取り除き、遠ざけよう。
§28.28.11nihil ultra facile creditam mortem meam a vobis violatus sim —: quid? si ego morerer, mecum expiratura res publica, mecum casurum imperium populi Romani erat? ne istuc Iuppiter optimus maximus sirit, urbem auspicato deis auctoribus in aeternum conditam fragili huic et mortali corpori aequalem esse.
私の死を容易に信じたこと以外には、私があなた方によって何ら傷つけられなかったとしよう。 だがどうだ。 もし私が死ぬとしたら、国家は私と共に息絶え、ローマ人民の支配権は私と共に倒れることになっていたのか。 至善至高のユピテルが、鳥占によって、神々を創設者として永遠に建てられた都市が、この脆弱で死すべき肉体と同等であることを許されないように。
§28.28.12Flaminio, Paulo, Graccho, Postumio Albino, M. Marcello, T. Quinctio Crispino, Cn. Fulvio, Scipionibus meis, tot tam praeclaris imperatoribus uno bello absumptis superstes est populus Romanus eritque mille aliis nunc ferro nunc morbo morientibus —: meo unius funere elata populi Romani esset res publica?
フラミニウス、パウルス、グラックス、ポストゥミウス・アルビヌス、マルクス・マルケッルス、ティトゥス・クィンクティウス・クリスピヌス、グナエウス・フルウィウス、そして私のスキピオ家の人々、これほど多くの極めて優れた将軍たちが一つの戦争で失われたにもかかわらず、ローマ人民は生き残っており、また他の何千人もの人々が今、剣によって、あるいは病気によって死んでいく中で、これからも生き残り続けるだろう。 私一人の死によって、ローマ人民の国家は葬り去られるはずであったのか。
§28.28.13vos ipsi hic in Hispania patre et patruo meo, duobus imperatoribus, interfectis Septimum Marcium ducem vobis adversus exsultantes recenti victoria Poenos delegistis.
あなた方自身が、ここヒスパニアで、私の父と叔父という二人の将軍が殺害されたとき、新しい勝利に歓喜するカルタゴ人たちに対して、セプティムス・マルキウスを自分たちの指導者に選んだではないか。
et sic loquor, tamquam sine duce Hispaniae futurae fuerint — §28.28.14: M. Silanus eodem iure, eodem imperio mecum in provinciam missus, L. Scipio frater meus et C. Laelius legati vindices maiestatis imperii deessent?
しかも私は、あたかもヒスパニアが指導者なしになるはずであったかのように語っているが―― 私と同じ権利、同じ指揮権をもって私と共に州に送られたマルクス・シラヌスや、私の弟ルキウス・スキピオ、そしてガイウス・ラエリウスというレガトゥスたちが、帝国の威厳の擁護者として、欠けていたというのか。
§28.28.15utrum exercitus exercitui, an duces ducibus, an dignitas, an causa comparari poterat? quibus si omnibus superiores essetis, arma contra patriam, contra cives vestros ferretis? Africam Italiae, Carthaginem urbi Romanae imperare velletis? quam ob noxam patriae?
軍隊が軍隊と、あるいは将軍が将軍と、あるいは威厳が、あるいは大義が、比較され得ただろうか。 もしこれらすべてにおいてあなた方が勝っていたとしても、祖国に対して、あなた方の市民に対して武器を取ったというのか。 アフリカがイタリアを、カルタゴがローマの都市を支配することを望んだというのか。 祖国のいかなる罪のゆえに。