Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §28.18.1-28.18.12

シファクスによる歓待とハスドルバルの警告

915 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

シファクスはスキピオとハスドルバルを同時に歓待し、両者の和解を試みるが、スキピオは公私の理由から会談を辞退する。その後、ハスドルバルはカルタゴに対し、スキピオの卓越した魅力と彼のアフリカ遠征の確固たる野心について警告する。

§28.18.1magnificumque id Syphaci — nec erat aliter — visum, duorum opulentissimorum ea tempestate duces populorum uno die suam pacem amicitiamque petentes venisse.
そして、それはシファクスにとって素晴らしいことと思われた。 実際その通りであったが、当時最も富裕であった二つの民族の指導者が、同じ日に自らの和平と友好を求めてやって来たことである。
§28.18.2utrumque in hospitium invitat;
彼は両者を歓待に招いた。
et quoniam fors eos sub uno tecto esse atque ad eosdem penates voluisset, contrahere ad conloquium dirimendarum simultatium causa est conatus,
そして、運命が彼らを一つの屋根の下、同じ守護神の元に置くことを望んだので、敵意を解消するために彼らを会談へ引き合わせようと試みた。
§28.18.3scipione abnuente aut privatim sibi ullum cum Poeno odium esse, quod conloquendo finiret, aut de re publica sc quicquam cum hoste agere iniussu senatus posse.
しかしスキピオは、私的にはカルタゴ人との間に会談によって解消すべきいかなる憎しみもなく、また国家の公務に関しては元老院の命令なしに敵といかなる交渉を行うこともできないとして、これを辞退した。
§28.18.4illud magno opere tendente rege ne alter hospitum exclusus mensa videretur, ut in animum induceret ad easdem venire epulas, haud abnuit;
客人の一方が食卓から排除されたように見えるのを避けることを王が強く望んだため、同じ宴に参加することだけは、スキピオも拒まなかった。
§28.18.5cenatumque simul apud regem est, et eodem etiam lecto Scipio atque Hasdrubal, quia ita cordi erat regi, accubuerunt.
こうして王の元で共に食事がなされ、王の心に適うがゆえに、スキピオとハスドルバルは同じ寝台にさえ一緒に横たわった。
§28.18.6tanta autem inerat comitas Scipioni atque ad omnia naturalis ingenii dexteritas, ut non Syphacem modo, barbarum insuetumque moribus Romanis, sed hostem etiam infestissimum facunde adloquendo sibi conciliarit:
しかし、スキピオには大いなる気品と、あらゆる事に対する生まれつきの才知の器用さが備わっていたので、ローマの風習に不慣れな野蛮人であるシファクスだけでなく、最も敵対的な敵さえも、巧みな話術によって自らに引きつけたほどであった。
§28.18.7mirabilioremque sibi eum virum congresso coram visum prae se ferebat quam bello rebus gestis,
実際ハスドルバルは、直接対面したスキピオという人物が、戦争での業績による評判よりも、自分にとってさらに感嘆すべきものに見えたと公言した。
§28.18.8nec dubitare, quin Syphax regnumque eius iam in Romanorum essent potestate: eam artem illi viro ad conciliandos animos esse.
そして、シファクスとその王国がすでにローマ人の支配下にあることを疑わないとし、その男には人々の心を獲得するためのそのような術があると述べた。
§28.18.9itaque non quo modo Hispaniae amissae sint quaerendum magis Carthaginiensibus esse, quam quo modo Africam retineant cogitandum. §28.18.10non peregrinabundum neque circa amoenas oras vagantem tantum ducem Romanum relicta provincia novae dicionis, relictis exercitibus, duabus navibus in Africam traiecisse et commisisse sese in hostilem terram, in potestatem regiam, in fidem inexpertam, sed potiundae Africae spem adfectantem.
それゆえカルタゴ人にとっては、いかにしてヒスパニアが失われたかを詮索することよりも、いかにしてアフリカを維持すべきかを考えることの方が重要であるとし、ローマの将軍が、自分の属州である新たな領土や軍隊を残し、わずか2隻の船でアフリカへ渡り、敵の地、王の支配下、まだ試されていない忠誠へと身を委ねたのは、単に旅をしたり魅力的な海岸をさまよったりするためではなく、アフリカを獲得するという希望を熱望してのことであると主張した。
§28.18.11hoc eum iam pridem volutare in animo, hoc palam fremere, quod non, quem ad modum Hannibal in Italia, sic Scipio in Africa bellum gereret.
また、彼(スキピオ)はこのことを以前から心の中で熟考しており、ハニバルがイタリアで戦争を行ったようにスキピオがアフリカで戦争を行わないわけがないと、公然と言い放っているのだとした。
§28.18.12Scipio foedere icto cum Syphace profectus ex Africa dubiisque et plerumque saevis in alto iactatus ventis die quarto Novae Carthaginis portum tenuit.
スキピオはシファクスと同盟を結んだ後にアフリカを出発し、海上で不安定な、そして多くは激しい風に翻弄されながらも、4日目にノウァ・カルタゴの港に到着した。

語釈・文法注

  1. §28.18.1duorum opulentissimorum ea tempestate duces populorum — duorum... populorum(属格)の間に、不定詞 venisse の主語である duces(主格)が挟まれている。この属格は duces にかかり、「当時最も富裕な二つの民族の指導者たち」を意味する。
  2. §28.18.3quod conloquendo finiret — 関係代名詞 quod の先行詞は ullum odium。接続法 finiret は、先行詞の性質を説明する「特性の接続法」(あるいは「目的」)であり、「会談によって終わらせるべき憎しみ」と解する。
  3. §28.18.4illud — 指示代名詞 illud は、直後の名詞節である ut 節(ut in animum induceret...)を前もって指し示す先取り(カタフォラ)として機能している。
  4. §28.18.7congresso coram — 動詞 congredior の完了分詞与格男性単数形。文脈上、sibi(ハスドルバル自身)と同格であり、「自ら直接対面した(ハスドルバル)にとって」を意味する。
  5. §28.18.11quod non ... bellum gereret — 接続法 gereret は、不満を表す動詞 fremere の内容・理由を表す quod 節。主語は Scipio であり、「ハニバルがイタリアでしたように、スキピオがアフリカで戦争を行わないこと(を行おうとしないこと)に対して不満を漏らしている」という意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §28.18.1-28.18.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.18.1-28.18.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。