Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §28.10.1-28.10.16

政務官選挙と軍団および属州の割り当て

907 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

新年の執政官と法務官の選挙が独裁官のもとで行われ、その後の元老院決議によって、各政務官への軍隊の配分や管轄属州の割り当てが決定された。また、前独裁官リウィウスはエトルリアにおける裏切りの計画に対する査問に派遣された。

§28.10.1cum comitiorum tempus adpeteret et per dictatorem comitia haberi placuisset, C. Claudius consul M. Livium conlegam dictatorem dixit, Livius Q. Caecilium magistrum equitum.
選挙の時期が近づき、独裁官によって選挙が行われることが決定されたため、執政官ガイウス・クラウディウスは同僚のマルクス・リウィウスを独裁官に指名し、リウィウスはクィントゥス・カエキリウスを騎兵長官に指名した。
§28.10.2a M. Livio dictatore creati consules L. Veturius Q. Caecilius, is ipse, qui tum erat magister equitum.
独裁官マルクス・リウィウスによって、執政官としてルキウス・ウェトゥリウスと、当時騎兵長官であったまさにその人であるクィントゥス・カエキリウスが選出された。
inde praetorum comitia habita.
その後、法務官の選挙が行われた。
§28.10.3creati C. Servilius M. Caecilius Metellus Ti. Claudius Asellus Q. Mamilius Turrinus, qui tum aedilis plebis erat.
ガイウス・セルウィリウス、マルクス・カエキリウス・メテッルス、ティベリウス・クラウディウス・アセルス、そして当時平民按察官であったクィントゥス・マミリウス・トゥリヌスが選出された。
§28.10.4comitiis perfectis dictator magistratu abdicato dimissoque exercitu in Etruriam provinciam ex senatus consulto est profectus ad quaestiones habendas,
選挙が完了すると、独裁官は官職を辞し、軍隊を解散した上で、元老院の決議に基づき査問を行うためにエトルリア属州へと出発した。
§28.10.5qui Etruscorum Umbrorumve populi defectionis ab Romanis ad Hasdrubalem sub adventum eius consilia agitassent quique eum auxiliis aut commeatu aut ope aliqua iuvissent.
エトルリア人またはウンブリア人のどの部族が、ハスドルバルの到来に際してローマ人からの離反と彼への加担の計画を企てたか、またどの部族が補助兵や兵糧、あるいは何らかの援助によって彼を助けたかを(査問するために)。
§28.10.6haec eo anno domi militiaeque gesta.
この年に、国内外でこれらのことが行われた。
§28.10.7ludi Romani ter toti instaurati ab aedilibus curulibus Cn. Servilio Caepione Ser. Cornelio Lentulo;
ローマ大祭は、高官按察官クネウス・セルウィリウス・カエピオとセリウィウス・コルネリウス・レントゥルスによって、3回にわたり全面的に再興された。
item ludi plebei semel toti instaurati ab aedilibus plebis M. Pomponio Mathone et Q. Mamilio Turrino.
同様に、平民大祭は平民按察官マルクス・ポンポニウス・マトとクィントゥス・マミリウス・トゥリヌスによって、1回全面的に再興された。
§28.10.8tertio decimo anno Punici belli L. Veturio Philone et Q. Caecilio Metello consulibus, Bruttii ambobus, ut cum Hannibale bellum gererent, provincia decreta.
ポエニ戦争の第13年、ルキウス・ウェトゥリウス・フィロとクィントゥス・カエキリウス・メテッルスが執政官のとき、ハニバルと戦争を遂行するために、両者に対してブルッティウム地方が属州として決定された。
§28.10.9praetores exinde sortiti sunt, M. Caecilius Metellus urbanam, Q. Mamilius peregrinam, C. Servilius Siciliam, Ti. Claudius Sardiniam.
その後、法務官たちが抽選で分担した。 マルクス・カエキリウス・メテッルスが首都管轄、クィントゥス・マミリウスが外国人管轄、ガイウス・セルウィリウスがシキリア、ティベリウス・クラウディウスがサルディニアであった。
§28.10.10exercitus ita divisi: consulum alteri, quem C. Claudius prioris anni consul, alteri, quem Q. Claudius propraetor — eae binae legiones erant — habuissent exercitum;
軍隊は次のように分割された。 執政官の一方には、前年の執政官ガイウス・クラウディウスが率いていた軍隊が、もう一方には、前法務官クィントゥス・クラウディウスが率いていた軍隊(これらはそれぞれ2個軍団であった)が割り当てられた。
§28.10.11in Etruria duas volonum legiones a C. Terentio propraetore M. Livius proconsul, cui prorogatum in annum imperium erat, acciperet;
エトルリアにおいては、命令権が1年間延長された前執政官マルクス・リウィウスが、前法務官ガイウス・テレンティウスから志願兵の2個軍団を受け取ることとなった。
§28.10.12et Q. Mamilio, ut collegae iuris dictione tradita Galliam cum exercitu, cui L. Porcius propraetor praefuerat, obtineret, decretum est, iussusque populari agros Gallorum, qui ad Poenos sub adventure Hasdrubalis defecissent.
そしてクィントゥス・マミリウスには、同僚に裁判権を委ねた上で、前法務官ルキウス・ポルキウスが率いていた軍隊とともにガリアを確保することが決定され、またハスドルバルの到来に際してカルタゴ側に離反したガリア人の領土を荒廃させることが命じられた。
§28.10.13C. Servilio cum Cannensibus duabus legionibus, sicut C. Mamilius tenuerat, Sicilia tuenda data.
ガイウス・セルウィリウスには、ガイウス・マミリウスが保持していたのと同様に、カンナエの敗残兵からなる2個軍団とともに、シキリアを保護することが与えられた。
§28.10.14ex Sardinia vetus exercitus, cui A. Hostilius praefuerat, deportatus; novam legionem, quam Ti. Claudius traiceret secum, consules conscripserunt.
サルディニアからは、アウルス・ホスティリウスが率いていた旧軍が撤退させられ、ティベリウス・クラウディウスが自らとともに渡らせるための新しい軍団を、執政官たちが徴募した。
§28.10.15Q. Claudio, ut Tarentum, C. Hostilio Tubulo, ut Capuam provinciam haberet, prorogatum in annum imperium est.
クィントゥス・クラウディウスにはタレントゥムを、ガイウス・ホスティリウス・トゥブルスにはカプアを属州として保持するように、命令権が 1年間延長された。
§28.10.16M. Valerius proconsul, qui tuendae circa Siciliam maritumae orae praefuerat, triginta navibus C. Servilio traditis cum cetera omni classe redire ad urbem iussus.
シキリア周辺の海防を指揮していた前執政官マルクス・ワレリウスは、30隻の船をガイウス・セルウィリウスに引き渡した上で、他のすべての艦隊とともに都市に戻るよう命じられた。

語釈・文法注

  1. 28.10.1Livius Q. Caecilium magistrum equitum. — 前句 "C. Claudius consul M. Livium conlegam dictatorem dixit"(執政官ガイウス・クラウディウスが同僚のマルクス・リウィウスを独裁官に指名した)における動詞 dixit(指名した)の省略(縮約)。前半の二重対格(M. Livium conlegam が直接目的語、dictatorem が述語的対格)の並列構造が後半にも引き継がれ、Q. Caecilium が目的語、magistrum equitum が述語的対格として機能している。
  2. 28.10.5qui Etruscorum Umbrorumve populi defectionis ... consilia agitassent — 前節の目的を示す動形容詞句 "ad quaestiones habendas"(査問を行うため)に係る間接疑問節を導入している。主語は qui populi(どの部族が)であり、接続法過去完了 agitassent および iuvissent は、主節の過去の行為(profectus est)よりさらに前の過去の出来事を表す(時制の一致)。
  3. 28.10.10consulum alteri, quem C. Claudius prioris anni consul, alteri, quem Q. Claudius propraetor ... habuissent exercitum — 非常に簡潔な並列と省略を伴う構文。骨格は "consulum alteri (decretus est) exercitus, quem C. Claudius... habuisset; alteri (decretus est exercitus), quem Q. Claudius... habuisset" と再構成できる。関係節の動詞が複数形の habuissent となっているのは、二つの並列された先行詞関係の主語(C. Claudius と Q. Claudius)が論理的にまとめられたため、あるいは写本による異読を反映したものである。
  4. 28.10.12collegae iuris dictione tradita — 奪格絶対(独立奪格)構文。クィントゥス・マミリウスは外国人管轄法務官(praetor peregrinus)に選出されたが、軍事任務のためにガリア属州へ派遣されることになったため、本来の職務である裁判管轄(iuris dictio)を同僚(collega、すなわち首都管轄法務官マルクス・カエキリウス・メテッルス)に委ねたことを表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §28.10.1-28.10.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:28.10.1-28.10.16

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。