Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §27.31.1-27.31.11

スルピキウスの撃退とフィリッポスの放縦

877 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマ将軍スルピキウスによる侵攻と、それに対するフィリッポス王の反撃、および王のアルゴスでの放縦な振る舞いと、デュマイへの軍事行動の開始について。

§27.31.1occupato rege apparatu ludorum et per dies festos licentius quam inter belli tempora remittente animum P. Sulpicius ab Naupacto profectus classem appulit inter Sicyonem et Corinthum, agrumque nobilissimae fertilitatis effuse vastavit.
王が競技会の準備に没頭し、また祝祭日の間、戦時中よりも奔放に心を弛ませていたため、プブリウス・スルピキウスはナウパクトゥスから出発して、シキョンとコリントスの間に艦隊を寄せ、極めて肥沃なことで名高い土地を広く荒らし回った。
§27.31.2fama eius rei Philippum ab ludis excivit;
この出来事の知らせがフィリッポスを競技会から呼び戻した。
raptimque cum equitatu profectus, iussis subsequi peditibus, palatos passim per agros gravesque praeda, ut qui nihil tale metuerent, adortus Romanos compulit ad naves.
彼は騎兵を率いて急ぎ出発し、歩兵には後を追うよう命じたうえで、そのようなことを何も恐れておらず、略奪品で重くなって畑のあちこちに散らばっていたローマ軍を襲撃し、彼らを船へと追い払った。
§27.31.3classis Romana haudquaquam laeta praeda Naupactum redit.
ローマ艦隊は、略奪品を喜ぶどころではない状態でナウパクトゥスへと帰還した。
Philippo ludorum quoque, qui reliqui erant, celebritatem quantaecumque, de Romanis tamen, victoriae partae fama auxerat,
しかし、どのような規模であれ、ローマ人に対して得られた勝利の知らせは、フィリッポスにとって、まだ残っていた競技会の祝祭をいっそう引き立てることとなった。
§27.31.4laetitiaque ingenti celebrati festi dies, eo magis etiam, quod populariter dempto capitis insigni purpuraque atque alio regio habitu aequaverat ceteris se in speciem, quo nihil gratius est civitatibus liberis;
そして祝祭日は大いなる歓喜のうちに祝われたが、それは彼が民衆の歓心を買うように王冠や紫衣、その他の王の装いを脱ぎ捨て、見かけにおいて自分を他の人々と等しくしたからであり、自由な都市国家にとってこれほど喜ばしいことはなかったため、なおさらであった。
§27.31.5praebuissetque haud dubiam eo facto spem libertatis, nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset.
そして、もし彼がその耐え難い情欲によってすべてを汚らしく醜いものにしてしまわなかったならば、その行為によって自由への確実な希望を与えていたであろう。
vagabatur enim cum uno aut altero comite per maritas domos dies noctesque, §27.31.6et summittendo se in privatum fastigium quo minus conspectus, eo solutior erat, et libertatem, cum aliis vanam ostendisset, totam in suam licentiam verterat.
というのも、彼は一、二人の従者だけを連れて、昼も夜も人妻たちの家々を徘徊し、自らを私人の地位へと貶めることで、人目に触れない分だけ不道徳になり、他者には空虚な自由を示しておきながら、その自由のすべてを自らの放縦へと変えてしまっていたからである。
§27.31.7neque enim omnia emebat aut eblandiebatur, sed vim etiam flagitiis adhibebat, periculosumque et viris et parentibus erat moram incommoda severitate libidini regiae fecisse.
実際、彼は何でも金で買ったり甘言で誘惑したりしたわけではなく、その悪行のために暴力さえ用いた。 夫たちや親たちにとって、不都合な厳格さによって王の情欲に抗うことは危険なことであった。
§27.31.8uni etiam principi Achaeorum Arato adempta uxor nomine Polycratia ac spe regiarum nuptiarum in Macedoniam asportata fuerat.
アカイア人の有力者の一人であるアラトスからも、ポリュクラティアという名の妻が奪われ、王との婚姻という希望によってマケドニアへと連れ去られていた。
§27.31.9per haec flagitia sollemni Nemeorum peracto paucisque additis diebus Dymas est profectus ad praesidium Aetolorum, quod ab Eleis adcitum acceptumque in urbem erat, eiciendum.
これらの悪行の中でネメア祭が終了し、数日後に彼は、エリス人によって呼び寄せられ市内に受け入れられていたアイトリア人の守備隊を追い払うために、デュマイへと出発した。
§27.31.10Cycliadas — penes eum summa imperii erat — Achaeique ad Dymas regi occurrere, et Eliorum accensi odio, quod a ceteris Achaeis dissentirent, et infensi Aetolis, quos Romanum quoque adversus se movisse bellum credebant.
最高司令権を握っていたキュクリアダスとアカイア人たちは、デュマイで王を出迎えた。 彼らは、他のアカイア人たちと袂を分かっていたエリス人への憎悪に燃えており、また自分たちに対してローマとの戦争をも引き起こしたと信じていたアイトリア人に対して敵意を抱いていた。
§27.31.11profecti ab Dymis coniuncto exercitu transeunt Larisum amnem, qui Elium agrum a Dymaeo dirimit.
デュマイから出発し、連合した軍勢で彼らはラリスス川を渡った。 この川はエリスの領土をデュマイの領土から分けるものである。

語釈・文法注

  1. §27.31.1occupato rege apparatu ludorum et per dies festos licentius quam inter belli tempora remittente animum — 二つの独立奪格(ablative absolute)が等位接続詞 et で結ばれている。第一の句は完了受動分詞 occupato、第二の句は現在能動分詞 remittente からなり、共通の意味上の主語として奪格名詞 rege(rex の単数奪格)を共有している。
  2. §27.31.3Philippo ludorum quoque, qui reliqui erant, celebritatem quantaecumque, de Romanis tamen, victoriae partae fama auxerat — 主節の主語は fama(victoriae partae が属格で修飾)、動詞は auxerat、直接目的語は celebritatem。Philippo は「影響を受ける人」を示す利害与格(dativus commodi/incommodi)。quantaecumque は victoriae を修飾する関係形容詞で、「いかにささやかなものであれ」という譲歩の意味を帯びている。
  3. §27.31.5praebuissetque haud dubiam eo facto spem libertatis, nisi omnia intoleranda libidine foeda ac deformia effecisset — 過去の事実に反する仮定を表す条件文。帰結節(praebuisset)および条件節(effecisset)の双方において、接続法過去完了(coniunctivus plusquamperfectum)が用いられている。
  4. §27.31.6quo minus conspectus, eo solutior erat — 相関関係を示す quo + 比較級(minus)、eo + 比較級(solutior)の構文。「〜であればあるほど、ますます…」を意味する(人目に触れなければ触れないほど、それだけ奔放になった)。
  5. §27.31.7periculosumque et viris et parentibus erat moram incommoda severitate libidini regiae fecisse — 非人称表現 periculosum erat の主語として、完了活性不定詞句 moram ... fecisse が機能している。et viris et parentibus(夫たちにとっても親たちにとっても)は形容詞 periculosum にかかる与格。
  6. §27.31.9Dymas — ギリシア語起源の地名 Dymae(女性複数)の対格複数形。町や小島の名において、対格単独で「〜へ」という方向・目的地を表す対格(前置詞 ad は不要)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §27.31.1-27.31.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.31.1-27.31.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。