Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §27.20.1-27.20.13

カルタゴ軍の戦略会議とマルケッルス告発の動き

866 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

スキピオはピレネー山脈に守備隊を置いてヒスパニア平定を進める。一方、カルタゴの将軍たちは合流してイタリア侵攻を含む今後の戦略を練り、ローマではマルケッルスの指揮権剥奪を巡る政治的対立が生じる。

§27.20.1de bello inde consilium habitum.
その後、戦争についての評議が持たれた。
et auctoribus quibusdam, §27.20.2ut confestim Hasdrubalem consequeretur, anceps id ratus, ne Mago atque alter Hasdrubal cum eo iungerent copias, praesidio tantum ad insidendum Pyrenaeum misso ipse reliquum aestatis recipiendis in fidem Hispaniae populis absumpsit.
そして、何人かの者が、ただちにハスドルバルを追撃することを勧めたが、マゴともう一人のハスドルバルが彼と合流することを恐れて、スキピオはそれを危険なことと考え、ピレネー山脈を監視するための守備隊だけを送り、彼自身は、夏の残りの期間をヒスパニアの諸部族を信義に受け入れることに費やした。
paucis post proelium factum ad Baeculam diebus, §27.20.3cum Scipio rediens iam Tarraconem saltu Castulonensi excessisset, Hasdrubal Gisgonis filius et Mago imperatores ex ulteriore Hispania ad Hasdrubalem venere, serum post male gestam rem auxilium, consilio in cetera exequenda belli haud parum opportuni.
バイクラでの戦闘が行われてから数日後、スキピオが戻る途中で、すでにカストゥロの森の峠を越えてタラコへと向かっていたとき、遠ヒスパニアから将軍であるギスゴの子ハスドルバルとマゴがハスドルバルのもとへやって来た。 これは、事態が失敗した後の遅すぎる救援であったが、戦争の残りの計画を遂行する上での彼らの助言は、少なからず有益であった。
§27.20.4ibi conferentibus, quid in cuiusque provinciae regione animorum Hispanis esset, unus Hasdrubal Gisgonis ultimam Hispaniae oram, quae ad Oceanum et Gades vergit, ignaram adhuc Romanorum esse eoque Carthaginiensibus satis fidam censebat;
そこで彼らが、それぞれの管区におけるヒスパニア人たちの心情がどのようなものであるかを話し合っていたとき、ギスゴの子ハスドルバルだけは、大洋とガデスに面するヒスパニアの最果ての沿岸地方は、いまだローマ人を知らず、それゆえにカルタゴ人に対して十分に忠実であると考えていた。
§27.20.5inter Hasdrubalem alterum et Magonem constabat beneficiis Scipionis occupatos omnium animos publice privatimque esse, nec transitionibus finem ante fore, quam omnes Hispani milites aut in ultima Hispaniae amoti aut traducti in Galliam forent.
もう一人のハスドルバルとマゴの間では、公的にも私的にも、すべての人の心がスキピオの恩恵によって捉えられており、すべてのヒスパニア人兵士がヒスパニアの最果てに移されるか、あるいはガリアへと連れて行かれるまでは、ローマへの寝返りに終止符が打たれることはないだろう、ということで意見が一致していた。
§27.20.6itaque, etiam si senatus Carthaginiensium non censuisset, eundum tamen Hasdrubali fuisse in Italiam, ubi belli caput rerumque summa esset, simul ut Hispanos omnes procul ab nomine Scipionis ex Hispania abduceret;
したがって、たとえカルタゴの元老院がそれを決議していなかったとしても、ハスドルバルはイタリアへ向かうべきであった。 そこは戦争の中心であり事態の核心がある場所であり、同時に、すべてのヒスパニア人をスキピオの名の影響から遠ざけてヒスパニアから連れ出すためでもあった。
§27.20.7exercitum eius cum transitionibus tum adverso proelio imminutum Hispanis repleri militibus, et Magonem, Hasdrubali Gisgonis filio tradito exercitu, ipsum cum grandi pecunia ad conducenda mercede auxilia in Baliares traicere;
寝返りと敗戦によって減少した彼の軍隊はヒスパニア人兵士で満たされるべきであり、マゴは、ギスゴの子ハスドルバルに軍を引き渡した上で、彼自身は大金を携えて、傭兵を雇うためにバレアレス諸島に渡るべきであること。
§27.20.8hasdrubalem Gisgonis cum exercitu penitus in Lusitaniam abire nec cum Romano manus conserere;
ギスゴの子ハスドルバルは、軍を率いてルシタニアの奥地へと退き、ローマ軍と交戦しないこと。
Masinissae ex omni equitatu, quod roboris esset, tria milia equitum expleri, eumque vagum per citeriorem Hispaniam sociis opem ferre, hostium oppida atque agros populari.
マシニッサには、全騎兵の中から最も精鋭なものを三千騎補充し、彼が近ヒスパニアを巡回しながら同盟者を援助し、敵の町々や耕作地を荒らし回ること。
his decretis ad exsequenda quae statuerant duces digressi.
これらのことが決定されると、将軍たちは自分たちが決めたことを実行するために出発した。
haec eo anno in Hispania acta.
これらが、その年にヒスパニアで行われたことであった。
§27.20.9Romae fama Scipionis in dies crescere Fabio Tarentum captum astu magis quam virtute gloriae tamen esse,
ローマでは、スキピオの名声が日に日に高まっていた。 ファビウスにとっては、タレントゥムを占領したことが、勇気によるというよりは計略によるものであったとはいえ、やはり栄光となっていた。
§27.20.10Fulvi senescere fama, Marcellus etiam adverso rumore esse, superquam quod primo male pugnaverat, quia vagante per Italiam Hannibale media aestate Venusiam in tecta milites abduxisset.
フルウィウスの名声は衰えつつあり、マルケッルスにいたっては逆風の噂の中にあった。 最初に敗戦を喫したということに加えて、ハンニバルがイタリアを跋扈しているというのに、夏のただ中に、兵士たちをウェヌシアの屋根の下へと引き揚げさせたためであった。
§27.20.11inimicus erat ei C. Publicius Bibulus tribunus plebis.
護民官ガイウス・プブリキウス・ビブルスが彼の政敵であった。
is iam a prima pugna, quae adversa fuerat, adsiduis contionibus infamem invisumque plebei Claudium fecerat et iam de imperio abrogando eius agebat,
彼はすでに、敗戦となった最初の戦い以来、度重なる集会によって、クラウディウスを平民にとって不名誉で忌むべき存在に仕立て上げており、すでに彼の軍指揮権の剥奪について画策していた。
§27.20.12cum tamen necessarii Claudi obtinuerunt, ut relicto Venusiae legato Marcellus Romam veniret ad purganda ea, quae inimici obicerent, nec de imperio eius abrogando absente ipso ageretur.
しかし、クラウディウスの親族たちが次のことを勝ち取った。 すなわち、ウェヌシアに副官を残してマルケッルスがローマに来て、政敵たちが非難している事柄について弁明すること、そして彼が不在のまま彼の指揮権剥奪について議論がなされないことである。
§27.20.13forte sub idem tempus et Marcellus ad deprecandam ignominiam et Q. Fulvius consul comitiorum causa Romam venit.
たまたま同じ頃、マルケッルスは不名誉を免れるために、そして執政官クィントゥス・フルウィウスは民会のためにローマへとやって来た。

語釈・文法注

  1. §27.20.1et auctoribus quibusdam — 奪格絶対構文で、名詞 auctoribus と代名詞 quibusdam が結びついている。「一部の者が勧告者であったが(=勧めたが)」の意味。後続の ut confestim Hasdrubalem consequeretur は、名詞 auctor が内包する勧告・要求の意味を受けて名詞節(接続法)として係っている。
  2. §27.20.2recipients in fidem Hispaniae populis — 動形容詞(ゲルンディーウムス)の形容詞的用法(動形容詞構文)で、前置詞 in に支配される fidem ではなく、時間消費を表す動詞 absumpsit の対象(「〜することに」)として与格(または目的・用途の与格、あるいは奪格)のように用いられている。ここでは populis と recipiendis が一致しており、直訳は「(ローマの)信義へと受け入れられるべきヒスパニアの諸部族において」となる。
  3. §27.20.5nec transitionibus finem ante fore, quam — 間接話法における A.c.I.(対格と不定詞)構文。finem (対格主語) + fore (不定詞)。'ante... quam'(〜するまでは…ない)が分離して配置されており、接続法 forent(fuerint の間接話法による過去偏向)へと続く。
  4. §27.20.6eundum tamen Hasdrubali fuisse in Italiam — 間接話法における当為の受動的動形容詞(ゲルンディーウムス)構文(非人称表現 eundum est の過去形 eundum fuit が不定詞 eundum fuisse となったもの)。行為者(〜すべき人)は与格 Hasdrubali で表される。直説法における半過去または完了(eundum erat/fuit)が、間接話法において eundum fuisse(完了不定詞)となった。
  5. §27.20.9Fabio Tarentum captum... gloriae... esse — Tarentum captum(タレントゥムを占領したこと)が主語の A.c.I. 構文。Fabio(ファビウスにとって、利害の与格)と gloriae(栄光となる、目的・結果の与格)による「二重与格(double dative)」が用いられている。
  6. §27.20.10Marcellus etiam adverso rumore esse — 「esse + 記述の奪格」の構文。歴史的不定詞(senescere等)と並列される中で、主文の動詞として(あるいは歴史的不定詞としての esse)機能し、マルケッルスがどのような状態・評判の中にあったか(adverso rumore)を表している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §27.20.1-27.20.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.20.1-27.20.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。