Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §26.7.1-26.7.10

ハンニバルのローマ進軍決意とカプア撤退

802 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハンニバルはカプアの包囲を解かせるためローマ進撃を決意し、包囲されているカプア市民に希望を捨てるなという書簡を送り、夜間にウォルトゥルヌス川を渡って移動を開始する。

§26.7.1ceterum Hannibal ut nec hostis elici amplius ad pugnam vidit neque per castra eorum perrumpi ad Capuam posse, §26.7.2ne suos quoque commeatus intercluderent novi consules, abscedere inrito incepto et movere a Capua statuit castra.
しかしハンニバルは、敵がこれ以上戦闘へと誘い出されず、また敵の陣営を突き破ってカプアへ進むこともできないと知ると、新しい執政官たちが自分たちの補給路をも遮断することのないよう、企てを達せられないまま退却し、カプアから陣営を移動することを決意した。
§26.7.3multa secum, quonam inde ire pergeret, volventi subiit animum impetus caput ipsum belli Romam petendi, cuius rei semper cupitae praetermissam occasionem post Cannensem pugnam et alii vulgo fremebant et ipse non dissimulabat:
そこからどこへ進むべきかを自問しつつ、心の中で多くのことを思い巡らせていた彼の心に、戦争の首府そのものであるローマを目指そうという衝動が湧き起こった。 この常に望まれていたことの機会がカンナエの戦いの後に見過ごされたことについて、他の人々も一般に不満を漏らしており、彼自身もそれを隠そうとはしていなかった。
§26.7.4necopinato pavore ac tumultu non esse desperandum aliquam partem urbis occupari posse; §26.7.5et, si Roma in discrimine esset, Capuam extemplo omissuros aut ambo imperatores Romanos aut alterum ex iis, et, si divisissent copias, utrumque infirmiorem factum aut sibi aut Campanis bene gerendae rei fortunam daturos esse.
不意の恐怖と混乱によって、市の一部が占領され得ることを絶望すべきではないこと、また、もしローマが危機に瀕するなら、ローマの将軍たちの両方、あるいはそのうちの一方が直ちにカプアを放棄するであろうこと、そして、もし彼らが軍力を分割するなら、双方がより弱体化し、自分自身か、あるいはカンパニア人に対して、事を有利に運ぶ好機を与えることになるであろうことを[彼は考えた]。
§26.7.6una ea cura angebat ne, ubi abscessisset, extemplo dederentur Campani.
ただ一つの懸念が彼を悩ませていた。 それは、自分が立ち去ったときにカンパニア人が直ちに降伏してしまうのではないかということであった。
Numidam promptum ad omnia audenda agendaque donis perlicit, ut litteris acceptis specie transfugae castra Romana ingressus altera parte clam Capuam pervadat.
彼は、いかなる大胆な企てや行動にも応じる用意のあるヌミディア兵を贈り物でそそり立て、書簡を受け取った上で、脱走兵を装ってローマの陣営に入り、もう一方の側から密かにカプアへと通り抜けさせようとした。
§26.7.7litterae autem erant adhortatione plenae: profectionem suam, quae salutaris illis foret, abstracturam ad defendendam Romam ab oppugnanda Capua duces atque exercitus Romanos.
その書簡は激励に満ちていた。 すなわち、彼らにとって救いとなるであろう彼自身の出発が、ローマの将軍たちと軍隊をカプアの包囲からローマの防衛へと引き離すことになるだろう。
desponderent animos; §26.7.8tolerando paucos dies totam soluturos obsidionem.
だから、気を落としてはならない、数日間耐えることによって、彼らは包囲を完全に解くことになるだろう、と。
§26.7.9inde navis in flumine Vulturno conprehensas subigi ad id, quod iam ante praesidii causa fecerat, castellum iussit.
それから彼は、ウォルトゥルヌス川で拿捕した船を、以前から守備のために築いていた砦へと集めさせた。
§26.7.10quarum ubi tantam copiam esse, ut una nocte traici posset exercitus, allatum est, cibariis decem dierum praeparatis deductas nocte ad fluvium legiones ante lucem traiecit.
それらの船が、一晩で軍勢を渡らせることができるほどの数に達しているという報告が届くと、十日分の食糧を用意させ、夜のうちに軍団を川へと移動させ、夜明け前に渡河させた。

語釈・文法注

  1. 26.7.3volventi — 与格の現在分詞で、次の `subiit animum`(心に湧き起こった)にかかる。動作主はハンニバル。
  2. 26.7.3cuius rei... praetermissam occasionem — `praetermissam [esse]` は不定詞句で、`fremebant` および `dissimulabat` の目的語(またはそれらが導く間接話法)。先行詞 `rei` はローマ進撃の機会。
  3. 26.7.4non esse desperandum — 非人称受動の当意不定詞で、ハンニバルの思考内容(間接話法)を表す。その内容は対格不定詞句 `aliquam partem urbis occupari posse`(市の一部が占領され得ること)である。
  4. 26.7.5utrumque infirmiorem factum — 完了分詞 `factum` を伴う対格(または同格)。ローマの二人の将軍(`ambos imperatores`)が軍を分割した場合、「双方がより弱体化させられた上で(好機を与えることになる)」という意味を表す。
  5. 26.7.10quarum ubi tantam copiam esse... allatum est — 非人称受動の主句 `allatum est`(報告がもたらされた)に対し、対格不定詞句 `quarum tantam copiam esse...` がその実質的な主語(報告の内容)として機能している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §26.7.1-26.7.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.7.1-26.7.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。