Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §26.40.1-26.40.18

レウィヌスによるアグリゲントゥム奪還とシキリアの平定

835 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

執政官レウィヌスがシキリアのアグリゲントゥムを奪還し、カルタゴの将軍ハンノを敗走させるとともに、島全体の秩序を回復して農業を復興させ、無秩序な群衆をイタリアへと移送した。

§26.40.1per idem tempus Laevinus consul, iam magna parte anni circumacta, in Siciliam veteribus novisque sociis expectatus cum venisset, primum ac potissimum omnium ratus Syracusis nova pace inconditas componere res; §26.40.2Agrigentum inde, quod belli reliquum erat tenebaturque a Carthaginiensium valido praesidio, duxit legiones.
同時期に、執政官レウィヌスは、すでに年の大部分が過ぎ去った頃に、旧新の同盟者たちに待ち望まれてシキリアに到着すると、何よりもまず、新たな平和のもとでシュラクサイの無秩序な情勢を整えることが最も重要であると考え、その後、戦争の残り火であり、カルタゴの強力な守備隊によって保持されていたアグリゲントゥムへと軍団を率いた。
§26.40.3et adfuit fortuna incepto.
そして、その企てに幸運が味方した。
Hanno erat imperator Carthaginiensium, sed omnem in Muttine Numidisque spem repositam habebant.
ハンノがカルタゴ軍の総司令官であったが、彼らはすべての希望をムッティネスとヌミディア兵に置いていた。
§26.40.4per totam Siciliam vagus praedas agebat ex sociis Romanorum neque intercludi ab Agrigento vi aut arte ulla nec, quin erumperet, ubi pellet, prohiberi poterat.
彼はシキリア中を縦横に動き回り、ローマの同盟者たちから獲物を略奪しており、いかなる武力や策略によってもアグリゲントゥムから遮断されることはなく、また彼が望む時に出撃するのを阻止されることもなかった。
§26.40.5haec eius gloria quia iam imperatoris quoque famae officiebat, postremo in invidiam vertit, ut ne bene gestae quidem res iam Hannoni propter auctorem satis laetae essent.
彼のこの栄光は、すでに総司令官の評判をも損なっていたため、ついには嫉妬に変わり、ハンノにとっては、もはや優れた戦果さえも、その功労者のゆえに十分に喜ばしいものではなくなってしまった。
§26.40.6postremo praefecturam eius filio suo dedit, ratus cum imperio auctoritatem quoque ei inter Numidas erepturum quod longe aliter evenit:
ついに彼はムッティネスの指揮権を自分の息子に与えた。 指揮権とともに、ヌミディア兵たちの間での彼の威信をも奪い取れると考えたからであるが、事態はまったく異なる結果となった。
§26.40.7nam veterem favorem eius sua insuper invidia auxit, neque ille indignitatem iniuriae tulit confestimque ad Laevinum occultos nuntios misit de tradendo Agrigento.
なぜなら、彼に対するかつての好意は、彼の嫉妬によってさらに増大したからである。 また、ムッティネスはその不当な侮辱に耐えかね、直ちにレウィヌスのもとへアグリゲントゥムの引き渡しに関する秘密の使者を送った。
§26.40.8per quos ut est facta fides compositusque rei gerendae modus, portam ad mare ferentem Numidae cum occupassent pulsis inde custodibus aut caesis, Romanos ad id ipsum missos in urbem acceperunt.
彼らを通じて確証が得られ、実行の手はずが整えられると、ヌミディア兵たちが海へ通じる門を占拠し、そこの守衛を駆逐するか殺害した上で、まさにその目的のために派遣されていたローマ兵たちを市内に迎え入れた。
§26.40.9et cum agmine iam in media urbis ac forum magno tumultu iretur, ratus Hanno non aliud quam tumultum ac secessionem, id quod et ante acciderat, Numidarum esse ad conprimendam seditionem processit.
そして、軍列がすでに市の中央および広場へ大混乱のうちに進んでいた時、ハンノは、以前にも起こったことであるが、ヌミディア兵たちの騒擾と離反にすぎないと考え、その反乱を鎮圧するために進み出た。
§26.40.10atque ille, cum ei multitudo maior quam Numidarum procul visa, et clamor Romanus haudquaquam ignotus ad auris accidisset, priusquam ad ictum teli veniret, capessit fugam.
しかし彼は、ヌミディア兵よりもはるかに多くの群衆が遠くに見え、また耳慣れたローマ兵の鬨の声が耳に届くと、武器の射程に入る前に、逃走を企てた。
§26.40.11per aversam portam emissus adsumpto comite Epicyde cum paucis ad mare pervenit, nactique opportune parvum navigium, relicta hostibus Sicilia, de qua per tot annos certatum erat, in Africam traiecerunt.
反対側の門から脱出し、同伴者としてエピキュデスを伴い、少数の者たちとともに海へと達し、好都合にも小さな船を手に入れると、長年にわたって争われてきたシキリアを敵に残して、アフリカへと渡った。
§26.40.12alia multitudo Poenorum Siculorumque ne temptato quidem certamine cum caeci in fugam ruerent, clausique exitus essent, circa portas caesa.
カルタゴ兵とシキリア兵の他の群衆は、戦おうともせず盲目的に逃走へと走り、出口が閉ざされていたため、門の周辺で斬り殺された。
§26.40.13oppido recepto Laevinus, qui capita rerum Agrigenti erant, virgis caesos securi percussit, ceteros praedamque vendidit;
街を奪還すると、レウィヌスは、アグリゲントゥムの首謀者たちを鞭打ちにした上で刑吏の斧で処刑し、他の人々と戦利品を売却した。
omnem pecuniam Romam misit.
すべての金をローマへと送った。
§26.40.14fama Agrigentinorum cladis Siciliam cum pervasisset, omnia repente ad Romanos inclinaverunt.
アグリゲントゥム市民の惨劇の噂がシキリア中に広まると、すべてが突如としてローマ側へと傾いた。
prodita brevi sunt viginti oppida, sex vi capta, voluntaria deditione in fidem venerunt ad quadraginta,
短期間のうちに20の街が引き渡され、6つが武力によって占領され、40近くが自発的な降伏によって庇護下に入った。
§26.40.15quarum civitatium principibus cum pro cuiusque merito consul pretia poenasque exsolvisset coegissetque Siculos positis tandem armis ad agrum colendum animos convertere,
執政官は、これらの都市の指導者たちに対し、それぞれの功罪に応じて恩賞と罰を与え、シキリア人たちについに武器を置いて農耕に心を向けるよう強制した。
§26.40.16ut esset non incolarum modo alimentis frugifera insula, sed urbis Romae atque Italiae, id quod multis saepe tempestatibus fecerat, annonam levaret, ab Agathyrna inconditam multitudinem secum in Italiam transvexit.
それは、島が住民の食糧のために豊かであるだけでなく、かつて多くの危機においてしばしば行ってきたように、ローマ市とイタリアの食糧難をも緩和するためであった。 そして、アガテュルナから無秩序な群衆を自らとともにイタリアへと移送した。
§26.40.17quattuor milia hominum erant, mixti ex omni conluvione, exules, obaerati, capitalia ausi plerique, cum in civitatibus suis ac sub legibus vixerant, et postquam eos ex variis causis fortuna similis conglobaverat Agathyrnam, per latrocinia ac rapinam tolerantes vitam.
彼らは4000人の人々であり、あらゆる汚物から混ざり合った者たち、すなわち追放者、債務奴隷、そして自分たちの都市で法の支配のもとに生きていた頃に大罪を犯した者が大部分であり、彼らを様々な理由から同様の運命がアガテュルナへと集めた後は、強盗や略奪によって生計を立てていた。
§26.40.18hos neque relinquere Laevinus in insula tum primum nova pace coalescente velut materiam novandis rebus satis tutum ratus est, et Reginis usui futuri erant ad populandum Bruttium agrum adsuetam latrociniis quaerentibus manum.
新しい平和がようやくまとまりつつある島に、これらを政治変革の火種のように残しておくことは十分に安全ではないとレウィヌスは考え、また彼らは、強盗に慣れ親しんだ略奪の手を求めていたレギウム市民にとって、ブルッティウム地方の領土を略奪するのに役立つはずであった。
et quod ad Siciliam attinet, eo anno debellatum est.
そしてシキリアに関する限り、この年に戦争は終結した。

語釈・文法注

  1. §26.40.1ratus — デポネント動詞reor(考える、判断する)の完了分詞で、主語Laevinusに性・数・格が一致する。従属節であるcum venissetの後に置かれているが、文法上は主節の動詞duxit(§26.40.2)にかかる分詞構文(「〜と考えたので」)として機能している。
  2. §26.40.4quin erumperet — 否定を伴う妨害・禁止の表現(neque... prohiberi poterat「阻止されえなかった」)に続くquin節(接続法未完了過去erumperet)。「彼が突入・出撃することを(阻止する)」という名詞節として機能している。間に条件的な副詞節であるubi vellet(写本にはpelletとあるが、velletの誤記。彼が望む時はいつでも)が挿入されている。
  3. §26.40.15cum pro cuiusque merito consul pretia poenasque exsolvisset — §26.40.15から§26.40.16にかけての極めて長大な文の構造。主節の主語はconsul(§26.40.15)であり、主動詞は文末のtransvexit(§26.40.16)。cum... exsolvisset coegissetqueは歴史的 cum 節(接続法過去完了)。ut esset... levaret(§26.40.16)は、coegissetの目的ではなく、前節のad agrum colendum animos convertere(農耕に心を向ける)から導かれる目的(〜となるように)を表す。途中のid quod... feceratは挿入された関係節である。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §26.40.1-26.40.18. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.40.1-26.40.18

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。