Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §26.27.1-26.27.17

フォーラムの大火とカプア人の陰謀の発覚

822 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ローマでフォーラム周辺の広範囲に及ぶ大火災が発生し、カンプア人の放火による陰謀であることが発覚する。執政官レヴィヌスはカプアでカンプア人たちの請願を受け、彼らを伴ってローマに到着する。

§26.27.1interrupit hos sermones nocte, quae pridie Quinquatrus fuit, pluribus simul locis circa forum incendium ortum.
この平民たちの噂話を、クィンクアトルス祭の前日にあたる夜、フォーラムの周辺の複数の場所で同時に発生した大火災が中断させた。
§26.27.2eodem tempore septem tabernae, quae postea quinque, et argentariae, quae nunc novae appellantur, arsere;
同時に、後に5軒の店舗となった7軒の店舗と、現在「新両替店」と呼ばれている両替店が焼失した。
§26.27.3conprehensa postea privata aedificia — neque enim tum basilicae erant —, conprehensae lautumiae forumque piscatorium et atrium regium.
その後、私有の建物が火に包まれ(当時はまだバシリカはなかった)、石切り場、魚市場、王宮も包まれた。
§26.27.4aedis Vestae vix defensa est tredecim maxime servorum opera, qui in publicum redempti ac manu missi sunt.
ウェスタの神殿は、公費で買い上げられて解放されたせいぜい13人の奴隷たちの働きによって、辛うじて守られた。
§26.27.5nocte ac die continuatum incendium fuit;
火災は昼夜にわたって続いた。
nec ulli dubium erat humana id fraude factum esse, quod pluribus simul locis, et iis diversis, ignes coorti essent.
複数の、それも離れた場所で同時に火が起こったことから、それが人間の悪だくみによって引き起こされたものであることは誰の目にも疑いなかった。
itaque consul ex auctoritate senatus pro contione edixit,
そのため、執政官は元老院の決議に基づき、民会において次の通り布告した。
§26.27.6qui, quorum opera id conflatum incendium, profiteretur, praemium fore libero pecuniam, servo libertatem.
その放火が誰の働きによって引き起こされたかを告発する者がいれば、自由人には金銭、奴隷には自由が報償として与えられるであろう、と。
§26.27.7eo praemio inductus Campanorum Calaviorum servus — Manus ei nomen erat — indicavit dominos et quinque praeterea iuvenes nobiles Campanos, quorum parentes a Q. Fulvio securi percussi erant, id incendium fecisse vulgoque facturos alia, ni conprendantur.
この報償に惹かれ、カンプアのカラウィウス家の奴隷(彼の名はマヌスであった)が、自分の主人たちと、さらに5人のカンプアの若い貴族たち(彼らの親たちはQ・フルウィウスによって斧で首をはねられていた)がその放火を行ったこと、そしてもし逮捕されなければ他にも放火を公然と行うつもりであることを告発した。
§26.27.8conprehensi ipsi familiaeque eorum.
彼ら自身と彼らの奴隷たちが逮捕された。
et primo elevabatur index indiciumque: pridie eum verberibus castigatum ab dominis discessisse, per iram ac levitatem ex re fortuita crimen commentum;
そして最初、告発者と告発内容は軽んじられていた。 彼が前日に鞭で折檻されて主人たちのもとを去ったのであり、怒りと軽薄さから、偶然の出来事を基に罪を捏造したのだ、と。
§26.27.9ceterum ut coram coarguebantur, et quaestio ex ministris facinoris foro medio haberi coepta est, fassi omnes, atque in dominos servosque conscios animadversum est.
しかし、彼らが対面して問いただされ、犯行の実行犯たちに対する尋問がフォーラムの中央で開始されると、全員が自白し、主人たちと共謀した奴隷たちに対して処罰が下された。
indici libertas data et viginti milia aeris.
告発者には自由と2万アスが与えられた。
§26.27.10consuli Laevino Capuam praetereunti circumfusa multitudo Campanorum est obsecrantium cum lacrinis, ut sibi Romam ad senatum ire liceret oratum, si qua misericordia tandem flecti possent, ne se ad ultimum perditum irent nomenque Campanorum a Q. Flacco deleri sinerent.
執政官レヴィヌスがカプアを通り過ぎる際、カンプア人の群衆が彼の周りに群がり、涙ながらに嘆願した。 自分たちがローマの元老院に行って懇願することを許してほしい、もし何か慈悲によってついに心を動かすことができるなら、自分たちを破滅へと追いやらず、カンプア人の名がQ・フラックスによって消し去られるのを許さないでほしい、と。
§26.27.11Flaccus sibi privatam simultatem cum Campanis negare ullam esse: publicas inimicitias et esse et futuras, quoad eo animo esse erga populum Romanum sciret.
フラックスは、自分にはカンプア人との間に私的な確執は一切ないと否定した。 公的な敵意は存在し、また今後も存在し続けるだろう、彼らがローマ人民に対してそのような精神を抱いていることを彼が知っている限りは、と。
§26.27.12nullam enim in terris gentem esse, nullum infestiorem populum nomini Romano.
地上にこれほど不倶戴天の、ローマの名に対して敵意に満ちた部族や人民は存在しないからである。
ideo se moenibus inclusos tenere eos, quia, si qui evasissent aliqua, velut feras bestias per agros vagari et laniare et trucidare quodcumque obvium detur.
それゆえ自分は彼らを城壁の中に閉じ込めているのである。 なぜなら、もし誰かがどこかへ逃げ出したなら、彼らは野獣のように田野を彷徨い、出会うものを何でも引き裂き虐殺するからである、と。
§26.27.13alios ad Hannibalem transfugisse, alios ad Romam incendendam profectos.
一部の者はハニバルのもとへ逃亡し、他の者はローマを放火するために出発した。
inventurum in semusto foro consulem vestigia sceleris Campanorum.
執政官は、半分焼けたフォーラムの中にカンプア人の犯罪の痕跡を見出すであろう、と。
§26.27.14Vestae aedem petitam et aeternos ignes et conditum in penetrali fatale pignus imperi Romani.
ウェスタの神殿、永遠の火、そして内奥に安置されているローマ帝国の運命の保証が狙われたのである。
se minime censere tutum esse Campanis potestatem intrandi Romana moenia fieri.
カンプア人たちにローマの城壁に入る許可を与えることは、まったく安全ではないと自分は考える、と。
§26.27.15Laevinus Campanos iure iurando a Flacco adactos, quinto die, quam ab senatu responsum accepissent Capuam redituros, sequi se Romam iussit.
レヴィヌスは、元老院から返答を受け取った日から5日目にカプアに戻るという誓いをフラックスによって立てさせられた上で、カンプア人たちに自分の後に従ってローマへ来るように命じた。
§26.27.16hac circumfusus multitudine, simul Siculis obviam egressis secutisque Romam, praebuit speciem dolentis duarzum clarissimarum urbium excidio ac celeberrimis viris victos bello accusatores in urbem adducentia.
この群衆に囲まれ、同時に、彼を迎えに出てローマまで従ってきたシケリア人たちとともに、彼は、二つの極めて高名な都市の滅亡を嘆き、高名な人々に対して、戦争で打ち負かされた者たちを告発者として市に連れて行く者のような外見を呈した。
§26.27.17de re publica tamen primum ac de provinciis ambo consules ad senatum rettulere.
しかしながら、まず第一に、両執政官は国家の政務と属州について元老院に諮問した。

語釈・文法注

  1. 26.27.6qui, quorum opera id conflatum incendium, profiteretur, praemium fore — 「〜する者がいれば」を意味する関係代名詞 qui の先行詞(指示代名詞)の省略。profiteretur(接続法未完了過去)は、間接話法における布告の条件、あるいは元々の命令(直接話法における未来完了)を表す。
  2. 26.27.8per iram ac levitatem ex re fortuita crimen commentum — commentum は助動詞 esse が省略された対格不定詞句で、前出の discessisse と並列する。意味上の主語は eum (index)。ex re fortuita は「偶然の出来事(自然失火など)を基にして」でっち上げたという経緯を示す。
  3. 26.27.10ne se ad ultimum perditum irent — perditum irent は、自動詞 ire の接続法未完了過去と、他動詞 perdo の目的を示すスピーヌム(-um 形)の組み合わせ。この構文は「滅ぼそうと企てる、破滅へ追いやる」という意図的な動作を表す。
  4. 26.27.11negare — 歴史的不定詞。主格の主語 Flaccus に係り、過去の出来事を生き生きと描写するために直説法完了・未完了の代わりに用いられている。
  5. 26.27.16victos bello accusatores in urbem adducentis — adducentis は現在分詞 adducens の属格単数形。先行する dolentis と並列して、Laevinus を修飾し、全体でspeciem(…する者の外見)に係る。accusatores は victos に対する述語的対格(「打ち負かされた者たちを告発者として」)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §26.27.1-26.27.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.27.1-26.27.17

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。