Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §26.26.1-26.26.11

アンティキュラ攻略とローマ市民の戦争不安

821 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

レヴィヌスはアイトリア人と協力してアンティキュラを攻略し、不在のまま選出されたマルケルスはローマで公務を保留しつつシケリア人との問題を扱い、市民の間で戦争への不満が高まる。

§26.26.1Laevinus veris principio a Corcyra profectus navibus superato Leucata promunturio cum venisset Naupactum, Anticyram inde se petiturum edixit, ut praesto ibi Scopas Aetolique essent.
レヴィヌスは春の初めにコルキュラから船で出発し、レウカタス岬を越えてナウパクトゥスに到着したとき、スコパスとアイトリア人たちがそこで待機しているように、そこからアンティキュラへ向かうつもりだと布告した。
§26.26.2sita Anticyra est in Locride laeva parte sinum Corinthiacum intranti.
アンティキュラは、コリントス湾に入る者にとって左側の、ロクリス地方に位置している。
§26.26.3breve terra iter eo, brevis navigatio ab Naupacto est.
そこへは陸路で短い道のりであり、ナウパクトゥスからは船路でも短い。
tertio ferme post die utrimque oppugnari coepta est.
およそ三日後に、両側から攻撃が開始された。
gravior a maria oppugnatio erat, quia et tormenta machinaeque omnis generis in navibus erant, et Romani inde oppugnabant.
海からの攻撃の方がより激しかった。 なぜなら、あらゆる種類の投石機や攻城兵器が船上にあり、ローマ人たちがそちらから攻撃していたからである。
itaque intra paucos dies recepta urbs per deditionem Aetolis traditur, praeda ex pacto Romanis cessit.
それゆえ、数日以内に降伏によって占領された都市はアイトリア人たちに引き渡され、獲物は協定に従ってローマ人たちのものとなった。
§26.26.4litterae interea Laevino redditae consulem eum absentem declaratum, et successorem venire P. Sulpicium.
その間に、レヴィヌスに書簡が届けられ、彼が不在のまま執政官に選出されたこと、そして後任としてP・スルピキウスが来つつあることが告げられた。
ceterum diuturno ibi morbo inplicitus serius spe omnium Romam venit.
しかしながら、そこで長引く病気にかかり、すべての人の期待よりも遅くローマに到着した。
M. Marcellus cum idibus Martiis consulatum inisset, §26.26.5senatum eo die moris modo causa habuit, professus nihil se absente conlega neque de re publica neque de provinciis acturum.
M・マルケルスは3月15日に執政官職に就任したとき、その日、ただ慣習のために元老院を招集し、同僚の執政官が不在の間は、国家の政務についても属州についても、自分は何も処理しないつもりであると宣言した。
§26.26.6scire se frequentis Siculos prope urbem in villis obtrectatorum suorum esse;
彼は、多くのシケリア人たちがローマ市の近くにある、彼の誹謗者たちの別荘に滞在していることを知っている、と語った。
quibus tantum abesse ut per se non liceat palam Romae crimina ficta ab inimicis vulgare, §26.26.7ut, ni simularent aliquem sibi timorem absente conlega dicendi de consule esse, ipse eis extemplo daturus senatum fuerit.
自分を理由として、敵対者たちによって捏造された罪状をローマで公然と広めることが許されないなどということはおよそあり得ず、むしろ、同僚が不在の中で執政官について語ることへのいくらかの恐怖が自分たちにあると彼らが装っていなかったなら、彼自身が彼らに直ちに元老院の場を与えたであろうほどである、と。
ubi quidem conlega venisset, non passurum quicquam prius agi, quam ut Siculi in senatum introducantur.
しかしながら、同僚が到着したときには、シケリア人たちが元老院に召し入れられることより前に、いかなることも処理されるのを許さないつもりである、と。
§26.26.8dilectum prope a M. Cornelio per totam Siciliam habitur, ut quam plurimi questum de se Romam venirent; eundem litteris falsis urbem inplesse, bellum in Sicilia esse, ut suam laudem minuat.
また、自分について不平を言うためにできるだけ多くの者がローマに来るよう、M・コルネリウスによってシケリア全土でほぼ徴兵が行われ、その同じ者が、自分の名声を減じるために、「シケリアには戦争がある」という虚偽の書簡でローマ市を満たしたのだ、とも。
§26.26.9moderati animi gloriam eo die adeptus consul senatum dimisit;
その日、節度ある精神という名声を得て、執政官は元老院を散会させた。
ac prope: iustitium omnium rerum futurum videbatur, donec alter consul ad urbem venisset.
そして、もう一人の執政官がローマ市に到着するまでは、すべての公務の事実上の停止が生じるかのようにほぼ思われた。
§26.26.10otium, ut solet, excitavit plebis rumores: belli diuturnitatem et vastatos agros circa urbem, qua infesto agmine isset Hannibal, exhaustam dilectibus Italiam et prope quotannis caesos exercitus querebantur, §26.26.11et consules bellicosos ambo viros acresque nimis et feroces creatos, qui vel in pace tranquilla bellum excitare possent, nedum in bello respirare civitatem forent passuri.
この退屈は、いつものように、平民の噂話を呼び起こした。 彼らは、戦争の長期化、ハニバルが敵意に満ちた軍勢を率いて進んだところのローマ市周辺の荒廃した田野、徴兵によって疲弊したイタリア、そしてほぼ毎年軍勢が撃破されていることを嘆き、また、選出された両執政官がともに好戦的な男たちであり、あまりにも激越で狂暴であって、穏やかな平和においてさえ戦争を引き起こし得るほどであり、ましてや戦争において国家が息をつくのを許すはずがない、と嘆いていた。

語釈・文法注

  1. 26.26.2intranti — 現在分詞 `intrans` の単数与格。地理的描写において「〜に入る者から見て」という視点を示す「判断者の与格(dativus iudicantis)」として機能している。
  2. 26.26.6tantum abesse ut — `tantum abest ut... ut...`(〜どころではなく、むしろ〜である)という二重の ut 節を伴う構文が、間接話法の中で不定法 `abesse` となっている。最初の ut 節(`ut per se non liceat...`)は名詞節として `abesse` の主語となり、次の ut 節(§26.26.7 の `ut... fuerit`)は結果節として機能している。
  3. 26.26.7daturus senatum fuerit — 条件文「もし彼らが恐怖を装っていなかったなら(`ni simularent`)、直ちに元老院の場を与えたであろうに」の帰結節が、結果の ut 節の中に置かれているため、未来分詞と `fuerit`(接続法完了)の組み合わせ(`daturus fuerit`)によって過去の不実現を表している。
  4. 26.26.11forent passuri — `forent` は接続法未完了過去 `essent` の古風・詩的な代替形であり、デポネント動詞 `patior` の未来分詞 `passuri` と結合して、接続法能動輸送の周辺曲折形(未来接続法)を形成している。`nedum`(まして〜ない)に導かれる節の中で不実現・推測のニュアンスを担う。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §26.26.1-26.26.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.26.1-26.26.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。