§26.11.1postero die transgressus Anienem Hannibal in aciem omnis copias eduxit;
翌日、アニオ川を渡ったハンニバルはすべての軍勢を戦列へと引き出した。
nec Flaccus consulesque certamen detrectavere.
フラックスと執政官たちも戦いを避けなかった。
§26.11.2instructis utrimque exercitibus in eius pugnae casum, in qua urbs Roma victori praemium esset, imber ingens grandine mixtus ita utramque aciem turbavit, ut vix armis retentis in castra sese receperint nullius rei minore quam hostium metu.
ローマ市が勝者への褒賞となるはずのその戦いの局面に備えて、両軍が戦列を整えたとき、雹の混じった大雨が両方の戦列を非常に混乱させたため、敵に対するものに劣らぬ恐怖から、かろうじて武器を手にしたまま陣へと退却した。
§26.11.3et postero die eodem loco acies instructas eadem tempestas diremit.
そして翌日も、同じ場所で、整えられた戦列を同じ嵐が引き裂いた。
§26.11.4ubi recepissent se in castra, mira serenitas cum tranquillitate oriebatur.
彼らが陣に退却すると、驚くべき晴天と静けさが現れた。
in religionem ea res apud Poenos versa est, auditaque vox Hannibalis fertur, potiundae sibi urbis Romae modo mentem non dari, modo fortunam.
この出来事はカルタゴ人たちの間で宗教的な兆候として受け取られ、ハンニバルが「ローマ市を手に入れるための意志が自分に与えられないこともあれば、幸運が与えられないこともある」と語ったという言葉が伝えられている。
§26.11.5minuere etiam spem eius duae aliae, parva magnaque, res: magna illa, quod, cum ipse ad moenia urbis Romae armatus sederet, milites sub vexillis in supplementum Hispaniae profectos audiit;
彼の希望をさらに二つの別の出来事、小さなものと大きなものが減少させた。 大きなものは、彼自身がローマの城壁の前に武装して対峙しているというのに、兵士たちがヒスパニアへの増援として旗の下に出発したことを彼が聞いたことである。
parva autem, §26.11.6quod per eos dies eum forte agrum, in quo ipse castra haberet, venisse nihil ob id deminuto pretio cognitum ex quodam captivo est.
他方、小さなものは、まさにその数日の間に、彼自身が陣を置いているその土地が売りに出され、そのために価格が少しも下がらなかったということを、ある捕虜から知らされたことである。
§26.11.7id vero adeo superbum atque indignum visum, eius soli, quod ipse bello captum possideret haberetque, inventum Romae emptorem, ut extemplo vocato praecone tabernas argentarias, quae circa forum Romanum essent, iusserit venire.
自分が戦争で奪って所有し保持している土地に対して、ローマで買い手が見つかったということは、実にはなはだ傲慢で許しがたいことに思われたため、彼はただちに布告人を呼んで、ローマ広場の周囲にある両替商の店を売りに出すように命じたほどであった。
§26.11.8his motus ad Tutiam fluvium castra rettulit, sex milia passuum ab urbe.
これらのことに突き動かされて、彼は都から六マイルの場所にあるトゥティア川へと陣を退かせた。
inde ad lucum Feroniae pergit ire, templum ea tempestate inclutum divitiis.
そこから、当時その富で有名であった神殿があるフェーローニアの聖林へと進んだ。
§26.11.9Capenates aliique qui accolae eius erant, primitiae frugum eo donaque alia pro copia portantes multo auro argentoque id exornatum habebant.
カペーナの人々や、その近隣の住民であった他の人々は、初物の作物やその他の贈り物を資力に応じてそこへと運び、多くの金や銀でそこを飾っていた。
iis omnibus donis tum spoliatum templum.
その神殿は当時、これらすべての贈り物から略奪された。
aeris acervi, cum rudera milites religione inducti iacerent, post profectionem Hannibalis magni inventi.
兵士たちが宗教的な恐れから青銅の破片を投げ捨てておいたため、ハンニバルの出発の後に、大きな青銅の山が見つかった。
§26.11.10huius populatio templi haud dubia inter scriptores est.
この神殿の略奪は、歴史家たちの間で疑いのないことである。
Coelius Romam euntem ab Ereto devertisse eo Hannibalem tradit iterque eius ab Reate Cutiliisque et ab Amiterno orditur;
コエリウスは、ローマへ向かっていたハンニバルがエレートゥムからそこへと進路を転じたと伝えており、彼の経路をレアテ、クティリアエ、そしてアミテルヌムから描き始めている。
§26.11.11ex Campania in Samnium, inde in Paelignos pervenisse praeterque oppidum Sulmonem in Marrucinos transisse, inde Albensi agro in Marsos, hinc Amiternum Forulosque vicum venisse.
すなわち、カンパニアからサムニウムへ、そこからパエリグニ人の地へと到着し、スルモの町の脇を通ってマッルキニ人の地へと渡り、そこからアルバの領土を通ってマルシ人の地へ、ここからアミテルヌムとフォールリの村へとやって来た、と。
§26.11.12neque ibi error est, quod tanti ducistantique exercitus vestigia intra tam brevis aevi memoriam potuerint confundi — isse enim ea constat —, tantum id interest,
これほど偉大な将軍とこれほど偉大な軍勢の足跡が、これほど短い年月の記憶の中で混同されるはずはないため、その点に誤りがあるわけではない。 彼らがそこを通ったことは確かなのである。
§26.11.13veneritne eo itinere ad urbem, an ab urbe in Campaniam redierit.
ただ次の点だけが異なっている。 彼がその経路を通って都へとやって来たのか、それとも都からカンパニアへと戻る時にそうしたのか、という点である。