§26.12.1ceterum non quantum Romanis pertinaciae ad premendam obsidione Capuam fuit, tantum ad defendendam Hannibali.
しかし、ローマ人がカプアを包囲によって圧迫するのに抱いていたほどの粘り強さは、ハンニバルがそれを防衛するのにはなかった。
§26.12.2namque per Samnium et Lucanos in Bruttium agrum ad fretum ac Regium eo cursu contendit, ut prope repentino adventu incautos oppresserit.
というのも、彼はサムニウムとルーカニア人の地を通ってブルッティウムの領土へと、海峡およびレーギウムに向かって、そのあまりの速さで急行したため、ほとんど突然の到来によって不意を突かれた人々を圧倒したほどだったからである。
§26.12.3Capua etsi nihilo segnius obsessa per eos dies fuerat, tamen adventum Flacci sensit, et admiratio orta est non simul regressum Hannibalem.
カプアは、その数日間、少しも緩むことなく包囲されていたとはいえ、それでもフラックスの到来に気づき、ハンニバルが同時に戻ってこなかったことに驚きが生じた。
§26.12.4inde per conloquia intellexerunt relictos se desertosque et spem Capuae retinendae deploratam apud Poenos esse.
そこから彼らは、会談を通じて、自分たちが残され見捨てられたこと、そしてカプアを保持する希望がカルタゴ人たちの間で見限られていることを理解した。
§26.12.5accessit edictum proconsulis ex senatus consulto propositum vulgatumque apud hostis, ut qui civis Campanus ante certam diem transisset, sine fraude esset.
これに加えて、元老院決議に基づいて出され、敵の間で広められた前執政官の布告があった。 それは、特定の日の前に寝返ったカンパニア市民は、処罰されないというものであった。
§26.12.6nec ulla facta est transitio metu magis eos quam fide continente, quia maiora in defectione deliquerant, quam quibus ignosci posset.
しかし、寝返りは全く行われなかった。 忠誠心よりはむしろ恐怖が彼らを引き留めていたからである。 なぜなら、彼らは反乱において、許されうるよりも大きな罪を犯していたからである。
§26.12.7ceterum quem ad modum nemo private consilio ad hostem transibat, ita nihil salutare in medium consulebatur.
しかし、誰も個人的な考えで敵に寝返ろうとしなかったのと同様に、公のために役立つ策は何一つ相談されなかった。
§26.12.8nobilitas rem publicam deseruerant neque in senatum cogi poterant;
貴族たちは国政を放棄し、元老院に召集することもできなかった。
in magistratu erat, qui non sibi honorem adiecisset, sed indignitate sua vim ac ius magistratui, quem gerebat, dempsisset;
官職にあるのは、自分に名誉を付け加えたのではなく、自らのふさわしくなさによって、自分が務めている官職の権能と権利を奪い去ったような者であった。
§26.12.9iam ne in foro quidem aut publico loco principum quisquam apparebat, domibus inclusi patriae occasum cum suo exitio in dies expectabant;
今や広場や公の場所にも指導者たちの誰も姿を見せず、家々に閉じこもって、祖国の没落を自らの滅亡とともに日ごと待ち受けていた。
§26.12.10summa curae omnis in Bostarem Hannonemque, praefectos praesidii Punici, versa erat, suo, non sociorum periculo sollicitos.
すべての心労の焦点は、カルタゴ守備隊の隊長であるボスタルとハンノに向けられていた。 彼らは同盟者たちの危険ではなく、自分たちの危険を心配していた。
§26.12.11ii conscriptis ad Hannibalem litteris non libere modo sed etiam aspere, quibus non Capuam solam traditam in manum hostibus, sed se quoque et praesidium in omnis cruciatus proditos incusabant:
彼らはハンニバルに向けて、率直なだけでなく辛辣な手紙をしたため、その中で、カプアだけが敵の手に引き渡されたのではなく、自分たちと守備隊もあらゆる責め苦へと裏切られたのだと非難した。
§26.12.12abisse eum in Bruttios velut avertentem sese, ne Capua in oculis eius caperetur; at hercule Romanos ne oppugnatione quidem urbis Romanae abstrahi a Capua obsidenda potuisse:
彼がブルッティウムの地へと去ったのは、カプアが目の前で奪われるのを避けるためであるかのようだが、それに対してなんとローマ人たちは、ローマ市への攻撃によってさえ、カプア包囲から引き離されることはなかったのだ、と。
§26.12.13tanto constantiorem inimicum Romanum quam amicum Poenum esse.
ローマ人という敵は、カルタゴ人という友よりもそれほどまでに執拗である、と。
si redeat Capuam bellumque omne eo vertat, et se et Campanos paratos eruptioni fore.
もし彼がカプアに戻り、すべての戦争をそこへと向けるなら、自分たちもカンパニア人も打って出る準備ができているだろう、と。
§26.12.14non cum Reginis neque Tarentinis bellum gesturos transisse Alpis;
レーギウム人やタレントゥム人と戦争をするためにアルプスを越えたのではない。
ubi Romanae legiones sint, ibi et Carthaginiensium exercitus debere esse.
ローマの軍団がある場所に、カルタゴの軍勢もいるべきなのだ。
sic ad Cannas, sic ad Trasumennum rem bene gestam coeundo conferundoque cum hoste castra, fortunam temptando.
このようにしてカンナエで、このようにしてトラシメヌス湖で、敵と出会い、陣を突き合わせ、運を試すことによって、事態はうまく運んだのだ、と。
§26.12.15in hanc sententiam litterae conscriptae Numidis proposita mercede eam professis operam dantur.
このような趣旨の手紙が書かれ、報酬を提示されてその役目を引き受けたヌミディア人たちに渡された。
ii specie transfugarum cum ad Flaccum in castra venissent, ut inde tempore capto abirent, famesque, quae iam diu Capuae erat, nulli non probabilem causam transitionis faceret, §26.12.16mulier repente Campana in castra venit, scortum transfugarum unius, indicatque imperatori Romano Numidas fraude composita transisse litterasque ad Hannibalem ferre:
彼らが脱走兵を装ってフラックスの陣へとやって来たとき、そこから機会をとらえて立ち去るため、そして、すでに長い間カプアを襲っていた飢饉が、誰にとっても寝返りのもっともらしい理由となったため、突然、一の一人のカンパニア人の女(脱走兵の一人の愛人)が陣にやって来て、ローマの将軍に、ヌミディア人たちが謀略を企てて寝返ったこと、そしてハンニバルへの手紙を携えていることを告げた。
§26.12.17id unum ex iis, qui sibi rem aperuisset, arguere sese paratam esse.
彼女は、自分にこの件を打ち明けた者の一人を告発する準備ができていると主張した。
productus primo satis constanter ignorare se mulierem simulabat; paulatim dein convictus veris, cum tormenta posci et parari videret, §26.12.18fassus id ita esse, litteraeque prolatae et additum etiam indicio,
引き出されたその男は、最初は十分に毅然として女など知らないふりをしていたが、拷問が要求され準備されるのを見て、徐々に真実によって論破され、それがその通りであることを認め、手紙が提出され、さらに告白に付け加えられた。
§26.12.19quod celabatur, et alios specie transfugarum Numidas vagari in castris Romanis.
すなわち、隠されていた事実として、他にも脱走兵を装ったヌミディア人たちがローマの陣内を徘徊しているということであった。
ii supra septuaginta comprensi et cum transfugis novis mulcati virgis manibusque praecisis Capuam rediguntur.
彼らは70人以上捕らえられ、新しい脱走兵たちとともに鞭で打たれ、両手を切り落とされてカプアへと送り返された。
conspectum tam triste supplicium fregit animos Campanorum.
このように悲惨な処刑の光景は、カンパニア人たちの戦意を挫いた。