Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §25.9.1-25.9.17

ハニバルによるタレントゥムの夜襲と占領

763 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

ハニバルは夜間に精鋭を率いてタレントゥムへ急行し、内通者たちに開けさせた門から入城して、守備隊のローマ人を殺害しつつ都市を占領する。

§25.9.1ceterum postquam Tarentum ire constituit, decem milibus peditum atque equitum, quos in expeditionem velocitate corporum ac levitate armorum aptissimos esse ratus est, electis quarta vigilia noctis signa movit praemissisque octoginta fere Numidis equitibus praecepit,
しかし、彼はタレントゥムへ行くことを決意したのち、遠征には身体の俊敏さと武装の軽さにおいて最も適していると彼が考えた歩兵と騎兵一万人を選び、夜の第四守衛時に軍を動かした。 そして約八十名のヌミディア人騎兵を先発させ、彼らに次のように命じた。
§25.9.2ut discurrerent circa vias perlustrarentque omnia oculis, ne quis agrestium procul spectator agminis falleret;
街道の周辺を駆け巡り、すべてを注意深く監視し、農民の誰もが遠くから軍勢の目撃者となって彼らの目を免れることがないようにせよ。
§25.9.3praegressos retraherent, obvios occiderent, ut praedonum magis quam exercitus accolis species esset.
先を行く者たちを連れ戻し、出会った者たちを殺害せよ。 それは近隣の住民にとって、軍隊というよりは略奪者のように見えるようにするためであった。
ipse raptim agmine acto quindecim ferme milium spatio castra ab Tarento posuit et ne ibi quidem denuntiato,
彼自身は急いで行軍し、タレントゥムから約十五マイルの距離に陣を張り、そこにおいてさえ、彼らがどこへ向かっているのかを告げることなく、ただ、招集した兵士たちに次のように警告した。
§25.9.4quo pergerent, tantum, convocatos milites monuit, via omnes irent nec deverti quemquam aut excedere ordinem agminis paterentur et in primis intenti ad imperia accipienda essent neu quid nisi ducum iussu facerent;
全員が街道を進み、誰も道を外れたり行軍の列を乱したりするのを許さないこと、そして何よりも命令を受け取ることに注意を払い、将軍たちの命令なしには何事も行わないようにすること。
se in tempore editurum, quae vellet agi.
自分がなされることを望む事柄は、適時に伝えるであろうと。
§25.9.5eadem ferme hora Tarentum fama praevenerat Numidas equites paucos populari agros terroremque late agrestibus iniecisse.
ほぼ同じ時刻に、少数のヌミディア騎兵が田野を略奪し、農民たちに広く恐怖を植え付けたという噂が、タレントゥムに先んじて届いていた。
§25.9.6ad quem nuntium nihil ultra motus praefectus Romanus, quam ut partem equitum postero die luce prima iuberet exire ad arcendum populationibus hostem;
この知らせに対して、ローマの守備隊長は、翌日の夜明けに騎兵の一部が出撃して敵を略奪から阻止するように命じること以外には、それ以上動揺しなかった。
§25.9.7in cetera adeo nihil ab eo intenta cura est, ut contra pro argumento fuerit illa procursatio Numidarum Hannibalem exercitumque e castris non movisse.
その他の点に関しては、彼によって注意が払われることは全くなかったので、むしろ逆に、ヌミディア人のあの突撃は、ハニバルとその軍勢が陣営から動いていないことの証拠となったほどであった。
§25.9.8Hannibal concubia nocte movit.
ハニバルは夜の更けた頃に出発した。
dux Philemenus erat cum solito captae venationis onere;
案内人はピレメノスであり、いつものように捕らえた獲物の荷を背負っていた。
ceteri proditores ea, quae composita erant, expectabant.
他の裏切り者たちは、あらかじめ取り決められていた事柄を待ち受けていた。
§25.9.9convenerat autem, ut Philemenus portula adsueta venationem inferens armatos induceret, parte alia portam Temenitida adiret Hannibal.
ところで、ピレメノスがいつもの小門から獲物を運び入れつつ武装兵を引き入れること、別の側からハニバルがテメニティス門に接近することが合意されていた。
§25.9.10ea mediterranea regio est orientem spectans, busta aliquantum intra moenia includunt.
そこは東を向いた内陸の地区であり、墓地がいくらか城壁の内部に含まれていた。
cum portae adpropinquaret, editus ex composito ignis ab Hannibale est refulsitque idem redditum ab Nicone signum;
彼が門に近づいたとき、取り決め通りにハニバルによって火が掲げられ、ニコから返された同じ合図が輝き返した。
extinctae deinde utrimque flammae sunt.
その後、両方で火が消された。
§25.9.11Hannibal silentio ducebat ad portam.
ハニバルは静寂の中、門へと軍を導いていた。
Nico ex improuiso adortus sopitos vigiles in cubilibus suis obtruncat portamque aperit.
ニコは不意を襲って、寝床で眠りこけている番兵たちを斬り殺し、門を開けた。
§25.9.12Hannibal cum peditum agmine ingreditur, equites subsistere iubet, ut, quo res postulet, occurrere libero campo possint.
ハニバルは歩兵の列とともに入城し、騎兵には、事態が要求する場所へ、開けた平野で駆けつけることができるように、外にとどまるように命じた。
et Philemenus portulae parte alia, qua commeare adsuerat, adpropinquabat.
一方、ピレメノスは、行き来することに慣れていた別の側の小門に近づいていた。
§25.9.13nota vox eius et familiare iam signum cum excitasset vigilem, dicente vix sustineri grandis bestiae onus, portula aperitur.
彼の聞き慣れた声とお馴染みの合図が番兵を目覚めさせたとき、巨大な獣の重みにほとんど耐えられないと彼が言うと、小門が開けられた。
§25.9.14inferentes aprum duos iuvenes secutus ipse cum expedito venatore vigilem incautius miraculo magnitudinis in eos, qui ferebant, versum venabulo traicit.
イノシシを運び入れる二人の若者に続いて、彼自身が、軽装の猟師とともに、イノシシの大きさの驚異によってそれを運んでいる者たちの方にかなり油断して注意を向けていた番兵を猟槍で突き刺した。
§25.9.15ingressi deinde triginta fere armati ceteros vigiles obtruncant refringuntque portam proximam, et agmen sub signis confestim inrupit.
その後、侵入した約三十名の武装兵が、残りの番兵たちを斬り殺し、隣接する大門を壊して開き、軍勢が軍旗を掲げてただちに乱入した。
inde cum silentio in forum ducti Hannibali sese coniunxerunt.
そこから静かに広場へと導かれ、ハニバルに合流した。
§25.9.16tum duo milia Gallorum Poenus in tres divisa partis per urbem dimittit Tarentinosque ducessinglis partibus addit binos.
そのとき、カルタゴ人は、三つの部分に分けた二千名のガリア兵を都市の至る所に派遣し、それぞれの部分にタレントゥム人の案内人を二人ずつ付けた。
itinera quam maxume frequentia occupari iubet,
最も人通りの多い通りを占拠するように彼らに命じた。
§25.9.17tumultu orto Romanos passim caedi, oppidanis parci.
騒動が起こった際には、ローマ人たちをいたるところで殺害し、住民たちは容赦するように。
sed ut fieri id posset, praecipit iuvenibus Tarentinis, ut, ubi quem suorum procul vidissent, quiescere ac silere ac bono animo esse iuberent.
しかし、それが実行されうるように、彼はタレントゥムの若者たちに指示した。 彼らの味方の誰かを遠くに見かけたときには、落ち着いて、静かにし、元気を出すように言うようにと。

語釈・文法注

  1. 25.9.3denuntiato — 非人称的に用いられた完了分詞の独立奪格(ablatīvus absolūtus)であり、間接疑問節 `quo pergerent`(彼らがどこへ向かうか)を実質的な主語として従えている。
  2. 25.9.13dicente — 現在分詞の独立奪格で、意味上の主語(Philemene)が文脈から自明であるために省略されている。発言の内容として対格不定詞句 `vix sustineri grandis bestiae onus` を従えている。
  3. 25.9.14incautius — 比較対象が明示されない比較級の絶対的用法(絶対比較級)であり、「かなり油断して」「普段よりも注意を怠って」という意味を表す。
  4. 25.9.17parci — 与格支配動詞 `parcere`(容赦する)の非人称受動不定詞。与格補語 `oppidanis` を伴い、前節(25.9.16)の `iubet` に懸る。自動詞は受動態において非人称的にのみ用いられる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §25.9.1-25.9.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.9.1-25.9.17

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。