Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §25.10.1-25.10.10

ハニバルの市民懐柔とタレントゥムのローマ勢力略奪

764 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

タレントゥム市内は混乱に包まれるが、夜明けとともにカルタゴ軍による占領が明らかになる。ハニバルは住民を集めてローマ人への敵対を宣言し、市民に自宅を保護するための署名を命じて、ローマ人の資産を略奪させる。

§25.10.1iam tumultus erat clamorque, qualis esse in capta urbe solet;
すでに、占領された都市においてふつう起こるような、騒音と叫び声があった。
sed, quid rei esset, nemo satis pro certo scire.
しかし、何事であるかを、誰も十分に確実には知らなかった。
§25.10.2Tarentini Romanos ad diripiendam urbem credere coortos;
タレントゥム人たちは、ローマ人が都市を略奪するために立ち上がったのだと信じていた。
Romanis seditio aliqua cum fraude videri ab oppidanis mota.
ローマ人たちには、町の人々によって、何らかの欺瞞を伴う反乱が起こされたのだと思われた。
§25.10.3praefectus primo excitatus tumultu in portum effugit; inde acceptus scapha in arcem circumvehitur.
守備隊長は、最初の騒ぎで目覚めさせられて港へと逃げ去り、そこから小舟に受け入れられて、砦へと(海を)回って運ばれた。
§25.10.4errorem et tuba audita ex theatro faciebat, nam et Romana erat, a proditoribus ad hoc ipsum praeparata, et inscienter a Graeco inflata, quis aut quibus signum daret, incertum efficiebat.
劇場から聞こえたラッパの音もまた、混乱を引き起こしていた。 というのも、それはローマのものであり、裏切り者たちによってまさにこのために用意されたものであったが、ギリシア人によって下手(不慣れ)に吹き鳴らされたため、誰が、あるいは誰に対して合図を出しているのかを、不確かにしていたからである。
§25.10.5ubi inluxit, et Romanis Punica et Gallica arma cognita dubitationem exemerunt et Graeci Romanos passim caede stratos cernentes ab Hannibale captam urbem senserunt.
夜が明けると、ローマ人にとっては、見慣れたカルタゴとガリアの武具が(事態の)疑いを取り除き、ギリシア人は、ローマ人たちがいたるところで殺戮されて倒れているのを目にして、都市がハニバルによって占領されたことを悟った。
§25.10.6postquam lux certior erat et Romani, qui caedibus superfuerant, in arcem confugerant conticiscebatque paulatim tumultus, tum Hannibal Tarentinos sine armis convocare iubet.
明かりがより確かになり、殺戮を生き延びたローマ人たちが砦へ逃げ込み、騒ぎが次第に静まりつつあったとき、そのときハニバルは、タレントゥム人たちに武器を持たずに集まるように命じる。
§25.10.7convenere omnes, praeterquam qui cedentis in arcem Romanos ad omnem adeundam simul fortunam persecuti fuerant.
砦へと退却するローマ人たちに、彼らとすべての運命を共にするために付き従って追っていった者たちを除いて、全員が集まった。
§25.10.8ibi Hannibal benigne adlocutus Tarentinos testatusque, quae praestitisset civibus eorum, quos ad Trasumennum aut ad Cannas cepisset, §25.10.9simul in dominationem superbam Romanorum invectus, recipere se in domos suas quemque iussit et foribus nomen suum inscribere: se domos eas, quae inscriptae non essent, signo extemplo dato diripi iussurum.
そこでハニバルはタレントゥム人たちに親切に語りかけ、トラシメヌス湖あるいはカンナエで彼が捕らえていた彼らの市民(同胞)に対して、彼がどれほどの恩恵を施したかを証言し、同時に、ローマ人の傲慢な支配を非難し、各自が自分の家に帰り、戸口に自分の名前を書き記すようにと命じた。 名前が書かれていない家々は、すぐに合図を与えて略奪させるつもりである、と。
si quis in hospitio civis Romani _ vacuas autem tenebant domos — nomen inscripsisset eum se pro hoste habiturum.
もし誰かが、ローマ市民の宿舎に(もっとも、それらの家は空家になっていたのだが)自分の名前を書き記したなら、その者を敵とみなすであろう、と。
§25.10.10contione dimissa cum titulis notatae fores discrimen pacatae ab hostili domo fecissent, signo dato ad diripienda hospitia Romana passim discursum est.
集会が解散され、名前(銘記)によって印をつけられた戸口が、平和な家と敵の家との区別をなしたとき、合図が与えられ、ローマ人の宿舎を略奪するために、いたるところへ人々が駆け散った。
et fuit praedae aliquantum.
そして、かなりの略奪品があった。

語釈・文法注

  1. §25.10.1scire — scire, および §25.10.2 の credere, videri はいずれも歴史的不定詞(historical infinitive)であり、主格の主語(nemo, Tarentini, seditio aliqua)を伴う。叙述の緊迫感や生々しさを高める効果を持つ。
  2. §25.10.4incertum — 形容詞の中性単数対格。他動詞 efficiebat の目的語補語(objective complement)であり、間接疑問節 quis aut quibus signum daret が実質的な直接目的語として機能している。
  3. §25.10.7cedentis — cedentēs(現在分詞対格複数、Romanos を修飾)の古風な綴り。これに続く ad omnem adeundam simul fortunam は、前置詞 ad と動形容詞(gerundive)を用いた、目的を表す構文である。
  4. §25.10.10discursum est — 自動詞 discurrere の完了受動態中性単数形による非人称表現。「人々は駆け散った」という意味を表す。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §25.10.1-25.10.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.10.1-25.10.10

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。