Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §25.5.1-25.5.11

クラッススの最高神祇官選出と非常徴兵

759 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

徴税請負人の事件が決着した後、最高神祇官の選挙で若きプブリウス・リキニウス・クラッススが選出される。また、深刻な兵源不足に対処するため臨時三人委員が設置されて若者の徴兵が実施され、シキリアからはカンナエの敗残兵たちに関する書簡が元老院に届く。

§25.5.1hunc fraus publicanorum, deinde fraudem audacia protegens exitum habuit.
徴税請負人たちの不正、そして次にその不正を保護する不敵な態度が、このような結末を迎えた。
§25.5.2comitia inde pontifici maximo creando sunt habita.
その後、最高神祇官を選出するための選挙集会が開催された。
ea comitia novus pontifex M. Cornelius Cethegus habuit.
その選挙集会は、新任の神祇官マルクス・コルネリウス・ケテグスが主宰した。
§25.5.3tres ingenti certamine petierunt, Q. Fulvius Flaccus consul, qui et ante bis consul et censor fuerat, et T. Manlius Torquatus, et ipse duobus consulatibus et censura insignis, et P. Licinius Crassus, qui aedilitatem curulem petiturus erat.
三人の者が激しい競争の末に立候補した。 執政官クィントゥス・フルウィウス・フラックス(彼は以前に二度執政官を務め、監察官も務めていた)、ティトゥス・マンリウス・トルクァトゥス(彼自身も二度の執政官職と監察官職によって名高かった)、そしてプブリウス・リキニウス・クラッスス(彼はクルリス・エディリスに立候補しようとしていたところであった)である。
§25.5.4hic senes honoratosque iuvenis in eo certamine vicit.
この青年は、その競争において、老練で官職を経た者たちを破った。
ante hunc intra centum annos et viginti nemo praeter P. Cornelium Calussam pontifex maximus creatus fuerat, qui sella curuli non sedisset.
彼以前の百二十年間において、プブリウス・コルネリウス・カルッサを除いては、クルリス政務官の椅子に座ったことのない者で、最高神祇官に選出された者は一人もいなかった。
§25.5.5consules dilectum cum aegre conficerent quod inopia iuniorum non facile in utrumque, ut et novae urbanae legiones et supplementum veteribus scribere tum, §25.5.6sufficiebat, senatus absistere eos incepto vetuit et triumuiros binos creari iussit, alteros qui citra, alteros qui ultra quinquagesimum lapidem in pagis forisque et conciliabulis omnem copiam ingenuorum inspicerent et, §25.5.7si qui roboris satis ad ferenda arma habere viderentur, etiamsi nondum militari aetate essent, milites facerent.
執政官たちが徴兵を困難そうに進めている中、それは若者の不足のために、その当時、新しい都市軍団と旧軍団への補充兵の双方を徴募することの双方に容易には足りなかったためであるが、元老院は彼らがその企てを放棄することを禁じ、二組の三人委員を設置することを命じた。 一方の組は五十マイル石碑の手前で、他方の組は五十マイル石碑の彼方で、村落、市場、集会場において、すべての自由民の兵力を点検し、もし武器を執るのに十分な体力があるとみなされる者がいれば、たとえ未だ軍務適齢期に達していなくとも、兵士に就かせるようにした。
§25.5.8tribuni plebis, si iis videretur, ad populum ferrent, ut, qui minores septendecim annis sacramento dixissent, iis perinde stipendia procederent, ac si septendecim annorum aut maiores milites facti essent.
また、平民護民官たちは、もし彼らがよければ、十七歳未満で軍事宣誓を行った者たちに対して、十七歳かそれ以上の年齢で兵士になった場合と同様に、その軍歴が算入されるよう、民衆に提案することとした。
§25.5.9ex hoc senatus consulto creati triumviri bini conquisitionem ingenuorum per agros habuerunt.
この元老院勧告に基づき、設置された二組の三人委員たちは、地方一帯で自由民の徴募を行った。
§25.5.10eodem tempore ex Sicilia litterae Marci Marcelli de postulatis militum, qui cum P. Lentulo militabant, in senatu recitatae sunt.
同じ頃、シキリアからマルクス・マルケッルスの書簡が届き、プブリウス・レントゥルスの下で従軍していた兵士たちの要求について、元老院で朗読された。
§25.5.11Cannensis reliquiae cladis hic exercitus erat, relegatus in Siciliam, sicut ante dictum est ne ante Punici belli finem in Italiam reportarentur.
この軍勢は、前に述べられたように、ポエニ戦争が終結するまではイタリアに帰還させないという条件でシキリアへ左遷されていた、カンナエの敗戦の生き残りであった。

語釈・文法注

  1. 25.5.1hunc fraus publicanorum, deinde fraudem audacia protegens exitum habuit — hunc(指示形容詞、男性単数対格)は遥か後ろにある名詞 exitum に係る。このように、修飾語と被修飾語が大きく離隔する語順(hyperbaton)が用いられている。主語は fraus... deinde... audacia protegens である。
  2. 25.5.4qui sella curuli non sedisset — 否定の先行詞 nemo に続く関係節内で接続法過去完了(sedisset)が用いられており、過去における特徴・資格(「クルリス政務官の職を務めたことがないような人物」)を表す(特徴の接続法)。
  3. 25.5.5cum aegre conficerent quod inopia iuniorum non facile in utrumque ... sufficiebat — cum は時・状況あるいは譲歩の副詞節を導き、接続法 conficerent を取る。一方、理由を表す quod 節は客観的な事実(兵源が不足していたこと)を示すため直説法過去未完了 sufficiebat が使われている。in utrumque(双方に十分であること)の具体的な内容は、直後の ut 節(ut et... et...)で展開される。
  4. 25.5.8iis perinde stipendia procederent, ac si septendecim annorum aut maiores milites facti essent — iis(与格)は、直前の関係節 qui... dixissent の先行詞である。perinde... ac si は「あたかも〜であるかのように」という反実仮想の比較を表す接続詞句であり、従属節内には接続法過去完了 facti essent が用いられている。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §25.5.1-25.5.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.5.1-25.5.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。