Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §25.30.1-25.30.12

モエリクスの内通とナソス島の占領

784 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

マルケッルスの使節がシラクサに戻りローマ側の和平の意図を伝える。アクラディナの長官の一人であるヒスパニア人モエリクスがローマ軍と内通し、アレトゥサの泉付近の城門からローマ兵を引き入れたことで、マルケッルスはナソス(オルテュギア島)を容易に占領する。

§25.30.1in tempore legati a Marcello redierunt falsa eos suspicione incitatos memorantes, nec causam expetendae poenae eorum ullam Romanis esse.
\nちょうどよい時に使節たちがマルケッルスのもとから戻り、彼らが誤った疑念によって駆り立てられていたこと、そしてローマ人には彼らを罰する理由など何もないことを告げた。
§25.30.2erat e tribus Achradinae praefectis Hispanus, Moericus nomine.
\n\nアクラディナの3人の長官のうちに、モエリクスという名のヒスパニア人がいた。
ad eum inter comites legatorum de industria unus ex Hispanorum auxiliaribus est missus, qui sine arbitris Moericum nanctus primum, quo in statu reliquisset Hispaniam — et nuper inde venerat —, exponit: omnia Romanis ibi obtineri armis.
彼のもとへ、使節の随行員に紛れて、意図的にヒスパニア人の補助兵の一人が送り込まれた。 彼は第三者のいないところでモエリクスに会うと、まず自分がどのような状態でヒスパニアを去ったか――彼は最近そこから来たばかりであったが――を説明し、そこではすべてがローマの武力によって支配されていると告げた。
§25.30.3posse eum, si operae pretium faciat, principem popularium esse, seu militare cum Romanis seu in patriam reverti lubeat.
\n\nもし骨を折るに値する働きをすれば、ローマ軍とともに軍務に服するにせよ、祖国へ戻ることを望むにせよ、同胞たちの指導者になれるだろう、と彼は説いた。
contra, si malle obsideri pergat, quam spem esse terra marique clauso?
逆に、このまま包囲され続けることを望むなら、陸からも海からも封鎖されて、いかなる希望があるというのか。
§25.30.4motus his Moericus, cum legatos ad Marcellum mitti placuisset, fratrem inter eos mittit, qui per eundem illum Hispanum secretus; ab aliis ad Marcellum deductus cum fidem accepisset composuissetque agendae ordinem rei, Achradinam redit.
\n\nこれに動かされたモエリクスは、マルケッルスへ使節を派遣することが決定された際、彼らの中に自分の兄弟を送り込んだ。 兄弟は、あの同じヒスパニア人を介して他の使節から引き離され、マルケッルスのもとへ案内されて保証を受け取り、実行すべき作戦の段取りを決めると、アクラディナへと戻った。
§25.30.5tum Moericus, ut ab suspicione proditionis averteret omnium animos, negat sibi placere legatos commeare ultro citroque, neque recipiendum quemquam neque mittendum et, quo intentius custodiae serventur, opportuna dividenda praefectis esse, ut suae quisque partis tutandae reus sit.
\n\nそこでモエリクスは、裏切りの疑いから全員の目をそらすために、使節たちが頻繁に行き来することは好ましくなく、誰も受け入れるべきでも送り出すべきでもないと主張し、さらに警備をより厳重にするために、各長官にそれぞれの防衛区域を分割して割り当て、各自が自分の担当箇所の防衛に責任を負うようにすべきだと提案した。
omnes adsensi sunt.
全員がこれに賛同した。
§25.30.6partibus dividendis ipsi regio evenit ab Arethusa fonte usque ad ostium magni portus.
\n\n区域の分割に際して、彼自身にはアレトゥサの泉から大港の入り口までの地域が割り当てられた。
id ut scirent Romani, fecit.
彼はローマ人がこのことを知るように取り計らった。
§25.30.7itaque Marcellus nocte navem onerariam cum armatis remulco quadriremis trahi ad Achradinam assit exponique milites regione portae, quae prope fontem Arethusam est.
\n\nそこでマルケッルスは、夜間に武装兵を乗せた輸送船を四段櫂船の曳航によってアクラディナへと引き寄せさせ、アレトゥサの泉の近くにある門の区域に兵を上陸させるよう命じた。
§25.30.8hoc cum quarta vigilia factum esset expositosque milites porta, ut convenerat, recepisset Moericus, luce prima Marcellus omnibus copiis moenia Achradinae adgreditur ita,
\n\nこれが第四交替監視時に実行され、モエリクスが合意通りに、上陸した兵士たちを門から迎え入れると、夜明けとともにマルケッルスは全軍を率いてアクラディナの城壁を攻撃した。
§25.30.9ut non eos solum, qui Achradinam tenebant, in se converteret, sed ab Naso etiam agmina armatorum concurrerent relictis stationibus suis ad vim et impetum Romanorum arcendum.
\n\nそれは、アクラディナを守っていた者たちの注意を自分に引きつけるだけでなく、ナソスからも武装兵の部隊がローマ軍の攻撃と突撃を阻止するために、守備位置を離れて駆けつけるほどであった。
§25.30.10in hoc tumultu actuariae naves instructae iam ante circumvectaeque ad Nasum armatos exponunt, qui inproviso adorti semiplenas stationes et adapertas fores portae, qua paulo ante excurrerant armati, haud magno certamine Nasum cepere desertam trepidatione et fuga custodum.
\n\nこの混乱の最中に、あらかじめ準備されてナソスの周囲に回り込んでいた快速船が武装兵を上陸させた。 彼らは不意を突いて、半分空になった守備位置と、少し前に武装兵たちが打って出て行った開け放たれた門の扉を襲撃し、守備兵たちの動揺と逃亡によって見捨てられたナソスを、大した戦闘もなしに奪取した。
§25.30.11neque in ullis minus praesidii aut pertinaciae ad manendum quam in transfugis fuit, quia ne suis quidem satis credentes e medio certamine effugerunt.
\n\n逃亡兵たちほど、持ちこたえるための防備も根気も欠けている者はいなかった。 彼らは自分たちの味方さえ十分に信じていなかったので、戦闘のただ中から逃げ出したからである。
§25.30.12Marcellus, ut captam esse Nasum comperit et Achradinae regionem unam teneri Moericumque cum praesidio suis adiunctum, receptui cecinit, ne regiae opes, quarum fama maior quam res erat, diriperentur.
\n\nマルケッルスは、ナソスが占領され、アクラディナの一地域が確保され、モエリクスがその守備隊とともに味方に加わったことを知ると、王宮の財宝――その評判は実態よりも大きかったが――が略奪されるのを防ぐために、退却の合図を鳴らさせた。

語釈・文法注

  1. 25.30.1falsa eos suspicione incitatos memorantes — 現在分詞 memorantes(主格複数、主節の主語 legati を修飾)が、完了受動不定詞 incitatos [esse](対格主語は eos)を伴う対格不定詞構文(間接話法)を支配している。incitatos は eos(シラクサ人)に性・数・格を一致させた完了分詞。
  2. 25.30.3posse eum, si operae pretium faciat, principem popularium esse, seu militare cum Romanis seu in patriam reverti lubeat. contra, si malle obsideri pergat, quam spem esse terra marique clauso? — この箇所は全体が間接話法(oratio obliqua)で語られており、主節の動詞は不定詞(posse、および修辞的疑問文の主動詞である esse)となり、従属節の動詞(faciat, lubeat, pergat)は接続法現在をとる。clauso は、spem esse の意味上の主語である eum に呼応する与格、または eo が省略された独立奪格 clauso [eo](彼が封鎖された状態で)と解釈できる。
  3. 25.30.4secretus; — 一部の校訂本でここにセミコロンが置かれるが、secretus は形容詞(または完了分詞)であり、主語であるモエリクスの兄弟に係る。ab aliis とともに「他の使節たちから隔離されて、密かに」という意味を表す。
  4. 25.30.7trahi ad Achradinam assit — 写本に見られる assit は、文脈上 iussit(命じた)の誤記(または異読)とみなされ、これが後続の対格不定詞構文(navem... trahi... exponique milites)を支配している。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §25.30.1-25.30.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.30.1-25.30.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。