Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §25.28.1-25.28.9

シケリア軍の降伏交渉とシラクサでの政変

782 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

エピキュデスの逃亡などの報が届き、シケリア軍はマルケッルスと交渉を始める。さらに、シラクサ市内の指揮官たちを説得してエピキュデスの副官たちを殺害させ、市民たちにローマとの早期和解を促す。

§25.28.1quae ubi in castra Siculorum sunt nuntiata, Epicyden Syracusis excessisse, a Carthaginiensibus relictam insulam et prope iterum traditam 2 Romanis, §25.28.2legatos de condicionibus dedendae urbi explorata prius per conloquia voluntate eorum, qui obsidebantur, ad Marcellum mittunt.
これらのこと、すなわちエピキュデスがシラクサを脱出し、カルタゴ人によって島が放棄され、ほぼ再びローマ人に引き渡されたということがシケリア人の陣営に報じられると、彼らは、包囲されている者たちの意向をあらかじめ会談によって探った上で、都市を引き渡す条件について話し合うための使節をマルケッルスのもとへ派遣する。
§25.28.3cum haud ferme discreparet, quin, quae ubique regum fuissent, Romanorum essent, Siculis cetera cum libertate ac legibus suis servarentur, evocatis ad conloquium iis, quibus ab Epicyde creditae res erant, §25.28.4missos se simul ad Marcellum, simul ad eos ab exercitu Siculorum aiunt ut una omnium, qui obsiderentur quique extra obsidionem fuissent, fortuna esset, neve alteri proprie sibi paciscerentur quicquam.
かつて王たちに属していたものはすべてローマ人のものとし、シケリア人には、自由と独自の法律を伴うその他のものが維持される、という点についてほぼ異論がない状態になると、彼らはエピキュデスによって国政を託されていた者たちを会談に呼び出し、自分たちがシケリア人の軍勢から、マルケッルスのところへ、また同時に彼らのところへも派遣されたのだと告げた。 それは、包囲されている者たちと包囲の外にいる者たちすべての運命が一つになるようにするためであり、また、どちらか一方が自分たちのために個別に何らかの交渉をすることがないようにするためであった。
§25.28.5recepti deinde ab is, ut necessarios hospitesque adloquerentur, expositis, quae pacta iam cum Marcello haberent, oblata spe salutis perpulere eos, ut secum praefectos Epicydis Polyclitum et Philistionem et Epicyden, cui Sindon cognomen erat, adgrederentur.
その後、彼らに受け入れられ、親類や客友たちと言葉を交わす中で、すでにマルケッルスとの間でどのような約束を交わしているかを説明し、救済の希望を提示したことで、エピキュデスの副官たち、すなわちポリュクレイトス、ピリスティオン、およびシンドンというあだ名のエピキュデスを自分たちとともに襲撃するよう彼らを説得した。
§25.28.6interfectis iis et multitudine ad contionem vocata, inopiam quaeque ipsi inter se fremere occulti soliti erant conquesti, quamquam tot mala urgerent, negarunt fortunam accusandam esse, quod in ipsorum esset potestate, quamdiu ea paterentur.
彼らを殺害し、民衆を集会に招集した上で、窮乏や彼ら自身が密かに互いに不満を漏らし合っていた事柄を嘆き、これほど多くの災厄が押し寄せているとはいえ、それをいつまで忍び続けるかは自分たち次第であるのだから、運命を非難すべきではないと述べた。
§25.28.7Romanis causam oppugnandi Syracusas fuisse caritatem Syracusanorum, non odium;
ローマ人がシラクサを攻撃した理由は、シラクサ人への愛であって憎しみではなかった。
nam ut occupatas res ab satellitibus Hannibalis, deinde Hieronymi, Hippocrate atque Epicyde, audierint, tum bellum movisse et obsidere urbem coepisse, ut crudelis tyrannos eius, non ut ipsam urbem expugnarent.
なぜなら、ハニバルの、そしてのちにはヒエロニュムスの手下たち、すなわちヒポクラテスとエピキュデスによって国政が占拠されたと聞くやいなや、彼らは戦争を起こして都市の包囲を始めたのであり、それは都市の残虐な僭主たちを打ち倒すためであって、都市そのものを攻略するためではなかったからである。
§25.28.8Hippocrate vero interemptoEpicyde intercluso ab Syracusis et praefectis eius occisis, Carthaginiensibus omni possessione Siciliae terra marique pulsis — quam superesse causam Romanis, cur non perinde ac si Hiero ipse viveret, unicus Romanae amicitiae cultor, incolumis Syracusas esse velint?
しかし今や、ヒポクラテスは死に、エピキュデスはシラクサから遮断され、その副官たちは殺害され、カルタゴ人たちは陸からも海からもシケリアのすべての領有から駆逐されたのである。 ローマ人にとって、シラクサが、かつてローマの友情の唯一無二の崇拝者であったヒエロン自身が生きているかのように無傷で存続することを望まない理由が、ほかに何一つ残されているだろうか。
§25.28.9itaque nec urbi Qec hominibus aliud periculum quam ab semet ipsis ese, si occasionem reconciliandi se Romanis praetermisissent;
したがって、もしローマ人と和解する機会を逃してしまうならば、都市にとっても人々にとっても、自分自身によるもの以外のいかなる危険もない。
eam autem, qualis illo momento horae sit, nullam deinde fore, si simul liberatas ab impotentibus tyrannis Syracusas esse et applicare se Romanis apparuisset.
そして、シラクサが横暴な僭主たちから解放されたことと、ローマ人に身を寄せることが(直ちに)示されたなら、その時限りの機会であり、その後にはもはやそのような機会は存在しないであろう。

語釈・文法注

  1. 25.28.1quae ubi in castra Siculorum sunt nuntiata, Epicyden Syracusis excessisse... — quae は先行する出来事を指す接続関係代名詞の中性複数(主格)。Epicyden ... excessisse およびそれ以下は、受動態の動詞 nuntiata sunt の主語(実質的な名詞節)として機能している対格不定詞(AcI)構文である。
  2. 25.28.2legatos de condicionibus dedendae urbi — dedendae urbi は動形容詞(ゲルンディウーム)が名詞 urbs に一致した形。一部の写本等で属格 urbis とする異読もあるが、与格形として伝わる場合は「目的」を表す与格(都市を引き渡すための条件)か、condicionibus にかかる形容詞的表現として解釈される。
  3. 25.28.3cum haud ferme discreparet, quin... — haud ferme discreparet は「〜にほとんど相違・異論がない」を意味する非人称的な表現(接続法未完了過去)。疑念や不同意を示す語のあとに続く quin 節(「…ということについて」)を導いている。
  4. 25.28.6quod in ipsorum esset potestate, quamdiu ea paterentur. — 全体が negarunt fortunam accusandam esse(運命を非難すべきではないと言った)に依存する間接話法(伝聞・理由)の枠内にあるため、理由の quod 節(esset)およびその中の関係(限度)節(paterentur)の双方が接続法をとっている。
  5. 25.28.9eam autem, qualis illo momento horae sit, nullam deinde fore, si simul... — eam は前文の occasionem(機会)を指す。挿入された関係節 qualis ... sit(〜のような性質のものであるが)の動詞 sit は、現在の客観的事実または話し手の現在の評価を間接的に指し示すため接続法現在になっている。後続の si 節は、仮定の条件を示す(過去完了接続法 apparuisset)。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §25.28.1-25.28.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:25.28.1-25.28.9

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。