§24.8.1“Si aut pacem in Italia aut id bellum eumque hostem haberemus, in quo neglegentiae laxior locus esset, qui vestris studies, quae in campum ad mandandos, quibus velitis, honores adfertis, moram ullam offerret, is mihi parum meminisse videretur vestrae libertatis;
「もし私たちがイタリアにおいて平和を享受しているか、あるいは、不注意の余地がもっとあるような戦争や敵を抱えているならば、あなた方が望む人々に官職を託すためにマルスの原に携えてくる熱意に対して、いかなる遅延をももたらす者も、私には、あなた方の自由をほとんど考慮していないように思われるだろう。
§24.8.2sed cum in hoc bello, in hoc hoste numquam ab ullo duce sine ingenti nostra clade erratum sit, eadem vos cura, qua in aciem armati descenditis, inire suffragium ad creandos consules decet et sibi sic quemque dicere:
しかし、この戦争において、この敵に対しては、いかなる将軍によっても我々の甚大な惨害なしに過ちが犯されたことは一度もないのだから、あなた方が武装して戦列に下りていくのと同じ注意深さをもって、執政官を選出するための投票に臨み、各自が心の中でこのように言うのがふさわしい。
§24.8.3“Hannibali imperatori parem consulem nomino.
『私は、将軍ハンニバルに匹敵する執政官を指名する。
” hoc anno ad Capuam Vibellio Taureae, Campano summo equiti, provocanti summus Romanus eques Asellus Claudius est oppositus.
』今年、カプアにおいて、カンパニア随一の騎兵ヴィベッリウス・タウレアの挑戦に対し、ローマ随一の騎兵アセルス・クラウディウスが対抗して立たされた。
§24.8.4adversus Gallum quondam provocantem in ponte Anienis T. Manlium fidentem et animo et viribus misere maiores nostri.
かつて、アニオ川の橋の上で挑戦してきたガリア人に対し、我々の先祖は、気力と体力の双方に自信を持っていたティトゥス・マンリウスを送り出した。
§24.8.5eandem causam haud multis annis post fuisse non negaverim, cur M. Valerio non diffideretur adversus similiter provocantem arma capienti Gallum ad certamen.
それからそれほど経たない年ののち、同様に挑戦してきたガリア人に対抗して決闘のために武器を取ったマルクス・ウァレリウスが信頼された理由も、同じであったことを私は否定しない。
§24.8.6quem ad modum pedites equitesque optamus ut validiores, si minus, ut pares hosti habeamus, ita duci hostium parem imperatorem quaeramus.
歩兵や騎兵については、敵より強いか、それが叶わずとも敵に匹敵する者を抱えることを我々が望むのと同様に、敵の将軍に匹敵する最高司令官を我々は求めるべきである。
§24.8.7cum, qui est summus in civitate dux, eum legerimus, tamen repente lectus, in annum creatus adversus veterem ac perpetuum imperatorem comparabitur, nullis neque temporis nec iuris inclusum angustiis, quo minus ita omnia gerat administretque, ut tempora postulabunt belli;
国家の中で最高である将軍を我々が選んだとしても、突如選ばれ、一年間の任期で任命された者が、長年の、かつ任期のない将軍と比較されることになるのだ。 その敵将は、時間や法律のいかなる制約にも縛られておらず、戦争の状況が要求する通りにあらゆることを行い、管理することをいささかも妨げられない。
§24.8.8nobis autem in apparatu ipso ac tantum incohantibus res annus circumagitur.
しかし我々にとっては、準備そのものの最中に、また物事をようやく開始しつつあるときに、一年が過ぎ去ってしまう。
§24.8.9quoniam, quales viros creare vos consules deceat, satis est dictum, restat, ut pauca de eis, in quos praerogativae favor inclinavit, dicam.
あなた方がどのような人々を執政官に選出するのがふさわしいかについては十分に語られたので、あとは、優先投票権の支持が傾いた人々について、少し述べるだけである。
§24.8.10M. Aemilius Regillus flamen est Quirinalis, quem neque mittere a sacris neque retinere possumus, ut non deum aut belli deseramus curam.
マルクス・アエミリウス・レギッルスはクゥィリーヌスの祭司であり、神々への配慮か、あるいは戦争への配慮のいずれかを我々が放棄することなしには、彼を神聖な義務から送り出すことも、また引き留めておくこともできない。
§24.8.11Otacilius sororis meae filiam uxorem atque ex ea liberos habet;
オタキリウスは、私の姉妹の娘を妻とし、彼女との間に子供をもうけている。
ceterum non ea vestra in me maioresque meos merita sunt, ut non potiorem privatis necessitudinibus rem publicam habeam.
しかし、私や私の先祖に対するあなた方の功績は、私が私的な絆よりも国家を優先しないほど、小さなものではない。
§24.8.12quilibet nautarum vectorumque tranquillo mari gubernare potest;
穏やかな海であれば、水夫や乗客の誰であっても舵を取ることができる。
ubi saeva orta tempestas est ac turbato mari rapitur vento navis, tum viro et gubernatore opus est.
しかし、激しい嵐が起こり、荒れ狂う海で船が風にさらわれるときには、本物の男と操舵手が必要となる。
§24.8.13non tranquillo navigamus, sed iam aliquot procellis submersi paene sumus;
我々は穏やかな海を航海しているのではなく、すでにいくつかの嵐によってほとんど沈没しかかっている。
itaque, quis ad gubernacula sedeat, summa cura providendum ac praecavendum vobis est in minore te experti, T. Otacili, re sumus;
それゆえ、誰が舵の前に座るべきか、あなた方は最大の注意をもって見極め、警戒せねばならない。 ティトゥス・オタキリウスよ、我々はより小さな事柄においてお前を試した。
haud sane, cur ad maiora tibi fidamus, documenti quicquam dedisti.
お前は、より大きな事柄において我々がお前を信頼すべきいかなる証拠も、まったく示さなかった。
§24.8.14classem hoc anno, cui tu praefuisti, trium rerum causa paravimus, ut Africae oram popularetur, ut tuta nobis Italiae litora essent, ante omnia ne supplementum cum stipendio commeatuque ab Carthagine Hannibali transportaretur.
今年、お前が指揮した艦隊を、我々は三つの目的のために準備した。 アフリカの沿岸を荒らすため、我々にとってイタリアの海岸を安全にするため、そして何よりも、カルタゴからの増援部隊が給与や補給物資とともにハンニバルへ輸送されないようにするためである。
§24.8.15create consulem T. Otacilium non dico, si omnia haec, sed si aliquid eorum rei publicae praestitit.
もしティトゥス・オタキリウスが、これらすべてではなくとも、そのうちの何か一つでも国家のために果たしたというのなら、彼を執政官に選びなさい、と私は言おう。
sin autem te classem obtinente adiumenta omnia belli velut pacato mari navibus Hannibali tuta atque integra ab domo venerunt, §24.8.16si ora Italiae infestior hoc anno quam Africae fuit, quid dicere potes, cur te potissimum ducem Hannibali hosti opponamus?
しかし、お前が艦隊を指揮していたにもかかわらず、まるで平和な海であるかのように、ハンニバルへの戦争のすべての援助が、本国から船で、安全に、かつ無傷で届いたのであれば、もし今年、イタリアの沿岸がアフリカの沿岸よりも危険であったならば、なぜ我々が他ならぬお前を敵ハンニバルに対抗する将軍として据えねばならないのか、お前は何と言い訳できるのか。
§24.8.17si consul esses, dictatorem dicendum exemplo maiorum nostrum censeremus, nec tu id indignari posses, aliquem in civitate Romana meliorem bello haberi quam te.
もしお前が執政官であったなら、我々は先祖の例に従って独裁官を指名すべきだと考えただろうし、ローマ市民の中に自分よりも戦争に優れた者がいるとみなされることをお前は憤ることもできなかっただろう。
magis nullius interest quam tua, T. Otacili, non imponi cervicibus tuis onus, sub quo concidas.
ティトゥス・オタキリウスよ、お前がその下で崩れ落ちてしまうような重荷が、お前の首に課せられないことは、誰よりもお前自身にとって最も利益になることなのだ。
§24.8.18ego magnopere suadeo moneoque, eodem animo, quo, si stantibus vobis in acie armatis repente deligendi duo imperatores essent, quorum ductu atque auspicio dimicaretis, §24.8.19hodie quoque consules creetis, quibus sacramento liberi vestri dicant, ad quorum edictum conveniant, sub quorum tutela atque cura militent.
私は、もしあなた方が武装して戦列に立っているときに、その指揮と鳥占権のもとで戦うべき二人の将軍を突如として選ばねばならなくなったとしたら抱くであろうのと同じ覚悟をもって、今日もまた、あなた方の子らが忠誠の誓いを立て、その布告に従って集まり、その保護と配慮のもとで軍役に就くような執政官を、選出しなさいと強く勧め、警告する。
§24.8.20lacus Trasumennus et Cannae tristia ad recordationem exempla, sed ad praecavendas similes clades utilia documento sunt.
トラシメヌス湖とカンナエは、思い出すには悲痛な例であるが、同様の惨害を未然に防ぐための教訓としては有用である。
praeco, Aniensem iuniorum in suffragium revoca.
布告係よ、アニエンシス・トリブスの若者組を再び投票に呼び戻せ。
”
」