Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §24.8.1-24.8.20

法比乌斯要求执政官选举重新投票

第 713 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

昆克图斯·法比乌斯在民会上发表演说,强调面对强大的汉尼拔需要具备最高能力的执政官。他敦促拥有优先投票权的百人队重新考虑对缺乏足够实绩的奥塔基里乌斯等人的提名,并要求重新投票。

§24.8.1“Si aut pacem in Italia aut id bellum eumque hostem haberemus, in quo neglegentiae laxior locus esset, qui vestris studies, quae in campum ad mandandos, quibus velitis, honores adfertis, moram ullam offerret, is mihi parum meminisse videretur vestrae libertatis; §24.8.2sed cum in hoc bello, in hoc hoste numquam ab ullo duce sine ingenti nostra clade erratum sit, eadem vos cura, qua in aciem armati descenditis, inire suffragium ad creandos consules decet et sibi sic quemque dicere: §24.8.3“Hannibali imperatori parem consulem nomino.
“如果我们正在意大利享受和平,或者面对的是一场可以有更多疏忽余地的战争和敌人,那么任何对你们为了将官职托付给心仪之人而带到广场上的热情设置阻碍的人,在我看来,都显得太不尊重你们的自由了;但是,在这场战争中,面对这个敌人,任何将领所犯下的错误无一不给我们带来巨大的惨败,因此,你们应当以披挂整齐走向战场时同样的谨慎态度去参加选举执政官的投票,并且每个人都应该在心中这样对自己说: ‘我提名一位能与统帅汉尼拔相匹敌的执政官。
” hoc anno ad Capuam Vibellio Taureae, Campano summo equiti, provocanti summus Romanus eques Asellus Claudius est oppositus.
’今年在卡普亚,面对坎帕尼亚最杰出的骑士维贝里乌斯·陶雷亚的挑战,罗马最杰出的骑士阿塞鲁斯·克劳狄乌斯被派去迎战。
§24.8.4adversus Gallum quondam provocantem in ponte Anienis T. Manlium fidentem et animo et viribus misere maiores nostri.
曾经面对在阿尼奥河桥上进行挑战的民,我们的祖先派出了对自己的勇气和力量都充满信心的提图斯·曼利乌斯。
§24.8.5eandem causam haud multis annis post fuisse non negaverim, cur M. Valerio non diffideretur adversus similiter provocantem arma capienti Gallum ad certamen.
我不否认,在没过多少年之后,当马尔库斯·瓦莱里乌斯面对同样发起挑战的民拿起武器准备决斗时,人们没有对他失去信任,原因也是一样的。
§24.8.6quem ad modum pedites equitesque optamus ut validiores, si minus, ut pares hosti habeamus, ita duci hostium parem imperatorem quaeramus.
正如我们希望拥有比敌人更强、至少能与敌人匹敌的步兵和骑兵一样,我们也应当寻找一位能与敌军首领相匹敌的最高统帅。
§24.8.7cum, qui est summus in civitate dux, eum legerimus, tamen repente lectus, in annum creatus adversus veterem ac perpetuum imperatorem comparabitur, nullis neque temporis nec iuris inclusum angustiis, quo minus ita omnia gerat administretque, ut tempora postulabunt belli; §24.8.8nobis autem in apparatu ipso ac tantum incohantibus res annus circumagitur.
即使我们选出了城邦中最优秀的将领,然而,这个突然被选出、任期仅为一年的人,将要去对抗一位经验丰富且终身的统帅,后者不受任何时间或法律的限制,能够完全按照战争局势的需要来处理和管理一切事务;而对我们来说,就在筹备的过程中以及事情刚刚开始的时候,一年就已经过去了。
§24.8.9quoniam, quales viros creare vos consules deceat, satis est dictum, restat, ut pauca de eis, in quos praerogativae favor inclinavit, dicam.
既然关于你们应当选举什么样的人担任执政官已经说得足够多了,剩下的就是我对那些获得优先投票权百人队青睐的人稍微说几句。
§24.8.10M. Aemilius Regillus flamen est Quirinalis, quem neque mittere a sacris neque retinere possumus, ut non deum aut belli deseramus curam.
马尔库斯·埃米利乌斯·雷吉鲁斯是奎里努斯的祭司,我们既不能让他离开祭祀职责,也不能在不放弃对神明或对战争的关注的前提下挽留他。
§24.8.11Otacilius sororis meae filiam uxorem atque ex ea liberos habet; ceterum non ea vestra in me maioresque meos merita sunt, ut non potiorem privatis necessitudinibus rem publicam habeam.
奥塔基里乌斯娶了我姐妹的女儿,并与她育有子女;然而,你们对我以及我祖先的恩德,绝非能让我将私人关系置于国家利益之上的程度。
§24.8.12quilibet nautarum vectorumque tranquillo mari gubernare potest; ubi saeva orta tempestas est ac turbato mari rapitur vento navis, tum viro et gubernatore opus est.
在风平浪静的海面上,任何水手和乘客都可以掌舵;但当狂风大作、海面汹涌、船只被风裹挟时,就需要一个真正的汉子和掌舵人了。
§24.8.13non tranquillo navigamus, sed iam aliquot procellis submersi paene sumus;
我们现在并非在平静中航行,而是已经几乎被好几场暴风雨吞没了;因此,由谁来坐在舵手的位置上,是你们必须以极大的关注来预先防范和准备的。
itaque, quis ad gubernacula sedeat, summa cura providendum ac praecavendum vobis est in minore te experti, T. Otacili, re sumus; haud sane, cur ad maiora tibi fidamus, documenti quicquam dedisti.
提图斯·奥塔基里乌斯,我们在一件较小的事情上考验过你;你确实没有给出任何凭据,能让我们在更重大的事情上信任你。
§24.8.14classem hoc anno, cui tu praefuisti, trium rerum causa paravimus, ut Africae oram popularetur, ut tuta nobis Italiae litora essent, ante omnia ne supplementum cum stipendio commeatuque ab Carthagine Hannibali transportaretur.
今年,我们为了三个目的准备了你所指挥的舰队:蹂躏非洲海岸,确保意大利海岸对我们安全,以及最关键的,防止援军带着军饷和补给从迦太基运送给汉尼拔。
§24.8.15create consulem T. Otacilium non dico, si omnia haec, sed si aliquid eorum rei publicae praestitit.
如果提图斯·奥塔基里乌斯为国家做到了这些事情中的哪怕一件,而不是全部,我都不会说‘不要选他为执政官’。
sin autem te classem obtinente adiumenta omnia belli velut pacato mari navibus Hannibali tuta atque integra ab domo venerunt, §24.8.16si ora Italiae infestior hoc anno quam Africae fuit, quid dicere potes, cur te potissimum ducem Hannibali hosti opponamus?
但如果在你掌控舰队期间,战争的一切援助都犹如在太平无事的海面上一样,安然无恙地从本国用船只送到了汉尼拔手中,如果今年意大利的海岸比非洲的海岸还要危险,你凭什么能说,我们应该偏偏推举你作为将领去对抗敌人汉尼拔?
§24.8.17si consul esses, dictatorem dicendum exemplo maiorum nostrum censeremus, nec tu id indignari posses, aliquem in civitate Romana meliorem bello haberi quam te.
如果你是执政官,我们会主张按照我们祖先的先例任命一位独裁官,你也无法为此感到愤怒,即在罗马城邦中有人被认为在军事上比你更优秀。
magis nullius interest quam tua, T. Otacili, non imponi cervicibus tuis onus, sub quo concidas.
提图斯·奥塔基里乌斯,没有任何人的利益比你自己的利益更在于:不要把一副会让你压垮的重担强加在你的肩膀上。
§24.8.18ego magnopere suadeo moneoque, eodem animo, quo, si stantibus vobis in acie armatis repente deligendi duo imperatores essent, quorum ductu atque auspicio dimicaretis, §24.8.19hodie quoque consules creetis, quibus sacramento liberi vestri dicant, ad quorum edictum conveniant, sub quorum tutela atque cura militent.
我极力劝告并警告你们,要抱着同样的心态——就如同你们全副武装站在战场上,突然需要挑选两位将领,在他们的指挥和神启下战斗一样—— 今天也选举出执政官,让你们的孩子向他们宣誓效忠,在他们的号令下集结,在他们的保护和关怀下服役。
§24.8.20lacus Trasumennus et Cannae tristia ad recordationem exempla, sed ad praecavendas similes clades utilia documento sunt.
特拉西梅努斯湖和坎尼是令人痛心的回忆,但作为防止类似惨败的教训却是有益的。
praeco, Aniensem iuniorum in suffragium revoca.
传令兵,召回阿尼恩西斯部族的青年组重新投票。

词汇与语法注释

  1. §24.8.1Si aut pacem... haberemus... is mihi... videretur — 表示与现在事实相反的虚拟条件句(未完成过去时虚拟语气)。由主格关系代词 `qui` 引导的从句 `qui vestris studiis... moram ullam offerret` 具有条件意味(“如果有人带来任何阻碍”),并修饰主句的主语指示代词 `is`。
  2. §24.8.2numquam ab ullo duce sine ingenti nostra clade erratum sit — 无人称被动语态 `erratum sit`(犯下错误),并带有所述行为者介词 `ab` + 夺格 `ullo duce` 的结构。
  3. §24.8.5M. Valerio non diffideretur — 支配与格的动词 `diffido`(不信任)的被动语态。在拉丁语中,当支配与格的不及物动词变为被动语态时,采用单数第三人称的无人称句式,而原本的与格(`M. Valerio`)保持不变。
  4. §24.8.7nullis neque temporis nec iuris inclusum angustiis, quo minus ita omnia gerat — 由表示阻碍或限制的表达(此处为 `nullis... inclusum angustiis`)所引导的 `quo minus` + 虚拟语气(`gerat`)句式,意为“不被限制去进行……”。
  5. §24.8.11non ea vestra in me maioresque meos merita sunt, ut non... — 由 `ea... ut non...` 引导的结果从句。通过双重否定(“并非那样的……以至于不……”)来表达强烈的肯定:“我当然会把国家置于私人关系之上”。
  6. §24.8.17magis nullius interest quam tua — 无人称动词 `interest`(关乎、重要)在表示与之相关的人为第一、第二人称代词时,使用所有形容词的阴性单数夺格形式(`tua`),而对于其他名词或代词则使用属格(`nullius`)。意为“这不关任何人的事,而最关乎你的利益”。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §24.8.1-24.8.20. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.8.1-24.8.20

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。