Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §24.30.1-24.30.14

マルケッルスによるレオンティニ攻略と流言

735 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

マルケッルスは怒り狂うローマ軍を率いてレオンティニを電撃的に攻略する。一方、シラクーサの援軍はローマ軍による虐殺という虚偽の噂を信じて動揺し、逃亡中のヒッポクラテスとエピキュデスはクレタ兵の部隊に保護を求める。

§24.30.1Marcellus cum omni exercitu profectus in Leontinos, Appio quoque accito, ut altera parte adgrederetur, tanto ardore militum est usus ab ira inter condiciones pacis interfectae stationis, ut primo impetu urbem expugnarent.
マルケッルスは全軍を率いてレオンティニへ向けて出発し、アッピウスをも招集して、彼が別の側から攻撃するようにした。 そして、和平条件の協議中に警備部隊が殺害されたことに対する怒りから生じた、兵士たちの凄まじい熱意を利用し、最初の突撃で都市を攻略した。
§24.30.2Hippocrates atque Epicydes, postquam capi muros refringique portas videre, in arcem sese cum paucis recepere;
ヒッポクラテスとエピキュデスは、城壁が占領され、門が打ち破られるのを見ると、少数の者たちとともに砦へと退却した。
inde clam nocte Herbesum perfugiunt.
そこから彼らは夜間に密かにヘルベススへと逃亡した。
§24.30.3Syracusanis octo milium armatorum agmine profectis domo ad Mylan flumen nuntius occurrit captam urbem esse, cetera falsa mixta veris ferens:
シラクーサから八千人の武装兵の隊列を率いて出発したシラクーサ人たちに、ミラス川の近くで、都市が占領されたという知らせが届いた。 その知らせは、真実に虚偽が交ざったその他の情報を運んでいた。
§24.30.4caedem promiscuam militum atque oppidanorum factam, nec quicquam puberum arbitrari superesse; direptam urbem, bona locupletium donata.
すなわち、兵士と町民の無差別な虐殺が行われ、成人の男子は一人も残っていないと思われること、都市は略奪され、富裕層の財産は分け与えられたこと、である。
§24.30.5ad nuntium tam atrocem constitit agmen, concitatisque omnibus duces — erant autem Sosis ac Dinomenes —, quid agerent, consultabant.
あまりに非道な知らせに隊列は立ち止まり、全員が激昂する中、指揮官たち――彼らはソシスとディノメネスであった――は、どうすべきか協議した。
§24.30.6terroris speciem haud vanam mendacio praebuerant verberati ac securi percussi transfugae ad duo milia hominum;
鞭打たれ、斧で斬首された、およそ二千人にのぼる亡命者たちの存在が、その虚偽の知らせに、あながち根拠のないわけではない恐怖の様相を与えていた。
§24.30.7ceterum Leontinorum militumque aliorum nemo post captam urbem violatus fuerat, suaque omnia eis, nisi quae primus tumultus captae urbis absumpserat, restituebantur.
しかし、都市の占領後、レオンティニ人やその他の兵士たちで危害を加えられた者は一人もおらず、都市占領の最初の混乱で失われたものを除き、彼らのすべての財産は彼らに返還されていた。
§24.30.8nec ut Leontinos irent, proditos ad caedem commilitones querentes, perpelli potuere, nec ut eodem loco certiorem nuntium expectarent.
彼ら(シラクーサの兵士たち)は、虐殺のために戦友たちが裏切られたと訴えて、レオンティニへ進むことも、同じ場所でより確実な知らせを待つことも、説得され得なかった。
§24.30.9cum ad defectionem inclinatos animos cernerent praetores, sed eum motum haud diuturnum fore, si duces amentiae sublati essent, exercitum ducunt Megara,
プラエトルたちは、兵士たちの心が反乱へと傾いているのを見たが、もしこの狂気の指導者たちが取り除かれるならば、その動揺は長くは続かないと考え、軍をメガラへと率いた。
§24.30.10ipsi cum paucis equitibus Herbesum proficiscuntur spe territis omnibus per proditionem urbis potiundae.
彼ら自身は、全員が恐怖に陥っている隙に、裏切りによって都市を占領できるという希望を抱いて、少数の騎兵とともにヘルベススへと出発した。
§24.30.11quod ubi frustra eis fuit inceptum, vi agendum rati postero die Megaris castra movent, ut Herbesum omnibus copiis oppugnarent.
その企てが徒労に終わると、彼らは力によって行動すべきだと考え、翌日メガラから陣を引き払い、全軍をもってヘルベススを攻撃しようとした。
§24.30.12Hippocrates et Epicydes, non tam tutum prima specie quam unum spe undique abscisa consilium esse rati, ut se militibus permitterent et adsuetis magna ex parte sibi et tura fama caedis commilitonum accensis, obviam agmini procedunt.
ヒッポクラテスとエピキュデスは、一見安全ではないが、あらゆる希望が絶たれた中では唯一の策と考え、兵士たち(彼らは大半が自分たちに慣れ親しんでおり、また戦友たちの虐殺の噂によって激昂していた)に身を委ねることにし、隊列を迎えに進み出た。
§24.30.13prima forte signa sescentorum Cretensium erant, qui apud Hieronymum meruerant sub eis et Hannibalis beneficium habebant, capti ad Trasumennum inter Romanorum auxilia dimissique.
偶然にも、先頭の部隊は六百人のクレタ兵であった。 彼らはヒエロニュモスの下で彼らの指揮下で従軍したことがあり、ハニバルの恩義を蒙っていた。 彼らはトラシメヌス湖でローマの補助軍に加わっていて捕らえられ、釈放された者たちであった。
§24.30.14quos ubi ex signis armorumque habitu cognovere, Hippocrates atque Epicydes ramos oleae ac velamenta alia supplicum porrigentes orare, ut reciperent sese, receptos tutarentur, neu proderent Syracusanis, a quibus ipsi mox trucidandi populo Romano dederentur.
彼らの軍旗と武装の様子から彼らであると分かると、ヒッポクラテスとエピキュデスは、オリーブの枝やその他の嘆願者の印を差し出しながら、自分たちを受け入れ、受け入れたからには保護してほしい、そして自分たちをシラクーサ人に引き渡さないでほしい、彼らシラクーサ人は間もなく自分たちを虐殺させるためにローマ民衆に引き渡すであろうから、と懇願した。

語釈・文法注

  1. 24.30.1ab ira inter condiciones pacis interfectae stationis — 「和平条件の(交渉の)最中に警備部隊が殺害されたことに対する怒りから」。"interfectae stationis" は過去分詞(interfectae)が名詞(stationis)を修飾し、その「名詞が〜されたこと(行為・事実)」を意味する、いわゆるアブ・ウルベ・コンディタ(ab urbe condita)型の構成をとる属格であり、先行する "ira" にかかっている。
  2. 24.30.6terroris speciem haud vanam mendacio praebuerant — 「その虚偽(mendacio)に対して、あながち根拠のないわけではない恐怖の様相(terroris speciem)を与えていた」。"mendacio" は与格で、動詞 "praebuerant"(主語は transfugae)の間接目的語として機能している。
  3. 24.30.12ut se militibus permitterent ... obviam agmini procedunt — "ut ... permitterent" 節は、"consilium"(計略、策)の内容を同格的に説明する目的・結果の名詞節。彼らは、兵士たちに身を委ねるという唯一の策を選択し、実際に隊列を迎えに進み出た(procedunt)。
  4. 24.30.14Syracusanis, a quibus ipsi mox trucidandi populo Romano dederentur — "trucidandi" は動形容詞(ゲルンディウーム)であり、関係節の主語である "ipsi"(彼ら自身、すなわちヒッポクラテスとエピキュデス)に一致する。「彼ら自身が(シラクーサ人によって)虐殺されるべき者としてローマ人に引き渡される」という、受動・義務あるいは目的のニュアンスを含んでいる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §24.30.1-24.30.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.30.1-24.30.14

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。