Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §24.29.1-24.29.12

ヒッポクラテスらのレオンティニ派遣と離反

734 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

レオンティニからの守備兵要請を利用して、シラクーサは厄介な群衆とヒッポクラテスを送り出すが、彼はローマ領を攻撃して挑発する。エピキュデスも合流してレオンティニを離反させ、シラクーサはローマに対し、条約を維持したままレオンティニと戦争を行うよう伝える。

§24.29.1dies haud ita multi intercesserunt, cum ex Leontinis legati praesidium finibus suis orantes venerunt;
そう多くの日は経過していなかったが、レオンティニからの使節が彼らの領土のための守備兵を懇願してやって来た。
quae legatio peropportuna visa ad multitudinem inconditam ac tumultuosam exonerandam ducesque eius ablegandos.
この使節は、規律のない騒乱的な群衆を排出し、その指導者たちを遠ざけるのに非常に時宜を得たものと思われた。
§24.29.2Hippocrates praetor ducere eo transfugas iussus;
プラエトルであるヒッポクラテスは、亡命者たちをそこへ率いていくよう命じられた。
secuti multi ex mercennariis auxiliis quattuor milia armatorum effecerunt.
傭兵や補助軍から多くの者がこれに従い、4千人の武装兵を形成した。
§24.29.3et mittentibus. et missis ea laeta expeditio fuit;
送る側にとっても送られる側にとっても、この遠征は喜ばしいものであった。
nam et illis, quod iam diu cupiebant, novandi res occasio data est, et hi sentinam quandam urbis rati exhaustam laetabantur.
というのも、あちら側には、以前から切望していた政変を起こす機会が与えられ、こちら側は、都市のいわば汚水が汲み出されたと考えて喜んだからである。
ceterum levaverunt modo in praesentia velut corpus aegrum, quo mox in graviorem morbum recideret.
しかし、彼らは差し当たり病んだ体を和らげたにすぎず、そのため都市は間もなく、より重い病へと逆戻りすることになった。
§24.29.4Hippocrates enim finitima provinciae Romanae primo furtivis excursionibus vastare coepit; deinde, cum ad tuendos sociorum agros missum ab Appio praesidium esset, omnibus copiis impetum in oppositam stationem cum caede multorum fecit.
というのも、ヒッポクラテスはローマ属州の隣接地域を、最初は密かな略奪行為によって荒らし始め、その後、同盟者の土地を守るためにアッピウスから守備隊が派遣されると、全軍をもって対峙する警備部隊に攻撃を仕掛け、多くの者を殺害したからである。
§24.29.5quae cum essent nuntiata Marcello, legatos extemplo Syracusas misit, qui pacis fidem ruptam esse dicerent nec belli defuturam umquam causam, nisi Hippocrates atque Epicydes non ab Syracusis modo, sed tota procul Sicilia ablegarentur.
これらのことがマルケッルスに報告されると、彼は直ちに使節をシラクーサに派遣した。 その使節は、和平の誓約が破られたこと、そして、もしヒッポクラテスとエピキュデスがシラクーサからだけでなく、シチリア全土から遠くへ追い払われないならば、戦争の口実が決して絶えることはないだろうということを伝えるためのものであった。
§24.29.6Epicydes, ne aut reus criminis absentis fratris praesens esset, aut deesset pro parte sua concitando bello, profectus et ipse in Leontinos, quia satis eos adversus populum Romanum concitatos cernebat, avertere etiam ab Syracusanis coepit:
エピキュデスは、不在の兄弟の罪に対して自分がその場で責任を問われることのないように、また戦争を煽るために自分の役割を果たすことを怠らないようにするために、自らもレオンティニへ出発した。 そして、彼らがローマ民衆に対して十分に扇動されているのを見て、彼らをシラクーサ人からも離反させ始めた。
§24.29.7nam ita eos pacem pepigisse cum Romanis, ut quicumque populi sub regibus fuissent, et suae dicionis essent, nec iam libertate eos contentos esse, nisi etiam regnent ac dominentur.
というのも、彼ら(シラクーサ人)はローマ人と以下のような条件で和平を結んだからである。 すなわち、かつて王たちの支配下にあったすべての諸民族が彼ら(シラクーサ人)の支配下に置かれるという条件であり、彼らは、自分たちが他者を支配し君臨するのでなければ、もはや自分たちの自由だけでは満足していない、というのである。
§24.29.8renuntiandum igitur eis esse Leontinos quoque aequom censere se liberos esse, vel quod in solo urbis suae tyrannus ceciderit, vel quod ibi primum conclamatum ad libertatem relictisque regiis ducibus Syracusas concursum sit.
したがって、レオンティニ人たちも自分たちが自由であることを正当とみなしていると彼らに宣言すべきである。 なぜなら、彼らの都市の土地において僭主が斃れたからであり、またそこで最初に自由への叫びが上げられ、王の指揮官たちを捨ててシラクーサへ人々が馳せ参じたからである。
§24.29.9itaque aut eximendum id de foedere esse, aut legem eam foederis non accipiendam.
それゆえ、その条項を条約から除外すべきであるか、あるいは条約のその条件を受け入れるべきではない、というのである。
facile multitudini persuasum;
群衆は容易に説得された。
§24.29.10legatisque Syracusanorum et de caede stationis Romanae querentibus et Hippocratem atque Epicydem abire seu Locros seu quo alio Drallent, dummodo Sicilia cederent, iubentibus ferociter responsum est neque mandasse sese Syracusanis,
そして、ローマの警備部隊の殺害について抗議し、ヒッポクラテスとエピキュデスに、ロクリであれ他彼らが望むどこへであれ、シチリアから去る限りにおいて立ち去るよう要求するシラクーサの使節たちに対し、激しい返答がなされた。 すなわち、自分たちはシラクーサ人に委任した覚えはない、と。
§24.29.11ut pacem pro se cum Romanis facerent, neque teneri alienis foederibus.
自分たちのためにローマ人と和平を結ぶことを委任したわけではなく、また他人の結んだ条約に縛られることもない、というのである。
§24.29.12haec ad Romanos Syracusani detulerunt abnuentes Leontinos in sua potestate esse: itaque integro secum foedere bellum Romanos cum iis gestures, neque sese defuturos ei bello ita, ut in potestatem redacti suae rursus dicionis essent, sicut pax convenisset.
シラクーサ人はこれらのことをローマ人に報告し、レオンティニは自分たちの支配下にないと言い抜けた。 したがって、自分たちとの条約は無傷に保ったまま、ローマ人は彼らと戦争を行うこと、そして、和平協定で合意された通り、彼らが降伏した暁には再び自分たちの支配下に置かれるという条件において、自分たちもその戦争に協力するであろうということを伝えた。

語釈・文法注

  1. 24.29.1quae legatio — 関係代名詞の連結(conjunction relativis)。直前の文の legati(使節たち)またはその事態を受けて、「そしてこの使節は」と文を緊密に繋いでいる。
  2. 24.29.3et mittentibus et missis — 相関的に使われる et... et...(〜にとっても、〜にとっても)の構文。分詞の与格(mittentibus, missis)が判断の与格として機能し、遠征が誰にとって喜ばしいものであったかを示している。
  3. 24.29.3quo mox in graviorem morbum recideret — 接続詞 quo は ut eo に等しく、目的あるいは結果を導く接続法節(recideret)を伴う。比較級(graviorem)が存在するため、通常の ut ではなく quo が用いられている。
  4. 24.29.8concursum sit — 自動詞 concurrere(馳せ参じる、一堂に集まる)の完了受動態三人称単数中性形を用いた非人称受動構文。主語を特定せず「人々が集まったこと」という行為そのものを表す。
  5. 24.29.10iubentibus ferociter responsum est — responsum est(返答がなされた)は非人称受動。legatis... querentibus... et... iubentibus は与格分詞句で、この非人称受動詞の関与格(誰に対して返答がなされたか)として機能している。
  6. 24.29.12integro secum foedere — 名詞と形容詞による独立奪格構文。代名詞 secum(彼らとの)の se は主節の主語であるシラクーサ人(Syracusani)を指し、「シラクーサ人自身との条約が無傷のまま」であることを意味する。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §24.29.1-24.29.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.29.1-24.29.12

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。