Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §24.23.1-24.23.11

新政権の成立とヒッポクラテスらの扇動

728 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

アドラノドロスは門の鍵と王室の資金を市民に引き渡し、新しくプラエトル(執政官)の選挙が行われる。帰還した将軍ヒッポクラテスとエピキュデスは、当初は撤退を装いながらも、元老院がローマへの売国を企んでいると吹聴して煽動を始める。

§24.23.1post hanc orationem claves portarum pecuniaeque regiae ante pedes eorum posuit.
この演説の後、彼は門の鍵と王の資金を彼らの足元に置いた。
atque illo quidem die dimissi ex contione laeti circa fana omnia deum supplicaverunt cum coniugibus ac liberis, postero die comitia praetoribus creandis habita.
そしてその日、集会から解散させられた人々は喜び、妻や子供たちとともに、神々のすべての神殿を巡って祈りを捧げ、翌日、プラエトルを選出するための民会が催された。
§24.23.2creatus in primis Adranodorus, ceteri magna ex parte interfectores tyranni;
まずアドラノドロスが選出され、その他の者たちも大部分が独裁者の殺害者たちであった。
duos etiam absentes, Sopatrum ac Dinomenen, fecerunt.
さらに彼らは、その場に不在であった二人の者、ソパトロスとディノメネスをも選出した。
§24.23.3qui auditis iis, quae Syracusis acta erant, pecuniam regiam, quae in Leontinis erat, Syracusas devectam quaestoribus ad id ipsum creatis tradiderunt.
彼らは、シュラクサイで起きたことを聞くと、レオンティニにあった王の資金をシュラクサイに運ばせ、そのまさにそのために選出された財務官たちに引き渡した。
§24.23.4et ea, quae in Insula erat, Achradinam tralata est; murique ea pars, quae ab cetera urbe nimis firmo munimento intersaepiebat Insulam, consensu omnium deiecta est.
また、島にあった資金もアクラディナに移され、都市の他の部分から島をあまりに強固な防壁で遮断していた壁のその部分も、全員の合意によって取り壊された。
secutae et ceterae res hanc: inclinationem animorum ad libertatem.
他の事柄もまた、自由へと向かう人々の心のこの傾きに従った。
Hippocrates atque Epicydes audita morte tyranni, §24.23.5quam Hippocrates etiam nuntio interfecto celare voluerat, deserti a militibus, quia id tutissimum ex praesentibus videbatur, Syracusas rediere.
ヒッポクラテスとエピキュデスは、独裁者の死を知ると、ヒッポクラテスはその死を使者を殺してまでも隠そうと望んでいたのであるが、兵士たちに見捨てられ、現状ではそれが最も安全であると思われたため、シュラクサイに戻った。
§24.23.6ubi ne suspecti obversarentur tamquam novandi res aliquam occasionem quaerentes, praetores primum, dein per eos senatur adeunt;
そこで、何か国制を変革する機会を窺っているのではないかと疑われて動き回ることのないように、彼らはまずプラエトルたちに、次いで彼らを通じて元老院に赴いた。
§24.23.7ab Hannibale se missos praedicant ad Hieronymum tamquam amicum ac socium, paruisse imperio eius, cuius imperator suus voluerit.
彼らは、自分たちは友人であり同盟者であるヒエロニュムスのもとへハンニバルによって派遣されたのであり、自分たちの将軍が従うことを望んだ彼の命令に従ったのだと主張した。
§24.23.8velle ad Hannibalem redire; ceterum, cum iter tutum non sit vagantibus passim per totam Siciliam Romanis, petere, ut praesidii dent aliquid, quo Locros in Italiam perducantur.
そして、ハンニバルのもとに戻りたいと望んでいるが、ローマ人がシキリア全土にあちこち歩き回っているために道中が安全ではないので、イタリアのロクリまで送り届けられるようにいくらかの護衛を与えてほしいと求めた。
gratiam magnam eos parva opera apud Hannibalem inituros.
そうすれば、彼らはわずかな骨折りで、ハンニバルに対して大いなる恩義を施すことになるだろう、と。
§24.23.9facile res impetrata;
この要求は容易に聞き入れられた。
abire enim duces regios cum peritos militiae tum egentes eosdem atque audaces cupiebant.
というのも、彼らは軍事に熟達している一方で困窮しており、かつ大胆不敵な王の将軍たちが去ることを望んでいたからである。
§24.23.10sed quod volebant, non, quam maturato opus erat, naviter expediebant.
しかし、彼らが望んでいたことを、彼らは必要とされるほどの迅速さをもって精力的に進めようとはしなかった。
interim iuvenes militares et adsueti militibus, nunc apud eos ipsos, nunc apud transfugas, quorum maxima pars ex navalibus sociis Romanorum erat, nunc etiam apud infimae plebis homines crimina serebant in senatum optimatesque:
その間、軍人肌で兵士たちと親しい若者たちが、ある時は兵士たち自身のところで、またある時は、大部分がローマの海軍同盟兵からなる脱走兵たちのところで、さらには最下層の平民の人々のところで、元老院と貴族たちに対する告発の種をまいていた。
§24.23.11id moliri clam eos atque struere, ut Syracusae per speciem reconciliatae societatis in dicione Romanorum sint, dein factio ac pauci auctores foederis renovati dominentur.
すなわち、彼らは密かに、同盟関係の修復という見せかけのもとにシュラクサイをローマ人の支配下に置き、その後、派閥および同盟更新の少数の推進者たちが支配権を握ることを画策し、企てているのだ、と。

語釈・文法注

  1. 24.23.4secutae et ceterae res hanc — hanc は次句の inclinationem を修飾する指示形容詞であり、コロンを挟んで同格的に補足されている。対格 hanc... inclinationem は他動詞 secutae [sunt] の直接目的語であり、「他の事柄もまた、自由へと向かう人々の心のこの傾きに従った」と解釈される。
  2. 24.23.7cuius imperator suus voluerit — 関係代名詞 cuius の先行詞は直前の eius(ヒエロニュムス)である。voluerit の後ろに parere(従うこと)が省略されており、「自分たちの将軍(ハンニバル)が従うことを望んだ相手の(命令に)」という関係節を形成している。
  3. 24.23.8gratiam magnam eos parva opera apud Hannibalem inituros — 間接話法における対格不定詞構文。未来不定詞 inituros [esse] の意味上の主語は対格 eos(シュラクサイの人々)であり、gratiam inire apud aliquem(誰かにおいて恩義を得る/誰かに恩を売る)という慣用表現に基づいている。
  4. 24.23.10non, quam maturato opus erat — opus est(必要である)が完了分詞中性奪格 maturato(急ぐこと)を伴う慣用表現。関係副詞 quam は、比較の相関関係を示す tam(〜と同じくらいに)の省略を伴い、「必要とされたほどの迅速さをもって」という意味になる。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §24.23.1-24.23.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:24.23.1-24.23.11

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。