Humanitext Reader

リウィウス · ローマ建国以来の歴史 §23.37.1-23.37.13

クマエでのグラックスの出撃と包囲の打破

693 / 1770 箇所 · ラテン語

要旨

クマエで包囲されていた執政官グラックスは、敵の攻城塔に対抗して城壁に櫓を築き、出撃によってカルタゴ軍に大打撃を与えて包囲を突破する。また、他の地域でもローマ軍がカルタゴ軍を破り、離反した都市を回収する。

§23.37.1eae causae cum Fabium tenerent, Sempronius in obsidione erat et iam operibus oppugnabatur.
これらの原因がファビウスを留めている間に、センプローニウスは包囲されており、すでに攻城兵器によって攻撃を受けていた。
§23.37.2adversus ligneam ingentem admotam urbi turrem aliam ex ipso muro excitavit consul Romanus, aliquanto altiorem, quia muro satis per se alto subiectis validis sublicis pro solo usus erat.
都市に近づけられた巨大な木造の櫓に対抗して、ローマの執政官は城壁そのものから、それよりもかなり高い別の櫓を築き上げた。 なぜなら、それ自体で十分に高い城壁の下に頑丈な支柱をあてがうことで、城壁を土台の代わりに用いたからである。
§23.37.3inde primum saxis sudibusque et ceteris missilibus propugnatores moenia atque urbem tuebantur;
そこから最初は、防衛者たちは石や杭、その他の投射物によって、城壁と都市を守っていた。
§23.37.4postremo, ubi promovendo adiunctam muro viderunt turrem, facibus ardentibus plurimum simul ignem coniecerunt.
最後に、前進させることによって敵の櫓が城壁に接したのを見たとき、彼らは燃え盛る松明によって、大量の火を同時に投げつけた。
§23.37.5quo incendio trepida armatorum multitudo cum de turre sese praecipitaret, eruptio ex oppido simul duabus portis stationes hostium fudit fugavitque in castra, ut eo die obsesso quam obsidenti similior esset Poenus.
その火災によって恐れおののいた武装兵の群れが櫓から身を投げていたとき、同時に二つの門から町からの出撃が行われ、敵の哨所を打ち破り、陣地へと敗走させた。 そのため、その日、カルタゴ人は包囲している者というよりはむしろ包囲されている者に似た状態になるほどであった。
§23.37.6ad mille trecenti Carthaginiensium caesi et undesexaginta vivi capti, qui circa muros et in stationibus solute ac neglegenter agentes, cum nihil minus quam eruptionem timuissent, ex inproviso oppressi fuerant.
約1300人のカルタゴ人が殺害され、59人が生け捕りにされた。 彼らは城壁の周囲や哨所で緩慢かつ不注意に行動しており、出撃をこれほど恐れていないことはなかったため、不意を突かれて圧倒されたのであった。
§23.37.7Gracchus, priusquam se hostes ab repentino pavore colligerent, receptui signum dedit ac suos intra muros recepit.
グラックスは、敵が突然の恐怖から立ち直る前に退却の合図を送り、味方を城壁の内側へと退却させた。
§23.37.8postero die Hannibal elatum secunda re consulem iusto proelio ratus certaturum, aciem inter castra atque urbem instruxit;
翌日、ハンニバルは執政官が勝利に意気揚々となって正規の戦闘で戦うだろうと考え、陣地と都市の間に戦列を整えた。
§23.37.9ceterum, postquam neminem moveri ab solita custodia urbis vidit nec committi quicquam temerariae spei, ad Tifata redit infecta re.
しかしながら、通常の都市の守備から誰も動こうとせず、いかなることも無謀な希望に委ねられないのを見ると、目的を達しないままティファタへと戻った。
quibus diebus Cumae liberatae sunt obsidione, §23.37.10isdem diebus et in Lucanis ad Grumentum Ti. Sempronius, cui Longo cognomen erat, cum Hannone Poeno prospere pugnat.
クマエが包囲から解放されたのと同じ日々、まさにその日々、ルカニア地方のグルメントゥムの近くで、ロングスという家族名を持つティベリウス・センプローニウスも、カルタゴ人のハンノと有利に戦った。
§23.37.11supra duo milia hominum occidit, et ducentos octoginta milites amisit;
彼は2000人以上の敵兵を殺害し、280人の兵士を失った。
signa militaria ad quadraginta unum cepit.
軍旗を約41本奪取した。
pulsus finibus Lucanis Hanno retro in Bruttios sese recepit.
ルカニアの国境から撃退されたハンノは、ブリッティウム地方へと退却した。
§23.37.12et ex Hirpinis oppida tria, quae a populo Romano defecerant, vi recepta per M. Valerium praetorem, Vercellium, Vescellium, Sicilinum, et auctores defectionis securi percussi.
また、ヒルピニ人から、ローマ人民から離反していた三つの町、ウェルケッリウム、ウェスケッリウム、シキリヌムが、法務官マルクス・ウァレリウスによって武力で奪還され、離反の首謀者たちは斧で斬首された。
supra quinque milia captivorum sub hasta venierunt;
5000人以上の捕虜が槍の下で売却された。
§23.37.13praeda alia militi concessa, exercitusque Luceriam reductus.
その他の戦利品は兵士に与えられ、軍勢はルケリアへと連れ戻された。

語釈・文法注

  1. §23.37.2muro... usus erat — 奪格を支配する動詞 utor の過去完了形式 usus erat の目的語として、奪格名詞 muro(satis per se alto がこれを修飾)が用いられている。pro solo は「土台として」という述語的表現。また、その間に置かれた subiectis validis sublicis は独立奪格である。
  2. §23.37.5obsesso quam obsidenti — 形容詞の比較級 similior(より似ている)が支配する与格。obsesso(包囲されている者)と obsidenti(包囲している者)は、それぞれ完了分詞および現在分詞の名詞的用法である。
  3. §23.37.6nihil minus quam — 「〜ほど予想していない(恐れていない)ものはなかった」という意味の強い否定の表現。ここでは、ローマ軍の出撃(eruptionem)を全く予期していなかったことを表す。
  4. §23.37.12sub hasta venierunt — 動詞 venierunt は veneo(売られる)の完了形。ローマの慣行において、戦利品や捕虜を公売・競売にかける際に槍(hasta)を立てたことから、「競売で(奴隷として)売られる」を意味する慣用表現。

この箇所を引用する

リウィウス, ローマ建国以来の歴史 §23.37.1-23.37.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:23.37.1-23.37.13

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。