§23.31.1senatus, quo die primum est in Capitolio consultus, §23.31.2decrevit, ut eo anno duplex tributum imperaretur, simplex confestim exigeretur, ex quo stipendium praesens omnibus militibus daretur, praeterquam qui milites ad Cannas fuissent.
元老院は、カピトリウムで最初に諮問された日に、その年には2倍の貢納金が課され、その半分は直ちに徴収され、それによって、カンナエでの兵士であった者たちを除き、すべての兵士に当面の給与が支払われるようにすること、と決議した。
§23.31.3de exercitibus ita decreverunt, ut duabus legionibus urbanis Ti.
軍勢については、次のように決議した。
Sempronius consul Cales ad conveniendum diem ediceret; inde eae legiones in castra Claudiana supra Suessulam deducerentur.
執政官ティベリウス・センプロニウスは、2つの首都軍団が招集のためにカレスに集まる日を指定し、そこからそれらの軍団はスエスラの上方にあるクラウディウス軍営へと導かれること。
§23.31.4quae ibi legiones essent — erant autem Cannensis maxime exercitus —, eas Appius Claudius Pulcher praetor in Siciliam traiceret, quaeque in Sicilia essent, Romam deportarentur.
そこにいる軍団――それらは主にカンナエの軍勢であったが――は、法務官アッピウス・クラウディウス・プルケルがシキリアへと渡らせ、シキリアにある軍団はローマへと送り返されること。
§23.31.5ad exercitum, cui ad conveniendum Cales edicta dies erat, M. Claudius Marcellus missus, isque iussus in castra Claudiana deducere urbanas legiones.
招集のためにカレスに集まる日が指定されていたその軍勢のもとへ、マルクス・クラウディウス・マルケッルスが派遣され、彼は首都軍団をクラウディウス軍営に導くよう命じられた。
§23.31.6ad veterem exercitum accipiendum deducendumque inde in Siciliam Ti. Maecilius Croto legatus ab Ap. Claudio est missus.
古い軍勢を受け取り、そこからシキリアへと導くために、副官ティベリウス・マエキリウス・クロトンがアッピウス・クラウディウスによって派遣された。
§23.31.7taciti primo expectaverant homines uti consul comitia collegae creando haberet;
人々は最初、同僚を任用するための民会を執政官が開催するのを黙って待っていた。
deinde, ubi ablegatum velut de industria M. Marcellum viderunt, quem maxime consulem in eum annum ob egregie in praetura res gestas creari volebant, fremitus in curia ortus.
しかしその後、法務官としての素晴らしい業績からその年の執政官に選出されることを最も望まれていたマルクス・マルケッルスが、あたかも意図的に遠ざけられたのを見て、議事堂に不満の声が沸き起こった。
§23.31.8quod ubi sensit consul, “Utrumque” inquit “e re publica fuit, patres conscripti, et M. Claudium ad permutandos exercitus in Campaniam proficisci et comitia non prius edici, quam is inde confecto, quod mandatum est, negotio revertisset, ut vos consulem, quem tempus rei publicae postularet, quem maxime voltis, haberetis.
執政官はこれに気づくと、「元老院議員諸君、マルクス・クラウディウスが軍勢を交代させるためにカンパニアへ出発したことと、彼が委託された用務を終えてそこから戻るまでは民会の公示をしないこと、その両方が国家の利益にかなうものであった。 それは、国家の状況が求め、諸君が最も望む執政官を諸君が得られるようにするためである」と言った。
” ita de comitiis, donec rediit Marcellus, silentium fuit.
こうして、マルケッルスが帰還するまで、民会についての騒ぎは沈黙した。
§23.31.9interea duumviri creati sunt Q. Fabius Maximus et T. Otacilius Crassus aedibus dedicandis, Menti Otacilius, Fabius Veneri Erucinae;
その間に、神殿を献堂するための二人官として、クィントゥス・ファビウス・マクシムスとティトゥス・オタキリウス・クラッススが選出された。 オタキリウスは「知慮」の神殿に、ファビウスは「エリクスのウェヌス」の神殿に。
utraque in Capitolio est, canali uno discretae.
どちらの神殿もカピトリウムにあり、一本の雨樋だけで隔てられていた。
§23.31.10et de trecentis equitibus Campanis, qui in Sicilia cum fide stipendiis emeritis Romam venerant, latum ad populum, ut cives Romani essent, item uti municipes Cumani essent ex pridie, quam populus Campanus a populo Romano defecisset.
また、シキリアで忠実に兵役を務め終えローマに来ていた300人のカンパニア人騎兵について、彼らがローマ市民となること、また、カンパニアの民衆がローマの民衆から離反した日の前日付で、クマエの市民となることが民衆に提案された。
§23.31.11maxime, ut hoc ferretur, moverat, quod, quorum hominum essent, scire se ipsi negabant, vetere patria relicta in eamcivitatem, in quam redierant, nondum adsciti.
この提案がなされるに至った最大の動機は、彼ら自身が自分たちはどこの国の人間なのかわからないと言っていたことであった。 古い祖国を離れ、彼らが戻ってきたその共同体にはまだ受け入れられていなかったからである。
§23.31.12postquam Marcellus ab exercitu rediit, comitia consuli subrogando in locum L. Postumii edicuntur.
マルケッルスが軍勢のもとから帰還した後、ルキウス・ポストゥミウスの代わりに補充執政官を選出するための民会が公示された。
§23.31.13creatur ingenti consensu Marcellus, qui extemplo magistratum occiperet.
極めて大きな合意によりマルケッルスが選出され、直ちに職務に就くことになった。
cui ineunti consulatum cum tenuisset, vocati augures vitio creatum videri pronuntiaverunt;
彼が執政官職に就こうとしたときに、雷が鳴り響いたため、召喚された鳥占官たちは、選出に瑕疵があると見なされると宣言した。
volgoque patres ita fama ferebant, quod tum primum duo plebei consules facti essent, id deis cordi non esse.
そして貴族たちの間では、その時初めて2人の平民の執政官が誕生したことが神々の意に沿わないのだという噂が広く流された。
§23.31.14in locum Marcelli, ubi is se magistratu abdicavit, suffectus Q. Fabius Maximus tertium.
マルケッルスが職を辞したのち、その代わりにクィントゥス・ファビウス・マクシムスが3度目の執政官として補充された。
mare arsit eo anno;
その年、海が燃え上がった。
§23.31.15ad Sinuessam bos eculeum peperit;
シヌエッサで牛が小馬を産んだ。
signa Lanuvii ad Iunonis Sospitae cruore manavere, lapidibusque circa id templum pluit.
ラヌウィウムの救済者ユノの神殿の神像から血が滴り落ち、その神殿の周囲に石が降った。
ob quem imbrem novemdiale, ut adsolet, sacrum fuit, ceteraque prodigia cum cura expiata.
この雨に対して、慣習に従って9日間の祭儀が行われ、その他の不吉な前兆も注意深くお祓いされた。