§23.27.1postquam neque elicere Poenum ad certamen obversati castris poterant neque castrorum oppugnatio facilis erat, §23.27.2urbem Ascuam, quo finis hostium ingrediens Hasdrubal frumentum commeatusque alios convexerat, vi capiunt omnique circa agro potiuntur;
カルタゴ人を陣営の前に位置して戦闘へと誘い出すこともできず、またその陣営への攻撃も容易ではなかったため、彼らは、敵の領土へと侵入していたハスドルバルが穀物やその他の食糧を集積していたアスクアという都市を力ずくで占領し、周囲のすべての領土を手に入れた。
nec iam aut in agmine aut in castris ullo imperio contineri.
そして、行進中であれ陣営内であれ、もはやいかなる統制にも従わなくなった。
§23.27.3quam ubi neglegentiam ex re ut fit, bene gesta oriri senserat Hasdrubal, cohortatus milites, ut palatos sine signis hostes adgrederentur, degressus colle pergit ire acie instructa ad castra.
この油断が、よくあることだが事態の好転から生じていることをハスドルバルが察知したとき、彼は兵士たちに、隊列を離れ軍旗も持たない敵を攻撃するよう促し、丘から下りて戦列を整え敵の陣営へと進み始めた。
§23.27.4quem ut adesse tumultuose nuntii refugientes ex speculis stationibusque attulere, ad arma conclamatum est.
物見櫓や哨所から逃げ帰ってきた使者たちが、彼が接近していることを慌ただしく伝えると、武器を取れとの叫びが上がった。
§23.27.5ut quisque arma ceperat, sine imperio, sine signo, incompositi, inordinati in proelium ruunt.
各人が武器を手にするやいなや、命令も軍旗もなく、隊列も秩序も乱れたまま戦闘へと突入した。
iam primi conseruerant manus, cum alii catervatim currerent, alii nondum e castris exissent.
すでに先頭の者たちが交戦していたが、ある者たちは群れをなして走り、他の者たちはまだ陣営から出てさえいなかった。
§23.27.6tamen primo ipsa audacia terruere hostem;
それでも最初は、彼らのその大胆さ自体が敵を恐れさせた。
deinde rari in confertos inlati, cum paucitas parum tuta esset, respicere alii alios et undique pulsi coire in orbem,
しかしその後、まばらな状態で密集した敵に突入し、少人数では安全が保てなくなると、互いに顔を見合わせ、四方から撃退されて円陣を組んだ。
§23.27.7et dum corpora corporibus applicant armaque armis iungunt, in artum conpulsi, cum vix movendis armis satis spatii esset, corona hostium cincti ad multum diei caeduntur;
そして、体と体を密着させ武器と武器を結び合わせるうちに、狭い場所に追い詰められ、武器を動かすスペースもほとんどない中で、敵の包囲網に囲まれて一日の大部分にわたり虐殺された。
exigua pars eruptione facta silvas ac montis petit.
ごくわずかな一部が突撃を敢行して森や山へと逃れた。
§23.27.8parique terrore et castra sunt deserta et universa gens postero die in deditionem venit.
同様の恐怖によって陣営も放棄され、翌日には部族全体が降伏した。
nec diu in pacto mansit;
しかし、彼らは長くその合意にとどまりはしなかった。
§23.27.9nam subinde ab Carthagine allatum est, ut Hasdrubal primo quoque tempore in Italiam exercitum duceret, quae volgata res per Hispaniam omnium ferme animos ad Romanos avertit.
というのも、直後にカルタゴから、ハスドルバルはできるだけ早くイタリアへ軍を率いるようにとの命令がもたらされたからである。 この命令が公表されてヒスパニア中に広がると、ほぼすべての者の心がローマ人へと向いた。
§23.27.10itaque Hasdrubal extemplo litteras Carthaginem mittit indicans, quanto fama profectionis suae damno fuisset;
そこでハスドルバルは直ちにカルタゴへ書簡を送り、彼の出発の噂がどれほどの損害をもたらしたかを示した。
si vero inde pergeret, priusquam Hiberum transiret, Romanorum Hispaniam fore:
もし実際に彼がそこから出発するなら、エブルス川を渡る前にヒスパニアはローマ人のものになるだろう。
§23.27.11nam praeterquam quod nec praesidium nec ducem haberet, quem relinqueret pro se, eos imperatores esse Romanos, quibus vix aequis viribus resisti posset;
なぜなら、自分の身代わりに残しておくべき守備隊も将軍もいないという事実に加えて、ローマの将軍たちは、対等な兵力をもってしてもほとんど抵抗できないような相手だからである。
§23.27.12itaque si ulla Hispaniae cura esset, successorem sibi cum valido exercitu mitterent;
したがって、もしヒスパニアへのいささかの配慮でもあるなら、強力な軍勢とともに自身の後継者を送るべきである。
cui ut omnia prospere evenirent, non tamen otiosam provinciam fore.
その後継者にとってすべてが順調にいくとしても、それでもその属州は決して平穏なものにはならないだろう、と。